Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Slecht slapen is voor velen een bekend probleem
Foto: Hollandse Hoogte
Lekker slapen

Lekker slapen, zelfs als je stress hebt?
Hier lees je hoe!

journalist

Elien Andersen

D

Dat (werk)stress en slaap geen goede vrienden zijn, is geen geheim. Het is sowieso geen staatsgeheim dat veel mensen slaapproblemen hebben. "Je zorgen maken over óf je slaapt, houdt je uit je slaap", zeggen zowel Dr. Winni Hofman als psycholoog Jeffrey Wijnberg. Een paar feiten én tips op een rijtje, van twee (slaap)experts.

"Werkstress is in onze 24-uurs maatschappij een zeer belangrijke bron van slaapproblemen", legt Dr. Winni Hofman uit. Zij houdt zich bezig met onderzoek naar en behandeling van slaapstoornissen. Dit doet ze bij het door haar opgerichte Somnio - voor online slaaptherapie -  en als docent aan de UvA.

Gedachtes die zich opdringen

Elke vorm van piekeren houdt je uit je slaap, geeft Winni aan: "Dit kan werkstress zijn. Maar ook 'positief gepieker', zoals kinderen die het enorm spannend vinden dat ze de dag erna jarig zijn." Gedachtes dus, die zich aan je opdringen, maar die je niet weg kunt drukken."

Zelf heb ik zeer regelmatig 'plafonddienst', zoals ik dat noem. En lig ik uren naar dat prachtige, hagelwitte plafond van mijn slaapkamer te staren. Eerst nog in de hoop dat als ik helemaal ‘zen’ blijf, ik heus vanzelf in slaap val.

Nog normaal functioneren

Maar al snel maakt bij mij zenheid plaats voor frustratie en later zelfs boosheid. Want ik móet slapen. En wel nu. Want als ik NU in slaap val, maak ik - even kijken op de klok - nog zes uurtjes. En dan kan ik nog normaal functioneren. Toch?

Winni: "Je zou je op dat moment moeten afvragen, of het écht wel zo is. Want presteer je altijd slechter op je werk, als je slecht slaapt? Mensen die piekergedachten hebben die in een neerwaartse spiraal gaan, vragen we bij Somnio om hun gedachtes onder de loep te nemen. Dit is cognitief: is wat jij denkt niet een beetje onredelijk?"

De druk om te presteren op je werk

Psycholoog Jeffrey Wijnberg legt uit dat een bijkomend probleem bij een verstoorde slaap, de druk om te presteren op je werk is. En dus ook om goed te slapen: "De alertheid en waakzaamheid van het móeten slapen, zorgen er nu juist voor dat je slaap zo wordt aangetast."

Je slaapwaakritme is een autonoom proces, legt Wijnberg uit. "Net zoals het verteringsproces, zou slaap vanzelf moeten gaan. Het is dus een cadeautje. Dit is soms een klein cadeautje - bijvoorbeeld drie uur slaap - en soms een groot cadeau, zoals zes uur slaap."

Help, een slaapkamer!

Winni beaamt dit: "Een bijkomend probleem bij slechte slapers, is inderdaad dat ze zich zorgen maken over het feit dat ze slecht slapen." Herkenbaar. Als ik weer eens in een periode van slecht slapen verkeer, raak ik al in lichte paniek als ik op de bank zit en er überhaupt aan dénk dat ik straks moet gaan slapen. Sterker nog: als ik in de buurt van mijn slaapkamer kom, breekt het zweet me al uit!

Winni: "Dit is angst om te gaan slapen. Hier hebben we een paar methodes voor. Zo zou het kunnen helpen om de gedachte letterlijk stop te zetten. Deze vervang je dan door een rustige ademhaling of een fijn beeld. Bijvoorbeeld van een tropisch strand, met niemand in de buurt. Je leert dus letterlijk om 'stop' te zeggen tegen de gedachtes."

Nederigheid

Een andere methode die helpt volgens Winni: "Neem eerder op de avond een bepaalde tijd, bijvoorbeeld een kwartiertje, waarin je mag piekeren wat je wilt. Schrijf desnoods je gedachtes op. Denk er eens goed over na en laat het hierna rusten. Dan hoef je dit ’s nachts niet allemaal nog eens te doen."

Het geheim van een goede nachtrust? Nederigheid, zegt Wijnberg: "Wil je lekker slapen, dan moet je een basishouding hebben van nederigheid. Wees dus blij met elk uur dat je hebt geslapen. En sta je niet zo 'fris' op? Dit geeft niet. Het is niet zo schadelijk als men denkt. Zelfs na twee weken slecht slapen kun je nog prima functioneren."

Help je interne klok

Los van de gedachtes stopzetten en je vooraf ingelaste piekermomentje, helpt het om je 'slaapwaakritme' zo regelmatig mogelijk te houden. Winni: "Als je deze klok verstoort, heb je sowieso een probleem. Iets heel makkelijks om de interne klok te helpen, is ’s ochtends voor het raam gaan staan."

"Zo laat je letterlijk het daglicht binnen en zorg je dat je interne klok weer gelijk staat met die van buitenwereld." Ik weet al wat ik vanavond na mijn ingelaste piekermomentje ga doen: bedenken dat het écht niet uitmaakt, als ik maar vier uur slaap. Echt. Niet. 'Slaap is een cadeau' wordt mijn mantra. Slaap lekker vanavond!