Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Jeffrey Wijnberg

'Liegen is belangrijk
om de harmonie te bewaren'

psycholoog

Jeffrey Wijnberg

D

Dat er mensen zijn die nooit liegen, is een leugen. Iedereen liegt er dagelijks flink op los. En dat is niet alleen noodzakelijk, maar ook nog eens gezond. Ja, dat lees je goed: liegen is gezond. En dan vooral omdat liegen er voor zorgt dat mensen de baas blijven over hun innerlijke bestaan. Doelbewuste bescherming tegen ongewenste indringers is nodig om geestelijk overeind te blijven.

Maar dat is niet het enige. Liegen is belangrijk om de harmonie te bewaren. Want wie tegen iedereen de waarheid spreekt, zal binnen de kortste keren conflicten over zichzelf afroepen. 

Interesse tonen

Zo zal een deugdzame echtgenoot niet tegen zijn vrouw zeggen dat zij erbij loopt als een vaatdoek of dat ze ordinaire vriendinnen heeft, ook al denkt hij dat wel. De man in kwestie zal hooguit vragen stellen als 'Voel je je vandaag wel lekker?' of 'Wat is voor jou van waarde in een vriendschap?' En als de vrouw de wedervraag stelt 'Waarom vraag je dat eigenlijk?', dan zal de man liegen door te zeggen: 'Ik probeer alleen maar interesse in jou te tonen.'

Nat stukje zeep

Nu kent het verdraaien van de waarheid nogal wat varianten. Mannen houden van overdrijven (mooier of lelijker maken dan het is) en vrouwen verstaan de kunst van de ongrijpbaarheid en zijn in de handen van de man net als een nat stukje zeep. 

En waar iedereen gebruik van maakt, is de uitspraak: 'Ik heb dat misschien wel gezegd, maar dat heb ik zeker niet zo bedoeld.' Vooral handig als je je niet door de ander op een evidente misstap wilt laten vastpinnen. En in deze constatering zit nu de essentie van het liegen, namelijk het behouden en beschermen van de persoonlijke bewegingsvrijheid. 

Eerste leugen

Voor het jonge kind is het daarom een fantastische ontdekking dat als hij een leugen produceert ('Ik heb helemaal niet gesnoept') hij ermee wegkomt. Hij heeft daarmee een belangrijke stap gezet in zijn geestelijke ontwikkeling. Want het is door de leugen dat het kind zich bewust wordt dat zijn innerlijke bestaan alleen aan hem toebehoort. 

Gezond is liegen ook, omdat daarmee de mens zijn eigen optimisme kan voeden. Door het eigen functioneren, de bedoelingen van anderen of de toekomst rooskleuriger voor te stellen dan ze in werkelijkheid zijn ('Ook als vijftigplusser kom ik wel weer aan de slag'), blijft de mens in beweging en maakt hij krachten in zichzelf los die hem beschermen tegen de natuurlijke tegenkracht van verval en aftakeling.

Er wordt vaak beweerd dat (emotionele) eerlijkheid de basis is van echte liefde. Maar ook dat is een leugen. Doen alsof werkt veel beter.