Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Sylvie Kroef schreef een boek over afscheid nemen
Foto: Marleen Sahetapy
Hoe zit het nu echt met?

Zo wordt praten
over afscheid (dood)gewoon...

journaliste

Daphne van Rossum

V

Vandaag is het Allerzielen, de dag waarop wereldwijd overledenen worden herdacht. Maar hoe ga je eigenlijk om met de dood als die nog niet is ingetreden? Hoe benader je iemand die niet lang meer te leven heeft? Wat zeg je tegen een ernstig zieke kennis in de supermarkt? En wat bespreek je met bijvoorbeeld je vader als zijn einde nadert? Sylvie Kroef (35) interviewde voor haar boek Over afscheid - dat vandaag op Allerzielen verschijnt - zestig mensen die ziek zijn of iemand verloren hebben.

Kroef verloor twee vrienden. Nadat ze ook afscheid moest nemen van haar vader besloot ze in de pen te klimmen. "Mijn doel is om praten over afscheid zo doodgewoon mogelijk te maken. Delen hoe het is om je dierbare te moeten laten gaan. Ik wilde een boek schrijven dat je het gevoel geeft dat je er niet alleen voor staat.

Praten

"Je ziet dat ieder er op zijn/haar eigen manier mee omgaat. Maar dat een aantal zaken altijd hetzelfde is. Zo vindt iedereen het fijn om erover te praten, ook introverte mensen. Voor mijn boek heb ik zestig mensen gesproken die zelf ziek zijn of net iemand hebben verloren. Allemaal zeiden ze dat praten belangrijk is, dat ze er zelfs meer over hadden willen praten over hoe het is om iemand te laten gaan bijvoorbeeld.

Praten met iemand van wie je afscheid moet nemen kan lastig zijn. Het kan lastig zijn om zaken te benoemen, maar vraag hoe iemand het afscheid voor zich ziet. Ook met kleine dingen kun je het er toch over hebben. Door te zeggen 'Weet dat je veel voor me betekent' of 'Weet dat ik blij met jou ben.'

Supermarkt

En wat zeg je tegen die buurvrouw die je tegenkomt in de supermarkt die ziek is? Zeg dat je aan haar denkt, of 'Ik weet dat je ziek bent, ik wil je zeggen dat ik meeleef.' Een vraag als 'Hoe is het me je?' is misschien een moeilijke vraag, want het is natuurlijk niet goed. Maar als je vraagt 'Gaat het een beetje?' kan iemand zelf bepalen of het antwoord kort of lang is.

Niet denken in de supermarkt 'Ik vraag maar niks, want ze zal het wel vervelend vinden.' Dan denk jij voor die ander en het is voor diegene vaak fijner om iemand toch even te spreken. Dan kan die persoon zelf aangeven of het uitkomt of niet.

Iemand vindt dat toch fijner dan dat je het onderwerp negeert, dan heb je toch laten weten dat je aan iemand denkt. Dat doet iemand goed. Mijn moeder zei altijd: 'Als het voor jou moeilijk is, moet je maar eens nagaan hoe moeilijk het voor die ander is.'"

Sylvie's tips die je kunt gebruiken bij (aankomend) verlies:

  • Gebruik je hoofd maar volg je hart. Ik sprak een vrouw die in het ziekenhuis de hand van haar man vasthield, omdat ze voelde dat hij dat nodig had. Hij kneep haar hand helemaal fijn. Toen de dokter vroeg of ze even op de gang wilde komen gaf ze daar gehoor aan, terwijl ze liever niet de hand van haar man losliet. Daar had ze na zijn overlijden spijt van.
  • Anderen geven advies, maar kies jouw eigen weg. Een vrouw vertelde dat de kapper haar had geadviseerd haar pruik thuis te laten. Ze ging daar in mee, maar op dat moment voelde dat nog helemaal niet goed voor haar. Daar was ze pas een paar maanden later aan toe.
  • Zorg voor jezelf en geef anderen de ruimte. Je kunt alleen iets voor anderen betekenen als je eerst goed voor jezelf zorgt. Stel je moeder is ziek en je wil voor haar zorgen, maar als je dat continue doet loop je jezelf voorbij en kun je ook niet meer goed voor haar zorgen. Met 'Geef anderen de ruimte' bedoel ik het volgende: een vader die ziek was wilde zijn vogels wegdoen. Zijn dochter begreep het niet en drong eropaan dat hij zijn vogels hield. Het is beter mensen hier niet in te overtuigen. Om anderen in hun waarde te laten, omdat ze zelf het beste voelen wat goed voor ze is op dat moment.
  • Houd de regie en bereid je voor. Hier heb ik het voorbeeld van een vrouw die geen bezoek wilde dat tegenover haar op de bank zou zitten. Ze zei neem je wandelschoenen mee, zodat er tijdens het wandelen een gesprek kon ontstaan.
  • Praat met elkaar en spaar herinneringen. Een man zei: 'Als je kind ziek wordt weet je pas hoe belangrijk gezond zijn is.' Gezondheid is niet vanzelfsprekend. Vaak besef je je dat te laat. Breng zo veel mogelijk tijd met elkaar door. Stop met het sparen van geld en spaar herinneringen. 
  • Veel mensen beginnen met schrijven. Schrijf je herinneringen op. Houd het levend

Jij op VROUW.nl

Heb jij te maken gehad met verlies en wil je daarover vertellen?

Dan kan dat hier...