Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

APK voor je psyche

'Autisten zijn vaak
in één ding echt briljant'

psycholoog

Jeffrey Wijnberg

H

Het heeft soms een negatieve klank: 'autisme'. Maar als je een beetje weet hoe je met autisten moet omgaan, kom je al een heel eind. VROUW-psycholoog Jeffrey Wijnberg vertelt zijn tips aan VROUW-journaliste Elien Andersen.

Een belangrijk kenmerk van autisten is dat ze één ding hebben waarin ze echt briljant zijn. Vaak kunnen ze hier zelfs hun werk van maken. Ze kunnen bijvoorbeeld supergoed tekenen of rekenen. Hier worden ze in het bedrijfsleven zeer voor gewaardeerd: meestal kunnen ze hier goed van leven.

Makkelijk overprikkeld

Mensen met autisme hebben vaak een hobby of obsessie die zo specifiek is, dat hij door andere als bijzonder wordt ervaren. Bijvoorbeeld het sparen van bijzondere scharen, of het verzamelen van koffieverpakkingen van over de hele wereld in een bepaalde kleur. Het kan van alles zijn, mensen met autisme gaan hier helemaal in op. 

Een vervelende bijkomstigheid is dat autisten heel makkelijk overprikkeld raken. Stel: ze staan in de tram. Dan is het geluid, alle mensen en het verkeer al veel. En als dan ook nog hun telefoon begint te rinkelen, dan kunnen ze echt 'kortsluiting' krijgen en zelfs in paniek raken. 

Oververmoeidheid

Autisten moeten bergen werk verzetten in hun hoofd, om de boel een beetje overzichtelijk te houden. Dit kost enorm veel energie. Daarbij mag je de overprikkeling nog optellen. Niet zo gek dus, dat deze mensen veel last hebben van oververmoeidheid, een burn-out of een depressie. 

Het sociale aspect vormt een belangrijk onderdeel van autisme: ze maken moeilijk contact. Gelukkig wordt er tegenwoordig veel over deze aandoening gesproken en weten we dat er veel gradaties zijn. Iemand kan namelijk ook 'in het autistisch spectrum' zitten.

In de ogen

Oftewel: iemand kan dit in lichte mate hebben. Eén van de belangrijkste kenmerken van autisme is het moeilijk maken van oogcontact. Dit is voor autisten erg lastig. Ze weten zich geen raad als iemand ze in de ogen kijkt. Maar ook dit komt in meer of mindere mate voor. 

Helaas worden autisten door anderen ervaren als vreemdsoortig. Op zich is dit logisch, iemand is anders en soms moeilijk te plaatsen. Zo kan iemand met autisme iemand die hij al 65 keer heeft gezien, bij binnenkomst heel formeel een hand geven alsof het de eerste keer is dat je elkaar ontmoet. Dit is natuurlijk een vreemde gewaarwording. Als een autist al iets vraagt aan je, komt dit erg ingestudeerd en geforceerd over, want dit ís ook ingestudeerd. 

Handvatten

Waar ze het meeste aan hebben, is uitleg. Geef ze handvatten (een soort gedragsinstructie) mee om bepaalde gesprekken aan te gaan, bijvoorbeeld op hun werk of in de klas. Dit noem je ook wel pyscho-educatie. Dit kan ze echt helpen.

Het kan nooit kwaad om je erin te verdiepen, er zijn allerlei boeken geschreven over deze aandoening. Hoe meer je weet, hoe meer inzicht en begrip je ervoor kunt opbrengen. Autisten kunnen érg koppig zijn. Dit is meestal niet uit onwil, maar omdat ze het gewoon niet kunnen handelen.

Een laatste tip: heb je een autistische partner, vriend(in), ouder of kind? Vráág of er bepaalde dingen zijn waarmee je rekening kunt houden en hoe ze willen dat je met ze omgaat.