Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Jeffrey Wijnberg

Als je je als moeder overbodig voelt,
heb je het goed gedaan

psycholoog

Jeffrey Wijnberg

G

Geslaagd voor het eindexamen: een mooie prestatie en het begin van een nieuwe levensfase. Hoewel steeds meer studenten nog even thuis blijven wonen, zullen ook dit jaar weer veel jongeren uitvliegen. Voor de moeder betekent dit dat zij is uitgemoederd. Tenminste, wél als het aan de kinderen ligt.

De moeders zelf leggen zich er niet zomaar bij neer dat zij hun moederschap aan de wilgen moeten hangen. ‘Eens een moeder, altijd een moeder,’ zo zullen de meeste vrouwen denken, ook al verdwijnt hun kind uit zicht.

Het moedergevoel

Sterker nog, doordat het kind uit zicht verdwijnt, speelt het moedergevoel misschien juist wel sterker op: ‘Eet mijn kind wel gezond?' 'Zal ik helpen met het inrichten van de kamer?' 'Is het huishoudboekje wel op orde?' 'En is er naast de studieverplichtingen nog wel tijd om te ontspannen?’

Het kind zal juist uitkijken naar het nieuwe, spannende studentenleven, waar moeder geen bemoeienis meer mee heeft. De meeste studenten zullen dan ook alles wat voor moeders een gruwel is, willen uitproberen: laat naar bed, afspraken vergeten, onregelmatig eten, meer ontspannen dan studeren of met een foute jongen toch een spannend seksueel avontuur beleven.

Niet te veel details

Als moeder (‘niet om te controleren’) weer eens een keer te vaak belt, dan is het zaak voor de nieuwbakken student om oppervlakkig te blijven: "Leuk dat je belt mam, maar geloof mij: alles is prima, ik heb het gewoon reuze naar mijn zin. Iedereen is aardig en de studie is heel erg interessant." Niet te veel in details treden (‘Wel heb ik rare uitslag in mijn gezicht’), want anders staat moeder op de stoep voordat de zin is uitgesproken.

Als het kind niet thuiskomt met de vuile was of een lege portemonnee, zal de vrouw haar moedergevoel op een andere manier moeten uiten. Het is geen uitzondering dat zij die botviert op haar echtgenoot.

Moederbevrediging 

De vrouw kan wel zeggen: "Ik ben je moeder niet," maar in de praktijk zal de man het toch moeten ontgelden ("Heb je alweer van die beschuitkruimels op de grond gestrooid?").

En als dat niet voldoende moederbevrediging geeft, dan zal de vrouw een pleegkind in huis nemen; een teken dat de vrouw echt last heeft van het lege-nestsyndroom, een reactieve depressie die gepaard gaat met verdriet, gemis en het gevoel van een leeg bestaan. Logisch wanneer het dagelijks leven van de vrouw altijd om de zorg van de kinderen heeft gedraaid.

Wie, uitgemoederd, zichzelf als overbodig ervaart, kan toch trots op zichzelf zijn. Want diezelfde overbodigheid bewijst dat het kind zelfredzaam is geworden.