Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Hollandse Hoogte/C. Barton van Flymen
Afdalen in het mannenbrein

'Kom op zeg, vertel een eerlijk verhaal
op verpakkingen'

blogger

Jan Willem Vaartjes

E

Een paar weken terug pleitte ik op Twitter voor een 'Pinokkio-keurmerk' op verpakkingen van voedingsmiddelen. Aanleiding voor deze ludieke actie was een uitzending van Keuringsdienst van Waarde.

In deze bewuste uitzending werden tal van producten onder de loep genomen waarvan fabrikanten claimen dat het nuttigen hiervan een verrijking zou zijn voor ons lichaam.

Ongezonde rotzooi

Het zal je vast niet verbazen, dat het de onderzoekers van dit VPRO-programma niet heel veel moeite kostte om door alle mooie beloftes heen te prikken. Het ene na het andere product werd afgeserveerd als -ik zeg het maar even cru- ongezonde rotzooi.

We weten al heel lang, dat fabrikanten van voedingsmiddelen kampioen zijn in het vermarkten van hun waar. Jaarlijks worden hieraan enorme hoeveelheden geld gespendeerd. Marketingafdelingen zitten vol met creatieve fantasten, die schaamteloos wervende teksten en beeldmateriaal voor op de verpakking bedenken.

Teksten en beelden die je moeten laten geloven, dat het eten van bijvoorbeeld een dagelijkse bak cornflakes bevorderlijk is voor je botopbouw. En dat het vol zit met allerlei noodzakelijke mineralen en vitamines. In werkelijkheid kan je in plaats van cornflakes net zo goed vijftien suikerklontjes vermalen en in een kom met melk uitstrooien.

Misleidingen

En zo zijn er haast oneindig veel voorbeelden te noemen waarin op de verpakking vermeld wordt dat sprake is van een verantwoord en gezond product terwijl daar in heel veel gevallen niets van waar is. Je wordt als consument gewoon keihard in de maling genomen.

Als al deze misleidingen onze gezondheid niet zouden schaden, zou ik er hier niet zo'n punt van maken. We worden als consument wel vaker op het verkeerde been gezet door suggestieve beelden en teksten. Kijk maar eens naar reclames voor auto's, tandpasta of gezichtsverzorgingsproducten. 

Ik vind het een kwalijke zaak dat de voedingsindustrie ongestoord haar gang kan blijven gaan om consumenten moedwillig op het verkeerde been te zetten. Kinderen raken bijvoorbeeld al heel vroeg in hun leven verslaafd aan suiker in allerlei vormen. Niet omdat we ze eenmaal uit de luiers suikerklontjes voeren in de tripp trapp stoel, maar omdat suiker in ontiegelijk veel producten is verwerkt. 

Gruwelen om gebitten

Suiker heeft een vergelijkbare, afhankelijke werking op onze hersenen als nicotine of bijvoorbeeld alcohol. Iedereen schreeuwt tegenwoordig moord en brand hoe slecht sigaretten wel niet zijn, wat natuurlijk ook zo is, maar het verzet tegen suikerhoudende producten is nauwelijks hoorbaar.

Terwijl overmatig suikergebruik op de langere termijn tal van gezondheidsklachten veroorzaakt, niet in de laatste plaats diabetes type 2, overgewicht vermoeidheidsklachten en gebitten waar de tandarts en mondhygiënist van gruwelen, vaak al op jonge leeftijd.

Naast suiker zijn er nog tal van andere voedingsbestanddelen waarvan is aangetoond dat inname van te grote hoeveelheden over een langere periode ook allerlei gezondheidsrisico's met zich mee kunnen brengen. Denk aan zout, (onverzadigde) vetten, kleurstoffen, smaakversterkers of conserveringsmiddelen. 

Waterig kiloknallervlees

Ik heb het trouwens nog niet eens gehad over groente en fruit in de supermarkt, dat veelal bespoten is met pesticiden, of in gewone taal: schadelijke, chemische troep.

Of over waterig kiloknallervlees dat in no time is 'groot' gefokt doordat dieren voedsel toegediend krijgen waar Popeye's armen van uit elkaar zouden spatten. De kwaliteit van met name vleesproducten dreigt steeds meer ondergeschikt te raken; de consument raakt ook steeds meer gewend aan habbekrats prijzen en is zo mede verantwoordelijk voor deze toestand.

Iedereen is regisseur van zijn eigen gezondheid en zal zich bewust moeten zijn van wat hij eet en drinkt. Daar hebben we met zijn allen nog wel een slag te maken. Vaak weten we niet wat nu wel en niet goed voor ons is, terwijl met het dagelijks nuttigen van verantwoorde voeding heel veel gezondheidswinst geboekt kan worden. Voedingsdeskundigen maken het ons ook niet makkelijk wat dat betreft; ze spreken elkaar dikwijls tegen met hun adviezen waardoor je door de bomen het bos niet meer ziet. 

Kom op zeg

Ergens snap ik voedingsfabrikanten ook wel. Ze moeten geld verdienen (lees: veel geld verdienen) en de concurrentie is vaak moordend. Maar kom op zeg, vertel om te beginnen op zijn minst gewoon een eerlijk verhaal op de verpakkingen! Dat alleen al zou een flinke stap in de goede richting zijn.

Als ik zie hoe lang het heeft geduurd om de sigarettenindustrie op de knieën te krijgen, dan verwacht ik niet dat de voedingsindustrie op korte termijn op eigen initiatief haar verantwoordelijkheid neemt. Anders was dat al veel eerder gebeurd. 

Pinokkio-keurmerk

In dat licht is het 'Pinokkio-keurmerk' op verpakkingen -waar ik het eerder over had- helemaal nog niet zo'n slecht idee, al zeg ik het zelf.

Pinokkio zonder lange neus staat voor een product met een eerlijk verhaal op de verpakking. Pinokkio met een halflange neus staat voor een product met een verhaal op de verpakking dat rammelt en een Pinokkio met een lange neus staat voor een product met een verhaal op de verpakking, dat de sjaak is bij elke willekeurige leugendetector.

Verspreid het woord zou ik willen zeggen. Misschien dat het uiteindelijk ook landt bij onze volksvertegenwoordigers in Den Haag.

En laat ik tot slot nog een duit in de fruitschaal doen onder het mom van de vervuiler betaalt: het zou toch ergens mooi zijn als we met de accijnsopbrengst van tabak gezonde voeding kunnen subsidiëren?