Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Jeffrey Wijnberg

Ziek van al het lawaai,
maar doodsbang voor de stilte

psycholoog

Jeffrey Wijnberg

G

Geen muziek, geen piepjes van de smartphone en geen geruis van het dagelijks verkeer.  Mensen zijn er bang voor.  Bang voor een oorverdovende stilte.  En dat is opmerkelijk, vooral als je bedenkt dat steeds meer mensen ziek worden van een overdaad aan geluid.

Geluidsverslaving

Zeker, het is een merkwaardige paradox in deze tijd van ernstige overprikkeling: terwijl er sprake is van geluidsverslaving, zakken steeds meer mensen door hun geestelijke hoeven omdat zij al het geluid niet meer kunnen verdragen. 

Maar misschien is het ook wel logisch. Want, zoals bij elke verslaving, zorgt nu juist de overdaad voor een totale ontregeling van lichaam en geest. Het portier van de auto is nog niet gesloten of de knop van de radio is alweer aangezet.  De deur van het huis is nog maar net dichtgevallen of de televisie wordt aangezet om maar geen eng verlaten gevoel te ervaren. 

En wanneer het mobieltje langer dan slechts een paar minuten geen teken van leven geeft, is er al een angstig vermoeden dat de verbinding met de buitenwereld is afgesloten. 

Bang voor stilte

Opvallend in mijn eigen psychologische praktijk is hoe mensen reageren op stilte.  Zelf vind ik het wel prettig als er een gespreksstilte valt, vooral omdat ik dan even rustig de tijd kan nemen om alles wat al gezegd is in mij op te nemen.

Maar de meeste patiënten worden meteen wat onzeker en gespannen en reageren met opmerkingen als ‘Sorry, ik weet het even niet’ of ‘Heb ik iets verkeerds gezegd?’ en ‘Mijn verhaal is misschien wel zo onduidelijk dat jij er ook weinig van kan zeggen’.  

Uitknop

Ook gebeurt het nogal eens dat een patiënt gaat ratelen om maar geen stilte te hoeven ervaren.  Vervolgens moet ik dan omstandig uitleggen dat de geest juist stilte nodig heeft om te kunnen ontspannen. En dat belangwekkende gedachten en gevoelens dan als vanzelf opkomen. 

Soms zeg ik ook: ‘Goede muziek is niet een onophoudelijke reeks noten achter elkaar, maar kenmerkt zich juist door de betekenisvolle rustmomenten tussen de noten in’. 

Grappig is het hoe verschillend mannen en vrouwen reageren op contactuele stilte.  De vrouw kletst alle contactgaten dicht.  En de man zou het liefst op de uitknop drukken om haar stil te krijgen.