Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Twee vrouwen
Jeffrey Wijnberg

De echtgenoot
die zijn vrouw tot waanzin drijft

psycholoog

Jeffrey Wijnberg

E

Er zijn twee soorten mensen, zo zei mijn grootvader vroeger: mensen die een hartinfarct krijgen en mensen die een hartinfarct geven.

Op geestelijk gebied is dezelfde tweedeling te maken: mensen die gek worden en mensen die gek maken. De slachtoffers zijn ‘gewone mensen’, de daders zijn doorgaans aan te merken als ‘narcistische machtswellustelingen’.

Gaslighting

Een beproefde gekmakende manipulatietechniek wordt in het Engels aangeduid als ‘gaslighting’, afkomstig van het toneelstuk ‘Gaslight’ uit 1938: de ogenschijnlijk trouwe echtgenoot drijft zijn vrouw tot waanzin door de (gas)lichten in het huis te dimmen om vervolgens te ontkennen dat er iets mis is met de verlichting. Zijn doel is om zijn vrouw als psychiatrisch patiënt te laten opnemen zodat hij kan beschikken over haar vermogen.

Wie als ‘gaslighter’ aan te merken is, mag je zelf ontdekken. Hij (of zij) is niet alleen te vinden in de hoogste machtsposities, maar kan ook jouw levenspartner of collega zijn.

Kenmerkende acties zijn:

1. Dommetje spelen: ‘Ik snap niet waar je het over hebt, ben je wel uitgerust?’ 
2. Twijfel zaaien: ‘Jouw fantasie gaat met je op de loop.’ 
3. Bagatelliseren: ‘Doe niet zo overgevoelig.’ 
4. Ontkennen: ‘Totale onzin wat je nu beweert.’ 
5. Spontane dementie: ‘Kan ik me niets van herinneren.’
6. Vingerwijzen: ‘Jij zoekt gewoon ruzie.’

Onmogelijk om te ontsnappen

Mocht je langere tijd slachtoffer zijn van een ‘gaslighter’, dan zijn de gevolgen ernstig: twijfelzucht groeit, levensplezier verbleekt, gevoel van angst neemt toe, eindeloos piekeren, moeite met de eenvoudigste beslissingen en slecht slapen met het risico om depressief te worden.

Het grootste probleem is dat het contact tussen dader en slachtoffer door de destructieve manipulaties intenser en hechter wordt, zodanig dat het welhaast onmogelijk wordt voor het slachtoffer om te ontsnappen. Psychologische hulp is dan wel geboden.

Hoe gestoord het gedrag ook is van notoire manipulators, ze zijn geen officiële wetsovertreders. Daarom kunnen deze sluwe ‘gaslighters’ ongehinderd hun gang gaan en zelfs hele bevolkingsgroepen tegen elkaar opzetten.