Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Doorbroken taboe

Zij hadden rijangst:
Ik koos steeds vaker binnenwegen

Redactie VROUW

P

Paniekaanvallen, niet achterom durven kijken... Snelwegen en inhalen zijn een hel. Rijangst blijft door schaamte onzichtbaar, merkt rij-instructeur Rob Geels, die is gespecialiseerd in rijangsten: "Vooral vrouwen lijden eraan. Ze verzinnen smoesjes om maar niet achter het stuur te hoeven kruipen. Hierdoor lopen ze er soms jaren mee rond, voordat ze hulp gaan zoeken."

Zonde, want rijangst is goed te behandelen. Rob: "Je hebt mensen die een trauma hebben opgelopen na een (ernstig) verkeersongeluk maar ook mensen die een onverklaarbare rijangst hebben. Om de oorzaak daarvan boven water te krijgen observeer en praat ik veel."

Trauma

"Als iemand een trauma heeft, ga ik aan de slag met wat er precies heeft plaatsgevonden en wat de feiten zijn. Ik reconstrueer het ongeluk, zodat ze snappen wat er precies is gebeurd. Meestal kunnen ze het dan een plekje geven."

"Ik heb nog nooit iemand gehad die ik niet kon behandelen. Al komen ze hyperventilerend binnen. Zodra ik ze een hand geef, weet ik dat het goed gaat komen. En gelukkig is autorijden net als fietsen; dat verleer je niet."

Ingrid, Anja en Miranda hadden rijangst. De een ontwikkelde de angst in de loop der tijd, de ander vond autorijden nooit leuk. Na jaren van smoesjes zetten ze uiteindelijk hun schaamte opzij en overwonnen hun angst.

Eigen foto - Ingrid Bakker

Ogen dicht

Ingrid Bakker (53): "Toen ik 24 was heb ik de tweede keer mijn rijbewijs gehaald. Vraag me alleen niet hoe. Het lessen vond ik verschrikkelijk: een dag voordat ik moest had ik al klotsende oksels."

"Als ik door smalle straatjes moest rijden, kneep ik mijn ogen dicht. Dat had ik pas door op het moment dat mijn rijinstructeur zei dat ik mijn ogen moest openhouden. Hij was echt een toffe vent en stelde me altijd op mijn gemak, maar ik was gewoon heel erg onzeker."

Paaltje

"Wat ik het engste vond, waren bumperklevende automobilisten. Die gaven gaf mij een beklemmend gevoel. Door al dat verkeer wist ik vaak ook niet goed waar ik moest kijken. Het verkeer was voor mij een grote chaos."

"Na het behalen van mijn rijbewijs ging ik in mijn eentje rijden. Toen ik voor de eerste keer in een parkeergarage bij het inparkeren een paaltje raakte, was ik er helemaal klaar mee. Ik geloofde niet meer dat ik het kon en durfde de weg niet meer op."

Knop om

"Ruim vijfentwintig jaar lang bedacht ik smoesjes om maar niet te hoeven autorijden: ik had bijvoorbeeld vaak hoofdpijn, wilde niet bobben omdat ik 'zogenaamd' wilde drinken of riep dat het ov ook prima was. Ik zag alleen nog maar beren op de weg."

"Toen mijn vader vier jaar geleden overleed, kon ik opeens de knop omschakelen. Ook was mijn zoon inmiddels oud genoeg en hoefde ik niet meer fulltime voor hem te zorgen. Ik kroop uit mezelf weer achter het stuur en begon toen pas echt met autorijden."

"Inmiddels kachel ik het hele land door. Bumperklevende automobilisten vind ik nog steeds vervelend, maar ik trek me er niets meer van aan. Iedereen heeft altijd alleen maar haast… Ik kan niet in woorden uitdrukken hoe blij ik ben dat ik nu weer overal naar toe rijd."

Eigen foto - Anja Vijn

Achteruitkijkspiegel

Anja Vijn (50): "Toen ik in 2012 een soort burn-out kreeg, ontwikkelde ik tegelijkertijd mijn rijangst. Ik werk in de wijkverpleging en moet daarom vaak op pad met de auto. Ik ben wel altijd blijven rijden, maar vond het doodeng. Zodra ik wist dat ik weer moest, kreeg ik buikkramp. Op een gegeven moment werd het toch een belemmering en daarom ging ik na drie jaar hulp zoeken."

"Ik ging samen met een rij-instructeur de weg op. Ik kreeg de opdracht om te rijden zoals ik altijd reed, zodat hij mij kon observeren. Na een tijd op de snelweg te hebben gereden vroeg hij mij of er een moment was waarop ik in mijn achteruitkijkspiegel had gekeken. Nee, dat had ik niet gedaan. Het gekke was dat ik dat pas besefte op het moment dat het mij gevraagd werd."

Coachingsgesprek

"Doordat ik zo gefocust was op wat er voor me gebeurde, lette ik verder niet op het verkeer. Als een soort kalkoen was ik aan het rijden; ik maakte mijn wereld heel klein door me vast te klampen aan mijn stuur en recht vooruit te kijken. Ik schrok continu van onverwachte dingen, omdat ik niet meer om mij heen keek en dus ook niets meer zag aankomen."

"Na vijf lessen en een coachingsgesprek was ik verlost van mijn rijangst. Soms voel ik me nog weleens paniekerig, dan denk ik aan wat er allemaal kan misgaan tijdens het rijden. Wat nou als een vrachtwagen mij er bij de afslag niet tussen laat?" 

"Ik herinner mezelf er dan aan dat ik van A naar B moet denken en niet aan wat er onderweg allemaal zou kunnen misgaan. En als er echt een vrachtwagen is die me er niet tussen zou laten, dan mis ik maar de afslag en ben ik misschien iets later."

Eigen foto - Miranda Schut-Joor

Depressie

Miranda Schut-Joor (39): "Op mijn achttiende heb ik mijn rijbewijs in één jaar gehaald. Ik was nooit bang, nooit angstig. Ik stapte in de auto en ging overal naartoe. Dat ging goed totdat ik in een depressie belandde."

"Plotseling kreeg ik paniekaanvallen tijdens het autorijden. De eerste keer was ik onderweg naar mijn psycholoog. In een bocht haalde ik twee vrachtwagens in, maar achter mij zat iemand enorm te kleven."

Binnenwegen

"Ik wilde aan de kant gaan, maar kon nergens heen. 'Wat moet ik nu?' dacht ik. Ik verkrampte helemaal. Daar schrok ik van: 'Wat nou als ik zo erg verkramp dat ik niks meer kan?' Uiteindelijk ben ik langs de kant gaan staan en heeft mijn man mij opgehaald."

"De eerste keer kon ik nog wel relativeren, maar toen ik meer paniekaanvallen kreeg, wist ik dat ik een probleem had. Op een gegeven moment koos ik steeds vaker binnenwegen en nam de extra reistijd voor lief."

Te perfectionistisch

"Ik probeerde mijn angst te verbergen en sprak er bijna met niemand over. Ik was bang voor de reacties, bang voor wat mensen zouden denken. Na een jaar nam ik extra rijlessen maar die hielpen niet. Toen ik er elke keer tegenop zag om in de auto te stappen, heb ik het er met mijn man over gehad en ging hulp zoeken."

"Uiteindelijk bleek dat ik te perfectionistisch reed en te veel de controle wilde houden achter het stuur. Ik wilde niemand in de weg zitten. Maar dit kan simpelweg niet altijd. Er gebeuren nou eenmaal onverwachte dingen op de weg. Dus moest ik die controle leren loslaten."

Enorme angel

"Het benoemen van de oorzaak was als een enorme angel die uit mijn angst werd getrokken. Het is nog steeds niet mijn grootste hobby, maar ik weet dat het niet erg is om even gas terug te nemen en rechts te blijven rijden."

"En als ik het echt niet meer zie zitten, weet ik dat ik mijn auto bijna altijd aan de kant kan zetten. Mijn vader en man kunnen mij altijd ophalen. Sindsdien heb ik geen heftige paniekaanvallen meer gehad en rijd ik bijna overal weer naartoe."

Door Marjolein Geels en Anouk van der Post

Jij op VROUW.nl

Wil jij ook je verhaal kwijt?

Dan kan dat hier!