Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Jeffrey Wijnberg

‛Mensen met mentale problemen
krijgen nog altijd weinig begrip’

psycholoog

Jeffrey Wijnberg

M

Mensen met een burn-out, een overspannenheidsdiagnose of een andere depressie-variant, krijgen weinig begrip. Ondanks landelijke voorlichtingscampagnes en beter ingelichte (huis)artsen wordt nog altijd veel onzin verkondigd als het gaat om de vermoeide en overprikkelde mens. Dat alleen al is weinig bevorderend voor een spoedig herstel.

Zo is vaak het geluid te horen dat de mens van tegenwoordig maar weinig kan hebben, wat zoveel betekent als dat hij meteen op bed gaat liggen als het even tegenzit. 

Geen ruggengraat

Ook zou de moderne mens te gemakkelijk en te snel aan zijn vermoeidheid toegeven in plaats van dat hij zich er even koelbloedig overheen zet. Om dit argument kracht bij te zetten wordt dikwijls gezegd: “Tja, vroeger moesten mensen ook gewoon door met hun leven en hadden ze niet de tijd en gelegenheid om te klagen bij hun huisarts.”

Niet erkend

Welnu, dit laatste argument klopt feitelijk wel in de zin dat mensen, gedwongen door armoedige omstandigheden, gewoon weer aan het werk gingen, ook al hadden zij de wereld aan fysieke en psychische klachten. Maar ook mensen van weleer konden depressief zijn. Alleen hadden zij de pech dat hun aandoening niet werd onderkend, laat staan dat er een behandeling voor was. 

Depressief

Als jongeman (17) raakte ik zelf zwaar depressief. Mijn ouders wisten zich geen raad en de dienstdoende psychiater zei: “Deze jongen heeft groeistuipen; daar komt hij vanzelf wel overheen.” Dat ‘vanzelf’ werd vier jaar van ondraaglijk lijden; en pas heel veel jaren later begreep ik pas echt wat mij was overkomen. 

Glas halfvol

Een ander, maar even hardnekkig maatschappelijk geluid, is dat somberlingen worden verdacht van een gebrek aan wilskracht en positieve instelling. Deze stellingname wordt dan als volgt verwoord: “Met een beetje goede wil is elk probleem wel aan te pakken; het is maar net of je het glas als half vol of half leeg ziet.” 

Ook deze stellingname is volstrekt onzinnig. De meeste mensen die aan een depressie lijden, hebben over een langere periode zoveel goede wil getoond dat zij daarom ziek zijn geworden. Zij willen, zoals zij dat gewend zijn, juist maar al te graag. Maar het probleem is nu juist dat zij niets te willen hebben, de ziekte heeft hun wilskracht lamgelegd. 

Willig

Mensen die aan een depressie lijden zijn juist, in hun gewone doen, doorgaans heel optimistisch en ijverig van aard. En uitgerekend die eigenschappen blijken ook hun achilleshiel. Het doet daarom extra pijn als de buitenwacht hen aanstaart alsof zij onwillig zouden zijn. Niets is minder waar. 

Geen slappelingen

Nu er genoeg specialisten zijn die de kennis hebben om overspannenheidsklachten te onderkennen en te behandelen, is het logisch dat meer mensen uit de anonimiteit treden om er beter van te worden. Zo líjkt de burn-out misschien wel een modeziekte van slappelingen, maar in werkelijkheid gaat het hier om een grote groep patiënten die het verdienen om serieus genomen te worden.