Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Uitvoering van een echo
Foto: Hollandse Hoogte | Robin Utrecht
Hoe zit het nu echt met?

Hoe zit het nou echt met...
een miskraam?

journaliste

Hester Zitvast

D

Drie weken geleden zag VROUW-journaliste Hester Zitvast - moeder van drie en toen 11 weken zwanger - geen kloppend hartje meer op de echo. Door die miskraam realiseerde zij zich dat ze vrij weinig over het onderwerp wist. Ze ging langs bij gynaecoloog Mieke Kerkhof voor wat feiten én deskundige mening.

Een miskraam is eigenlijk 'het beste' hè? "Ja, je moet blij zijn dat de natuur vroeg in de zwangerschap een fout (waarschijnlijk een chromosomale afwijking) ontdekt en dit corrigeert. Maar daarmee verlies je wel een verwachting en dat is heel verdrietig. Ik vind dat verpleegkundigen en artsen daar met veel compassie mee moeten omgaan.

Het is goed dat jij over je miskraam geschreven hebt, het onderwerp is echt een ondergeschoven kindje. De naam is ook niet goed; in miskraam schuilt iets slechts; een miskleun. Ik noem het liever 'het verlies van een zwangerschap', maar dat is weer zo lang..."

Moet je je zorgen maken als je een zwangerschap verliest? "Nee. Je hebt weliswaar een verhoogde kans op een nieuwe miskraam, maar de kans is nog steeds het allergrootst dat je een jaar later een Maxi-Cosi mét kind in je handen hebt. Je vruchtbaarheid is aangetoond, zie dat als positief.

Ongeveer één op de tien zwangerschappen eindigt in een miskraam. Na twee miskramen stijgt het risico op een voortijdig einde van de zwangerschap met 25%, na drie miskramen heb je 35% kans. De kans op een miskraam neemt toe naarmate je ouder wordt. Vrouwen van boven de 40 hebben een kans van 1 op 3 dat het fout gaat."

Als de miskraam niet spontaan op gang komt, wat zijn dan de opties? "Je kunt afwachten. Vroeger deed men dat altijd. Het dode embryo zit in je baarmoeder in een afgesloten steriele omgeving, er komen geen bacteriën bij, dus dat kan geen kwaad.

Maar vaak hebben mensen al afgewacht, zonder dat ze het wisten. Ze ontdekken dan bij de 12-weken echo dat de embryo met 8 of 9 weken gestopt is met groeien. Als je niet nog langer wilt wachten, kun je kiezen voor pillen of curettage."

Pillen; daar lees ik niet veel positieve dingen over… "De slechtste verhalen halen altijd het internet. Ik snap dat vrouwen daar hun licht opsteken, maar doe het alsjeblieft op pagina's die betrouwbare informatie verstrekken. Blijf weg van fora.

De pillen, misoprostol, staan als medicijn geregistreerd om het maagslijmvlies te beschermen, bij gebruik van bepaalde pijnstillers (NSAID’s), maar hebben als bijwerking baarmoedercontracties. Je brengt er vier vaginaal van in, net als een tampon. Als er niets gebeurt, herhaal je dit een dag later. Er zal bloedverlies optreden en je zult buikpijn krijgen. Dat is prima op te vangen met pijnstillers."

Dat lijkt me best eng, je embryo in je eentje thuis verliezen… "Het embryo zie je bijna nooit, dat is dan vaak al verweekt. Als we op het echobeeld al een herkenbare foetus van een paar centimeter zien, laat ik vrouwen opnemen. Dan begeleid ik dat liever in het ziekenhuis. Als het lichaam het embryo en de vruchtzak er zelf heeft uitgewerkt, volgt er vaak nog een echo ter controle. Daarna kun je weer zwanger worden."

Maar met een curettage ben je er in één klap helemaal vanaf, toch? "Ja dat klopt, maar een curettage heeft wel risico's. Je kunt er de baarmoeder mee beschadigen, omdat er weleens een perforatie als complicatie optreedt en ook kunnen verklevingen het gevolg zijn. Bovendien is het een echte operatie, vaak met narcose. Pillen geven misschien even wat discomfort, maar de kans op medische complicaties zijn bij een curettage groter."

Spelen kosten een rol bij de beslissing voor de behandelwijze? "Pillen zijn uiteraard een stuk goedkoper dan opereren. Maar als je als medicus het proces ook psychisch goed kunt begeleiden, zie ik pillen echt als de eerste keuze.

Vaak komt een vrouw de spreekkamer binnen en is haar besluit al genomen door alles wat ze op internet heeft gelezen. Mijn advies is: kijk op Freya.nl, NVOG.nl, KNOV.nl of Thuisarts.nl; daar vind je de beste informatie. En overleg met je behandelend verloskundige of arts."

Als alles achter de rug is, kun je dan meteen weer zwanger worden? "Ja, dat kan wel, maar ik raad mijn patiënten medisch-technisch echt aan een menstruatie af te wachten. Het is sowieso belangrijk er de tijd voor te nemen de miskraam te boven te komen. Nadat je weer een keer ongesteld bent geweest, heb je een ijkpunt. Dan kun je veel beter uitrekenen hoelang je weer zwanger bent.

Doe je dat niet, dan ga je een onnodig spannende tijd tegemoet. Omdat je niet weet hoe ver je bent, kan en echo een vertekend beeld geven. Klopt het hartje nog niet, omdat je nog geen 6 weken zwanger bent? Of klopt het niet omdat er iets niet in orde is. Dat legt geestelijk een zware druk."

Het geestelijke aspect van een miskraam moeten we echt niet onderschatten hè? "Nee, zeker niet. Wat ik al zei; je verliest een verwachting en daar hoort een rouwproces bij. Een zwangerschap is een life-event. En als dat misgaat brengt dat een enorme onzekerheid met zich mee. 'Laat je tranen toe', zeg ik altijd. Tranen die binnen blijven kunnen voor psychische klachten zorgen.

En zet het niet in perspectief. Dit is op dat moment jóuw ergste verdriet, ga het niet vergelijken met ander verdriet. Miriam van Kreij begeleidt vrouwen die een miskraam hebben gehad en verricht erg goed werk op dit gebied.

Ze heeft recent een bewaar,- en invulboek uitgebracht: Als je je kindje verliest in de zwangerschap. Daarmee kun je een herinnering maken, wat voor veel vrouwen heel waardevol kan zijn."

Klik hier voor de boeken die Mieke zelf schreef.