Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Annechien lijdt aan DSPS, een ernstige slaapstoornis.
Foto: Foto: privébezit
Lekker slapen

Wat als je biologische klok stuk is?
'Ik zal nooit carrière kunnen maken'

journalist

Elien Andersen

A

Annechien Foeth (36) lijdt aan DSPS (Delayed Sleep Phase Syndrome), een zeer ernstige slaapstoornis, waarbij de biologische klok compleet out of sync loopt met de buitenwereld. "Door DSPS heb ik géén opleiding kunnen volgen, zal ik nooit carrière maken en mijn twee kinderen nooit zelfstandig kunnen opvoeden."

Dit klinkt heftig. Maar wat is DSPS precies? We vragen het aan slaapexpert Dr. Winni Hofman van Somnio. "De biologische klok zorgt ervoor dat we 's avonds op een bepaald moment slaperig worden en 's ochtends ook weer ontwaken. Bij iemand die lijdt aan het Vertraagd Slaapfase Syndroom (Delayed Sleep Phase Syndrom of DSPS) loopt de biologische klok vóór op het 24-uurs ritme van de buitenwereld.

Hierdoor valt iemand pas uren later in slaap dan normaal. De verschuiving van de biologische klok is wel elke dag hetzelfde. De biologische klok van deze mensen heeft dus wel een 24-uurs ritme, maar loopt niet synchroon met de buitenwereld," aldus Winni Hofman. 

"Exact," zegt Annechien. "Mijn dag- en nachtritme is compleet anders dan dat van 'normale mensen'. Al sinds mijn geboorte weten mijn ouders dat er iets mis is met mijn slaap. Waar een normale baby een paar keer wakker wordt 's nachts, al is het voor de voeding, was ik bijna comateus zodra ik eindelijk in slaap viel."

Doktersbezoekjes

Annechien's jeugd bestaat uit weinig slaap en veel doktersbezoeken. De huisarts blijft beweren dat iedereen weleens slaapproblemen heeft. En dus wordt Annechien telkens naar huis gestuurd. "Ik viel elke nacht pas rond één à twee uur 's nachts in slaap. Hier werd ik natuurlijk op afgerekend. Ouders, vriendinnetjes, leraren... iedereen dacht dat ik gewoon te laat naar bed ging.

Pas toen ik ging studeren, op mijn 22e, en nauwelijks nog sliep, besloot ik om serieus actie te ondernemen. Ik was het zo verschrikkelijk zat. Ik vroeg mijn complete dossier op bij mijn huisarts, zocht een nieuwe en eiste van hem een doorverwijzing naar een slaapcentrum."

Toch niet gek

Die kreeg ze. Bij de intake met de arts van het slaapcentrum rees al snel het vermoeden dat Annechien DSPS heeft. En na onderzoeken werd haar vermoeden eindelijk bevestigd. "Was ik toch niet gek," zegt Annechien goedlachs. "Het was een enorme opluchting. Alleen volgde ook meteen het slechte nieuws: er is vrijwel niets tegen te doen. Het enige wat mij helpt, is elke dag 1 mg melatonine nemen. Mijn biologische klok blijft weliswaar van slag, maar hiermee hou ik het al wel acht jaar onder controle. En dat is best bijzonder met deze ziekte.

Kinderen

Ik hoef niet uit te leggen, dat wanneer je soms pas om elf uur 's ochtends in slaap valt, een studie afmaken een no go  is." Ook functioneren in een normale baan, is voor Annechien schier onmogelijk. Gelukkig heeft ze wel twee gezonde kindjes, van anderhalf en negen jaar oud. "Dankzij de melatonine val ik meestal rond twee uur 's nachts in slaap en dan zet ik mijn wekker op tien uur 's ochtends. Dit is natuurlijk te laat om mijn kinderen 's morgens te verzorgen, dus dan heb ik hulp van mijn moeder of een oppas."

Gevecht tegen lijf

Elke dag levert Annechien een gevecht tegen haar eigen lichaam, vertelt ze. "Als ik mijn bed uit moet 's ochtends, is mijn lijf er gewoon nog niet klaar voor. Het voelt alsof je elke dag tegen wil en dank om drie uur 's nachts uit bed wordt gehaald. Geen pretje, toch?

Het onbegrip voor DSPS is nog steeds erg groot. Eigenlijk niet alleen voor deze stoornis, maar over alle slaapstoornissen is nog weinig bekend. Mensen zeggen tegen me dat ik gewoon lekker met een warme kruik in bed moet gaan liggen. Dan komt alles goed. Maar tegen iemand in een rolstoel zeg je toch ook niet dat hij gewoon even een rondje moet gaan rennen? Zoals mijn neuroloog destijds al zei: 'Vanaf vandaag ben je elke dag in oorlog met je eigen lijf en jij staat aan de verliezende kant.'"

 

 

Gerelateerde onderwerpen