Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Richard Brocken
Jeffrey Wijnberg

‛Dit wens je zelfs
je ergste vijand niet toe’

psycholoog

Jeffrey Wijnberg

E

Een depressie kan op verschillende manieren worden uitgelegd. Sommige deskundigen zeggen dat een depressie altijd het gevolg is van langdurige emotionele overbelasting, terwijl anderen het zien als overlevingsmechanisme: een noodzakelijk kwaad om overprikkeling af te wenden. 

Zelf ben ik gecharmeerd van de stakingstheorie: het individu gaat ‘depressief in staking’ om zodoende te protesteren tegen alle verplichtingen die hem worden opgelegd.

Stakingsvlag

Nu zal iemand die aan een depressie lijdt niet bewust de stakingsvlag hijsen. Hij treft geen minutieuze voorbereidingen om een protestbeweging in gang te zetten. Nee, het is het onbewuste brein dat het heft in handen neemt en zegt: ‘Het is nu mooi geweest, jullie zoeken het allemaal maar uit.’ 

Deze onbewuste protestactie gaat in bijna alle gevallen gepaard met schuldgevoelens. Immers, alles wat de depressieve patiënt normaal gesproken zelf doet, komt nu op het bordje te liggen van zijn collega’s en dierbaren.

Daardoor is de somberling zich niet alleen bewust van zijn tekortkomingen, maar ook dat hij anderen extra belast met zijn disfunctioneren. 

Zogenaamde vrienden

Tegelijkertijd kan tijdens de stakingsperiode op een rustige manier gekeken worden wat al die anderen voor de patiënt over hebben. Het is niet zeldzaam dat in deze fase zogenaamde vrienden afhaken, waardoor de patiënt beter kan beoordelen wat zijn belangrijkste relaties nu echt waard zijn. 

Het zal niemand verbazen dat de staker heel nadrukkelijk gaat nadenken hoe hij door anderen is uitgebuit. Of, zoals hij zal zeggen: ‘Ik moet er nu voor zorgen dat ik niet meer voor een ander zijn karretje gespannen word en vaker ‘nee’ zeggen als mensen mij iets vragen waar ik eigenlijk helemaal niets voor voel’. 

Waardering

Net als bij een reguliere werkstaking, zal de depressieve patiënt ook meer waardering willen zien voor alles wat hij voor anderen doet. En als hij die waardering niet krijgt, duidelijk laten blijken dat hij geen heil meer ziet in verdere samenwerking. 

Dit is vooral actueel wanneer de patiënt weer langzaam re-integreert op zijn werkplek: hij zal meer ondersteuning en tegemoetkomendheid eisen, voordat hij zich definitief beter meldt. 

Liefdesrelatie 

Als de patiënt een gewaardeerde kracht is, dan zal hij zijn eisen ook vaak ingewilligd zien. Niet zelden is ook de liefdesrelatie aan de beurt: laat de levenspartner nauwelijks of geen tegemoetkomende houding zien, dan hangt een scheiding in de lucht. De staking moet natuurlijk wel wat opleveren, anders is het allemaal voor niets geweest.

Niemand zal zitten te springen om een depressie. Het is een psychisch lijden dat je zelfs je ergste vijand niet toewenst. Maar volledig zinloos is dat lijden dikwijls niet. De noodgreep van een staking is een effectief middel om anderen tot mildheid te dwingen.