Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Jeffrey Wijnberg

Echtparen zijn vaak vreselijk
onbeleefd tegen elkaar

psycholoog

Jeffrey Wijnberg

D

De Nederlander behoort niet tot de meest beleefde soort. Toch valt hier en daar nog wel enige keurigheid te ontdekken. ‘Goedemiddag’, ‘alstublieft’, ‘dankuwel’, ‘graag gedaan’ zijn beleefdheden die vooral door onbekenden worden uitgewisseld. In de privésfeer is het, merkwaardig genoeg, een heel ander verhaal: hoe dichter mensen tot elkaar staan, hoe onbeleefder ze elkaar bejegenen. 

Deze onbeleefdheden kunnen schreeuwerig van aard zijn, maar veel vaker is er sprake van subtiele onvriendelijkheid: geen voelbaar oogcontact maken als er een vraag wordt gesteld, mompelend afkeuren als er een verzoek wordt gedaan of gewoon weglopen als een huisgenoot toenadering zoekt.

Vooral tussen huwelijkspartners is er vaak een totaal gebrek aan elementaire beleefdheid. Kijk maar op straat: de fysieke afstand tussen het koppel is gelijk aan het aantal jaren dat zij getrouwd zijn.

Vervreemding leidt tot echtscheiding

Geen wonder dat één van de twee weleens zal verzuchten: "Je bent nog aardiger tegen de pizzabezorger dan je ooit tegen mij bent." Het is deze vervreemding tussen zogenaamde levenspartners die ten lange leste kan leiden tot een echtscheiding. Desgevraagd doen scheidingskandidaten uitspraken als: "Zij ziet mij gewoon niet meer staan" of "Ik heb geen zin meer om als een vaatdoek behandeld te worden" en "Zelfs een vriendelijke begroeting bij thuiskomst kan er niet meer vanaf."

Als ik in mijn praktijk het onderwerp van (on)beleefde bejegening aan de orde stel, worden de meest inventieve redenaties opgehangen: "Tja, als je elkaar al zo lang kent, dan is het logisch dat je geen formaliteiten meer uitwisselt" of "In mijn eigen huis wil ik gewoon mezelf zijn, dat moet de ander gewoon kunnen accepteren" en "Ik hou niet van dat opgeprikte gedoe, daarom ga ik ook niet meer naar de kerk."

Labbekakkerige informaliteit

Deze houding van labbekakkerige informaliteit is zo gewoon geworden dat het ook niet meer mag verbazen dat hulpverleners, treinconducteurs en baliemedewerkers zo agressief worden benaderd. Wie van huis uit geen voorbeelden van beleefde omgang kent, zal zich ook buitenshuis niet weten te gedragen.

Nu heeft het woord ‘beleefd’ een bijsmaak van gereserveerdheid (geen emoties) en afstandelijkheid. Maar wie zich doelbewust inzet om zijn medemens te ‘beleefden’, zal hiermee juist laten zien dat hij een liefdevolle en verbindende omgang voorstaat. Beleefdheid met voorbedachte rade staat bol van respect, empathie en genegenheid en is daarmee ook een omgangsvorm die tegemoetkomt aan het verlangen naar erkenning; een verlangen dat ieder mens koestert.

Psychologisch gezien is beleefdheid niets anders dan een vorm van liefdevolle zelfbeheersing. Laat nu juist deze menselijke kwaliteit de basis zijn voor sociaal succes - en al helemaal in huiselijke kring.

Gerelateerde onderwerpen