Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Wat is het geheim van oud worden?
Foto: Patricia Rehe
In het nieuws

Dit is het opmerkelijke geheim
van een 104-jarige

journaliste

Daphne van Rossum

J

Je kunt ze alles vragen over bijvoorbeeld de Eerste en Tweede Wereldoorlog of de opkomst van de televisie en het vrouwenstemrecht. Uit recente cijfers blijkt dat het vaak vrouwen zijn die 100-plus zijn. Ook mevrouw Meulenberg (104) is nog zeer goed bij de pinken. Haar geheim? "Veel vette jus en af en toe een advocaatje met slagroom."

Uit CBS-cijfers (Centraal Bureau voor de Statistiek) blijkt dat er dit jaar 2189 honderdplussers in Nederland wonen. Dat zijn er 9 meer dan een jaar eerder en 36 minder dan in 2017. Van de 100-plussers is maar liefst 85% vrouw en dat is op z’n minst opmerkelijk te noemen.

Het geheim

"Ik ben in 1914 geboren, aan het begin van de Eerste Wereldoorlog dus", vertelt mevrouw Meulenberg vanuit de moderne zorglocatie Hof 't Seijs in Middelburg. Welzijnsmedewerker Petra Fiktorie zit naast haar om haar tijdens het interview te begeleiden.

We vragen wat haar geheim is om zo oud te worden: "Ik heb geen geheim. Je krijgt het gewoon, je moet het zelf regelen. Maar ik heb wel geluk gehad hoor dat ik zo oud geworden ben. Ik mag niet mopperen, heb nooit een dokter nodig gehad."

Jus

Petra vertelt dat mevrouw Meulenberg altijd goed mee kan praten met het nieuws, graag zingt en op stap gaat met haar rollator. Ze heeft nooit gerookt en altijd goed gegeten: "Mevrouw Meulenberg is nogal smalletjes, maar ze kan eten als een diepdelver. Zo zeggen we dat hier in Zeeland. Ze eet grote porties en het eten zwemt letterlijk in de jus. Je moet het bord met twee handen dragen, anders valt het over de rand. Dat vindt ze heerlijk."

Mevrouw Meulenberg is verder altijd gematigd geweest met alcohol: "Ik neem af en toe een advocaatje met slagroom en verder veel water en een paar kopjes koffie per dag." Ze loopt nog graag met haar rollator, krijgt veel bezoek en als er een feestje is, gaat ze graag mee naar een restaurant.

Oudste van negen

"Ik heb vijf zonen, zeven kleinkinderen en vijf achterkleinkinderen. En de zesde is op komst. Zelf was ik de oudste uit een gezin met vijf zussen en nog drie broers. Als oudste moest ik gelijk uit school en op naailes zodat ik zelf kleding kon maken. Je had in die tijd mooie stoffen en je maakte alles zelf. Van mijn broers en zussen is alleen nog de jongste broer over. Die is 93 en zit ook in een tehuis."

Opoe

Als een familielid zo oud mag worden, zijn er vaak heel wat wijze lessen te halen. De oma van Gea Wieringa was zo iemand. Gea roemt haar als 'een wijze vrouw'. "Mijn oma, die 103 is geworden, zei altijd: 'Je moet 1 ding nooit vergeten: ademhalen en vooruitkijken. Want als je steeds achterom zou moeten kijken, had je wel ogen in je achterhoofd gehad'.

Ook de oma van Heidi de Bont werd 100: "Mijn grootmoeder heeft heel veel geleden nadat mijn moeder was overleden. Wij hebben de indruk dat ze zich grootgehouden heeft tot haar 100ste verjaardag op 30 juni 2017. Want daarna is ze snel achteruitgegaan en uiteindelijk op 29 september van dat jaar overleden."

Gezond

Volgens cardioloog Janneke Wittekoek is de vraag hoe je gezónd 100 wordt belangrijker dan de vraag hoe je 100 wordt: "Er is een gezegde: Men die quicker, but woman get sicker. Vrij vertaald komt het erop neer dat vrouwen weliswaar langer leven, maar dat ze ook zieker zijn.

Een goede kwaliteit van leven op hoge leeftijd is belangrijker dan per definitie 100 worden, lijkt me. Gezond oud worden, daar gaat het om, zorgen dat risicofactoren als hart en vaten op orde zijn.

Blauwe zones

Uit onderzoek blijkt dat mensen die in de zogenaamde 'blauwe zones' wonen het oudste worden. Dat zijn gebieden in de wereld die geïsoleerd liggen. Voorbeelden zijn Sardinië (Italië), het schiereiland Nicoya (Costa Rica), de eilanden van Okinawa (Japan) en het eiland Ikaria (Griekenland).

Opvallende overeenkomsten zijn dat mensen die hier wonen veel bewegen, een hecht sociaal leven hebben en hun eigen voedsel verbouwen. En dus puur en onbewerkt eten.

Overgang

En zelf zie ik dat het vrouwenhart lang beschermd wordt door de eigen hormonen; het oestrogeen. Pas na de overgang dalen die waarden en maken vrouwen een inhaalslag met mannen qua veroudering.

Als je puur naar gender kijkt op sociaal maatschappelijk vlak denk ik dat mannen meer risicovolle dingen ondernemen; ze rijden of drinken zich eerder dood dan een vrouw."

Boerderij

Iemand die ook veel weet over ouder worden is William Cortvriendt (63), arts en auteur van Hoe word je 100?. "Mijn vader is overleden aan een longontsteking toen hij 98 was, mijn moeder is 100.

Het boek is geïnspireerd op mijn ouders, ik vroeg me af 'waarom blijven deze mensen zo gezond?'. Mijn ouders hebben altijd op de boerderij gewerkt, zijn veel buiten geweest en hebben altijd hun eigen groente verbouwd.

Groenten

Elke maaltijd bestond uit minimaal twee groenten en dan ook nog vaak salade erbij. Plus wat aardappelen en wat vlees, maar dat was altijd een kleine portie. Alles was bij ons vers van het land.

Mijn moeder verouderde langzamer dan haar broers en zussen en ik zag dat ook aan mijn vaders kant. Mijn moeder is er een uit een nest van tien en  alleen zij en haar jongste broer zijn nog over.

Voltooid

Mijn moeder heeft altijd gematigd geleefd. Nam af en toe een drankje en bakte weleens een taartje. Toch is ze een echte levensgenieter; elke maaltijd is een feest voor haar. Tot de dood van mijn vader was ze echt goed bij de pinken, maar ik merk steeds meer dat ze haar leven zo wel voltooid vindt.

Haar hele sociale leven is weggevallen. Haar vrienden en familie zijn bijna allemaal dood. Zo zonder mijn vader vindt ze het ook al minder leuk en nu zelfs de kleinkinderen met pensioen gaan vindt ze het wel best als ze op een morgen niet meer wakker wordt.

Stress

Je vraagt je af of gezond ouder worden komt door de genen of door de leefstijl. Uit onderzoek blijkt dat 75% bepaald wordt door leefstijl en 25% door genen. Ik denk dat mijn vader eerder overleden is dan mijn moeder omdat hij heeft gerookt tot zijn vijftigste.

Ook had hij meer stress dan mijn moeder omdat er door regen weleens een oogst mislukte. Je ziet nu dat de rollen minder traditioneel zijn en vrouwen bezig zijn met een inhaalslag. Je ziet dat ze ook meer gaan roken en drinken. Dus ik verwacht dat de levensverwachting van mannen en vrouwen over vijftig jaar gelijk zal zijn.

Gewicht

In Amerika - waar ik woon - zie je een omgekeerde trend: mannen hebben daar een steeds lagere levensverwachting. Vrouwen doen daar toch meer aan hun gewicht en gezondheid. Ik merkte ook dat als ik een lezing gaf ongeveer 70 à 80% van de toehoorders vrouw was.

Het thema gezondheid leeft gewoon meer bij vrouwen. Als je gezond leeft en daarbij actief blijft, muziek maakt, danst en/of schrijft, heb je zelfs 70% minder kans om dement te worden!"