Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Hollandse Hoogte
In het nieuws

Hoeveel verlies
kan een mens eigenlijk aan?

journalist

Maaike Schaap

A

Als we de kranten openslaan of het journaal aanzetten, horen we negen van de tien keer iets over de dood. Zo verloor deze week een Vlaams stel voor de derde keer een kind tijdens een auto-ongeluk en verloor een jonge moeder haar baby toen ze de kinderwagen in een kapotte liftschacht duwde. Bij ons rees de vraag: hoeveel verdriet kan een mens aan? VROUW sprak met rouwtherapeut Tineke van Asseldonk over de draagkracht van de mens. 

Bovenstaande voorbeelden zijn behoorlijk extreem, maar verdriet en rouw is iets universeels. Bijna allemaal kennen we het gevoel, maar iedere vorm van verdriet is weer anders.

Slechte film

Tineke: "Als iemand plotseling overlijdt, treedt er een soort overlevingsmechanisme in werking. Bepaalde delen en bepaalde emoties worden uitgeschakeld, met name je gevoel. Mensen zeggen dan ook dat het soms voelt alsof je naar een heel slechte film van jezelf zit te kijken, of dat je het gevoel hebt in een soort bubbel te zitten."

"Als alle emoties wel meteen binnen zouden komen, is dat te heftig. Meestal komt daarom het echte verdriet pas na verloop van tijd. Onbewuste processen gaan binnenin je aan de slag en stukje bij beetje komt de emotie los."

Houvastpuntjes

"Natuurlijk denk je dan soms 'Ik weet het allemaal niet meer' of 'Als ik nu ga huilen, houd ik nooit meer op'. Die gevoelens zijn heel normaal, want bij een heftige gebeurtenis of het plotselinge verlies van een dierbare, horen die emoties erbij."

"Kijkend naar rouw, heb je twee verschillende delen. Je hebt de verlieservaring en de herstelzone. Het herstel zijn zogenaamde houvastpuntjes voor je herstel. Bijvoorbeeld dat je iedere dag opstaat en jezelf aankleedt, dat je ontbijt, de was doet of een rondje met de hond gaat lopen. Het zijn redenen om de dag weer te beginnen."

In balans

"Stel je voor dat je ’s ochtends heel erg verdrietig was en je bed even niet uit wilde komen. Dan zit je in je verdriet (de verlieservaring). Op een gegeven moment kun je dan denken 'Oké, nu is het genoeg geweest. Ik ga nu even een eindje wandelen'. Dan ga je dus over naar je herstelzone. Ze wisselen elkaar af."

"Bij heftige gebeurtenissen, spreken we vaak van draagkracht en draaglast. Deze twee horen een beetje in balans te zijn. Wordt de draaglast gróter dan wat je aankunt, dan loop je eerder het risico op bijvoorbeeld een ernstige vermoeidheid of een depressie."

Belangrijke pijler

"Hoeveel een mens aankan, is natuurlijk moeilijk te zeggen. Je zou wel kunnen zeggen dat waar iemand vandaan komt, een belangrijke pijler is. Kon er binnen dat gezin over problemen gepraat worden? Dan heeft dat invloed op hoeveel je aankunt. We kunnen dus niet goed zeggen hoeveel iemand aankan. Wel weten we dat hoe vaker je een pijnlijke gebeurtenis meemaakt, hoe moeilijker het wordt om daarvan te genezen."

"Ik zou het graag willen vergelijken met een litteken. Na een eerste verlies, heb je een snee in je arm. Die wond geneest na een tijdje en je hebt er geen last meer van. Een paar jaar later krijg je weer een verlies te verwerken en breekt je arm op dezelfde plek als waar het wondje zat. Het duurt nu langer voordat de wond geneest en het litteken herinnert je aan de gebeurtenis. Kortom: hoe vaker je iets breekt, hoe kwetsbaarder het wordt en hoe langer het duurt voordat het geneest."

Gebruiksaanwijzing

"Zit je in een situatie waarin je iemand bent verloren, wil ik je vooral als tip meegeven dat je bij jezelf moet nagaan wat je nodig hebt. Durf dat ook te vragen. En als je aangeeft hoe je je voelt, kun je daar een gebruiksaanwijzing aan koppelen. Misschien zeggen dat je er niet over wilt praten of juist wel. Misschien heb je wel behoefte aan een rondje wandelen. Aan een luisterend oor. Noem maar op. Luister vooral naar jezelf."

"Aan de omgeving wil ik vragen om vooral niet te vragen hoe het gaat, maar om te vragen 'Hoe gaat het vandaag met je?'. Daar valt veel beter een antwoord op te geven. Zeg ook niet 'De deur staat altijd open'. Blijf in plaats daarvan actief contact zoeken en diegene steunen!"