Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Iemand met slaapapneu kan soms erg snurken...
Lekker slapen

Lijd je aan slaapapneu?
Neem een tennisbal mee naar bed!

journalist

Elien Andersen

V

Vrouwen en nachtrust: vaak een lastig verhaal. Veel factoren hebben invloed op onze slaapkwaliteit en dat verklaart waarom die gedurende ons leven kan wisselen. In dit slaapdossier behandelen we wekelijks een ander aspect. Deze keer legt neuroloog Angelique Pijpers van gespecialiseerd slaapcentrum Kempenhaeghe het fenomeen slaapapneu uit.

In Nederland zijn momenteel meer dan 150.000 patiënten onder behandeling voor slaapapneu. Zelf zie ik bij slaapapneu lijvige vrachtwagenchauffeurs met een te kort shirtje en een harige buik voor me.

Ook vrouwen

Mannen die op hun rug liggen, met een grote snor die driftig meetrilt op de diepe, ronkende klanken van hun gesnurk. En naast hem ligt een wakkere vrouw, die haar hart vasthoudt als het even stil is en hem aanstoot om te zien 'of hij het nog doet.'

Maar dat beeld klopt niet zegt Angelique Pijpers. "Iedereen kan aan slaapapneu lijden, ook vrouwen. Het klassieke beeld van de slaapapneu-patiënt is inmiddels achterhaald."

Zwaarlijvig

"Ook is het niet zo dat iedereen die snurkt meteen slaapapneu heeft. Maar ook andersom: als je níet snurkt, betekent het niet dat je géén apneu hebt. Je hoeft daarnaast niet per se (zwaar)lijvig te zijn om apneu te hebben."

"De ontspanning van de spieren in het hoofdhalsgebied tijdens de slaap en je lichaamsbouw kunnen ervoor zorgen dat de ademweg tijdens de slaap geheel (ademstop of -apneu) of gedeeltelijk (oppervlakkige ademhaling of hypopneu) dichtvalt."

Rugligging

"Als dit herhaaldelijk gebeurt tijdens je slaap én je klachten ervan hebt tijdens de nacht of overdag spreek je van slaapapneu. Snurken kan één van de uitingen zijn en neemt vaak toe in rugligging. Dit omdat je tong (die ook een spier is) door de zwaartekracht in je keel valt."

Je hersens zijn zeer ingenieus en meten continu - ook tijdens je slaap - hoe de ademhaling verloopt. Gaat dit niet goed in het geval van slaapapneu, dan geven ze een seintje aan andere delen van de hersenen en wordt dit hersteld.

Stemmingsklachten

"Bij mensen met apneu treedt dit herstel weliswaar op, maar als dit te vaak gebeurt tijdens een nachtrust, wordt de opbouw van de slaap verstoord en kunnen lichaam en geest niet voldoende herstellen."

"Hierdoor kunnen er klachten ontstaan in de nacht, maar ook overdag. Zoals slaperigheid, vermoeidheid, stemmingsklachten, vaak plassen in de nacht en maagzuur."

Slaaponderzoek

Iedereen heeft weleens een gebroken nacht, schrikt wakker in zijn slaap of snurkt (door bijvoorbeeld alcohol). Maar wanneer heb je nou echt apneu?

Angelique: "Of je slaapapneu hebt wordt niet alleen bepaald door de uitkomst van een slaaponderzoek, maar ook door klachten die je ervaart. En in het bijzonder of deze klachten verbeteren of verdwijnen als de ademweg tijdens de slaap openblijft."

Hoewel ook vrouwen slaapapneu kunnen hebben, komt het bij mannen iets vaker voor. Dat er bij vrouwen minder vaak aan slaapapneu wordt gedacht komt mede doordat ze niet aan het stereotype plaatje voldoen en de klachten vaak anders zijn.

Niet lekker in hun vel

"Zo hebben ze vaker dan mannen last van slapeloosheid, zijn ze overdag minder vaak slaperig, maar juist wel vermoeid of zitten 'niet lekker in hun vel'", legt Angelique uit.

"Omdat deze klachten vager zijn, wordt er regelmatig eerst aan andere oorzaken gedacht zoals gezin, werk en stress). Vrouwen hebben ook een voordeel; de aanmaak van oestrogeen/progesteron lijkt enigszins te beschermen. Hierdoor zijn vrouwen na de overgang vatbaarder voor slaapapneu."

Operatie

Om zowel slaapapneu als snurken te verminderen, kun je een aantal dingen doen. Angelique: "Alcohol werkt spierverslappend, laat die dus staan voor je gaat slapen. Streef naar een gezond gewicht en rook niet."

"Als het snurken of de apneu’s vooral optreden in rugligging, kun je proberen om deze houding tijdens het slapen te vermijden." Behandelopties voor slaapapneu zijn een slaapmasker - Positive Airway Pressure (PAP) -, een anti-snurkbeugel of een operatie aan amandelen of huig.

Ergonomische band

Relatief nieuw op de markt - en minder irritant dan een masker en minder heftig dan een operatie - is de Sleep Position Trainer (SPT). Dat apparaatje meet continu de slaappositie en wordt met een ergonomische band om de borstkas gedragen. Met lichte vibraties traint het de patiënt geleidelijk om niet op de rug te slapen. 

Maar misschien kun je eerst deze budgetproof tip van een van mijn VROUW-collega's uitproberen: "Naai een tennisbal aan de achterkant van je slaapshirt, waardoor rugligging vrijwel onmogelijk is." Slaap lekker!