Hollandse Hoogte
Hoe zit het nu echt met?

Als piekeren
je leven beheerst

journaliste

Eline Doldersum

P

Piekeren: we doen het allemaal wel eens. Maar hoe komt het én hoe kom je er vanaf? Piekercoach Marleen Derks neemt je in dit artikel mee in de wondere wereld van het piekeren!

Het komt je vast bekend voor: je ligt in bed en blijft maar malen, malen en malen. Problemen worden groter, erger en dramatischer en voordat je het weet slaat de klok zeven uur en heb je de hele nacht geen oog dicht gedaan. Een bekend fenomeen volgens Marleen.

Doelloos denken

"Ooit kwam ik ergens een spreekwoord tegen dat precies verklaart waarom we 's avonds aan het piekeren slaan: 'In ieder hart is het weleens zes uur in de morgen'. Zes uur is zo'n donker en eenzaam tijdstip. Het is stil. Er gebeurt niets. Er is geen enkele vorm van afleiding. En juist doordat prikkels ontbreken als je in bed ligt, ga je piekeren."

"Piekeren is in feite niet meer dan jezelf kwellen met zinloos én doelloos denken. Vaak op een negatieve manier. Waarom heb ik die opleiding járen geleden niet afgemaakt? Waarom luistert mijn kind zo slecht? Wat als ik ziek word en kom te overlijden? Wat als ik mijn sollicitatiegesprek morgen compleet verknal?"

"Het zijn gedachten waar je helemaal niets mee kunt. Het verleden ligt achter je. Daar kun je niets meer aan veranderen. En de toekomst kun je niet voorspellen. Natuurlijk kan er iets misgaan of kun je fouten maken, maar het kan ook goed gaan. Het is de kunst om je daarop te focussen."

Mannen versus vrouwen

Dat vrouwen meer piekeren dan mannen staat volgens Margreet als een paal boven water. "Dat komt in elk onderzoek naar voren. Vrouwen piekeren aanzienlijk meer, maar ook anders dan mannen. Zo piekeren vrouwen meer relatiegericht, terwijl mannen juist taakgericht piekeren."

"Dat betekent dat vrouwen zich heel erg druk kunnen maken over zichzelf in relatie met anderen. Is mijn partner nog wel tevreden over onze relatie? Heb ik mijn vriendin wel genoeg gesteund tijdens haar depressie? Was ik niet te veel aanwezig tijdens dat feestje? Wat zouden ze van mij vinden?"

"Mannen piekeren veel meer over taken die volbracht moeten worden. Hoe haal ik die deadline? Hoe timmer ik dat tuinhuis in elkaar? Of hoe rijd ik naar die vakantiebestemming? Daarnaast zijn mannen veel beter in staat om hun hoofd leeg te maken dan vrouwen. Die blijven maar malen."

Aangeboren 

Hoewel vrouwen aanzienlijk meer piekeren, is het volgens Margreet geen aangeboren aandoening. "Zeker niet. We worden niet geboren met gedachten. Pas op latere leeftijd leren we hoe we moeten denken, hoe we onze hersenen moeten gebruiken en dan slaan we automatisch ook aan het piekeren. Al is een beetje piekeren helemaal niet erg. Het wordt pas een probleem als het je leven gaat beheersen."

"Wat er dan gebeurt is dat je alleen nog maar in je hoofd leeft. Piekeren krijgt de overhand. En dat terwijl voelen veel belangrijker is in het leven. Zonder gevoel worden we niet verliefd, voelen we geen passie voor ons werk en ervaren we geen plezier. Blijf je maar malen dan functioneer je alleen nog vanuit je hoofd en ontstaat er een depressie, burn-out of angststoornis."

Geluksmomenten

"De kunst is om uit je hoofd te verdwijnen en terug te gaan naar je gevoel. Dat kun je op verschillende manieren doen. Ga bijvoorbeeld iets doen wat je heel leuk vindt, zoals lezen, sporten, wandelen of borrelen met vriendinnen. Dit zorgt ervoor dat je geluk ervaart en in het moment leeft, waardoor je niet in de verleiding komt om terug te gaan naar de doemgedachten in je hoofd."

"Daarnaast kan het ook enorm helpen om alles van je af te schrijven als je ligt te malen in bed. Hierdoor verdwijnt alles vanuit je hoofd op papier, waardoor je automatisch meer rust krijgt in je hoofd. Wat eveneens heel goed kan helpen zijn ademhalingsoefeningen. Adem rustig in en uit door je buik en blijf daarop focussen. Hierdoor verleg je de aandacht van je hoofd naar je gevoel."

"Tot slot is het een aanrader om eens na te denken over alles wat je wel goed kan, doet of hebt gedaan én jezelf hier regelmatig aan te herinneren als het even niet gaat zoals je zou willen. Hiermee train je de hersenen om positief te denken. Je zult zien: hoe vaker je dat doet, hoe vaker de negatieve gedachten plaatsmaken voor positieve en hoe minder vaak je piekert."

En, wat vind jij? Laat je horen!