Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Hollandse Hoogte / Rob Voss Fotografie
Hoe zit het nu echt met?

Ronkende auto's vs kukelende hanen:
Wat voor invloed heeft omgevingsgeluid?

Dimphy van Miltenburg

J

Je verhuist van een drukke stadsstraat vol toeterende auto’s, rijdende trams en continu pratende mensen naar een rustige dorpsstraat op het platteland. En opeens merk je op hoeveel stiller het is en door hoeveel lawaai je voor die tijd werd omringd. Wat voor invloed heeft geluid eigenlijk op lichaam en geest? We vroegen het aan psycholoog Roos Woltering.

Wat voor invloed heeft continu lawaai om je heen?

Woltering: "Dat verschilt per persoon. Wat je gewend bent, heeft hier o.a. invloed op. Ik ben bijvoorbeeld opgegroeid in de stad. Daardoor heb ik van jongs af leren omgaan met prikkels.

Maar als ik een nacht op een boerderij slaap en ik hoor kippen en hanen, dan kan ik knettergek worden van dat geluid. Want dat ben ik niet gewend. Als je hersenen een bepaald geluid heel vaak horen, leren ze dat ze daaraan geen aandacht hoeven te besteden.

Het valt soms pas weer op als je het even niet gehoord hebt. Als ik weer terugkom in de stad nadat ik twee weken op Texel ben geweest, kan ik ook denken: 'Jeetje, wat is het hier druk. Na twee dagen ben ik daar dan pas weer aan gewend.

Maar het verschilt ook per persoon hoe gevoelig je bent voor prikkels. Hoogsensitieve personen kunnen bijvoorbeeld moeilijker een filter zetten tussen zichzelf en de omgeving. Zij hebben dan ook meer last van geluiden."

Als die prikkels continu binnenkomen, wat heeft dat dan voor effect?

Woltering: "Je hersenen hebben ook rust nodig, anders raken ze overbelast. Als jouw hersenen dus aandacht blijven besteden aan bepaalde geluiden die je hoort, krijg je dus minder rust. Als je hersenen die geluiden goed filteren, hoef je geen last te hebben van omgevingsgeluiden.

Maar rust is heel belangrijk, want je brein moet prikkels kunnen verwerken. Een stratenmaker die de hele dag bezig is geweest, moet aan het einde van de dag zijn lichaam rust geven. Hetzelfde geldt voor een kantoorbaan. Als je de hele dag met je brein bezig bent op je werk, moet je daarna je brein rust geven. En dan is acht uur slaap per nacht niet genoeg."

Roos Woltering / MRSK VISUALS 2 SEDUCE

Sommigen zeggen: 'Ik houd juist van reuring, ik moet niet denken aan stilte.' Waarom vinden ze dat vervelend?

Woltering: "Stilte is ook confronterend, want het werpt je terug op jezelf. Prikkels zijn een afleiding, dan hoef je niet stil te staan bij wat je voelt. Omdat veel mensen stilte niet gewend zijn, is stilte voor veel mensen ook heel ongemakkelijk. Maar als je nooit stilstaat in het hier en nu, loop je de kans om vluchtig, gejaagd te gaan leven."

Maar er zijn toch ook positieve kanten aan prikkels?

Woltering: "Ja, prikkels zorgen er ook voor dat je in beweging komt. Een combinatie van prikkels en rust is het beste. Als je bijvoorbeeld liefdesverdriet hebt, is een combinatie tussen afleiding en stilstaan bij je gevoelens het beste. Door alleen maar afleiding te zoeken, verwerk je je emoties niet. Maar je moet ook niet gaan zwelgen in je emoties, dus afleiding is ook goed. Bovendien moet je leren omgaan met prikkels."

Veel kinderen groeien tegenwoordig op in prikkelvolle omgeving. Hoe zorg je dat zij genoeg rust krijgen?

Woltering: "Begin al vroeg met ze een verveelmoment op hun kamer te geven. Laat ze dus wennen aan even alleen in de box, de wieg of het bed. Je moet ze ook niet continu vermaken. En zorg ervoor dat ze niet teveel achter de tablet en/of tv zitten."