Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Handen met water
Foto: Hollandse Hoogte
Hoe zit het nu echt met?

Hoe zit het nu echt met...
de ziekte van Raynaud?

Anne-Flore Muller

W

We hebben allemaal weleens last van koude handen of voeten, en gaan 's winters liever niet zonder handschoenen de deur uit. Maar voor mensen met het syndroom van Raynaud is het hebben van koude handen nog een graadje erger. Zij krijgen door aanraking met kou al heel gauw handen en voeten waaruit al het leven verdwenen lijkt te zijn.

Bij het syndroom van Raynaud - ook wel ziekte of fenomeen van Raynaud genoemd - verkleuren de vingers en tenen van wit naar blauwpaars en daarna bij opwarmen naar knalrood. Dit gaat gepaard met tintelingen en een prikkelend, gloeiend gevoel. Voornamelijk vrouwen zouden last hebben van de aandoening. 

Oorzaken

De oorzaak van het syndroom van Raynaud is dat bloedvaten in vingers en/of tenen plotseling samentrekken. Hierdoor kan er tijdelijk minder bloed door de handen en voeten stromen. Dit samentrekken wordt een aanval van het syndroom genoemd, die gemiddeld zo’n vijf minuten duurt. De klachten spelen voornamelijk 's winter op, want kou is een grote trigger.

Daarnaast kunnen heftige emoties zoals stress of boosheid zorgen voor een aanval. Heftige trillingen in de handen door bijvoorbeeld fietsen over een hobbelig pad, kunnen ook klachten oproepen. Stoppen met roken en het warmhouden van de handen en voeten kan de klachten sterk verminderen, maar de ziekte is niet te genezen De symptomen kunnen als erg vervelend en pijnlijk ervaren worden, maar gevaarlijk is het niet.

Dode vingers

Sanne Kooiman (23) heeft de ziekte van Raynaud en vertelt dat ze rond haar twintigste de eerste symptomen ervaarde. "Er was in eerste instantie niets te zien, maar na een aantal weken kreeg ik ook last van witte vingers. Ik heb toen letterlijk op Google gezocht naar 'dode vingers', en toen kwam ik vrij snel op de ziekte van Raynaud uit. Mijn huisarts bevestigde dit vermoeden, met de mededeling dat er niets aan te doen valt en dat ik er maar mee moest leren leven."

Sanne vertelt dat ze slanke en lange vingers heeft, waardoor de bloedvaten in haar handen dun zijn. Hierdoor heeft ze een slechte doorbloeding. "Mijn handen verkrampen als ze koud zijn en er stroomt weinig of geen bloed meer naar mijn vingers. Hierdoor krijg ik een heel naar tintelend, maar vaak ook pijnlijk gevoel en zijn mijn handen niet meer goed te gebruiken."

Diepvrieszalm

In tegenstelling tot de meesten met de ziekte van Raynaud, ervaart Sanne dit ongemakkelijke gevoel niet alleen bij kou. "Mijn handen verkrampen ook als ik dingen optil waarbij mijn vingers worden afgekneld, zoals een tas of tafel. Daarnaast zijn mijn handen eigenlijk altijd koud, waardoor ik bijna altijd handschoenen draag als ik naar buiten ga."

Om zo weinig mogelijk last te hebben van de ziekte, vermijdt Sanne koude dingen. "Gisteren maakte ik een maaltijd met diepvrieszalm. Het aanraken van de verpakking alleen kan al een reactie veroorzaken."

Roeien

In de sportschool wordt Sanne beperkt door de aandoening, want ze kan niet alle oefeningen uitvoeren zonder last te krijgen. "Ik kan geen gewichten tillen, omdat mijn handen en vingers dan verkrampen. Afgelopen zomer ging ik roeien op vakantie in Oostenrijk en dat trekken mijn handen ook niet."

Sanne laat weten dat ze de meeste dingen wel kán doen, maar dat ze dan vaak minstens tien minuten moet wachten tot haar handen weer normaal functioneren. "Dus is de keuze snel gemaakt en laat ik het maar. Ik ben er wel heel creatief door geworden, want ik ben altijd op zoek naar een andere manier waarop ik alsnog de dingen kan doen."