Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Eigen foto
Lezerscolumn

Ook de dood is iets wat je iemand
moet gunnen

J

Jannet Koolman volgde gister de berichten over de mogelijke verruiming van de euthanasiewet en dacht direct aan haar eigen ouders. Ze besloot haar gedachten en gevoelens op papier te zetten en stuurde ons deze ontroerende lezerscolumn

Binnen 4,5 maand verloor ik mijn ouders. Daar sta je dan, als enig kind. Vroeger was het verliezen van mijn ouders mijn ultieme nachtmerrie. Ik had altijd vreselijk te doen met leeftijdsgenoten die dit overkwam, maar was ergens ook stiekem opgelucht dat het mij niet was overkomen. Ik zou er dan net zo goed naast kunnen gaan liggen.

In september 2015 overleed mijn moeder na een lijdensweg van vier jaar. Vier jaar daarvoor, in oktober 2011, had ze een herseninfarct gekregen. Dat was het moment waarop mijn moeder, mijn échte moeder, overleed. De mooie, elegante, zeer zelfstandige vrouw die ik mijn moeder mocht noemen.

Stukjes verliezen

Eerst leek het nog mee te vallen. Maar al snel leer je dat niets meer is wat het ooit was. En dat het ook nooit meer zo zou worden. Ik kreeg te maken met een vrouw die ik niet kende. Totaal afhankelijk en gelaten. Ik leerde al snel om alleen de leuke dingen in het leven met haar te delen. Ik was ook met steeds minder blij.

Eerst was ik blij dat ze zelf had gekookt, of een stukje had gefietst. Op het laatst was ik blij dat ze zelf de telefoon opnam. Niet alleen zij leverde elke keer een stukje in, ook ik. Elke keer weer een stukje van je moeder verliezen is slopend. Je rouwt, maar het is vreemd rouwen als de persoon in kwestie er nog is.

Grootste angst

En altijd maar die zorgen. Nooit ontspannen weg kunnen gaan. Mijn telefoon was vergroeid aan mijn hand. Altijd in de opperste staat van paraatheid verkeren. Je wordt er onbewust doodmoe van. Maar het is je moeder, dus het doet er niet toe. Zij was er altijd voor mij, dus was nu was ik er voor haar.

Dankzij de toewijding en de verzorging van mijn vader was opname in een verzorgingstehuis niet nodig. Dat was haar grootste angst, ook omdat ze zelf uit de zorg kwam en met lede ogen de zoveelste bezuiniging/reorganisatie moest aanzien.

Eindelijk vrij

Het laatste half jaar ging mijn moeder opeens in rap tempo achteruit. Zelfs dan zie je het niet. Nu zeg ik: die laatste vier weken was zij al bezig met sterven. Het licht in haar ogen was weg. Ze trok zich volledig terug in haar eigen wereldje, contact was nauwelijks meer mogelijk. Sterven doe je uiteindelijk alleen.

Toen zij uiteindelijk overleed, was er naast verdriet ook enorme opluchting. Voor haar. Ik kan me niet voorstellen hoe bevrijd ze zich gevoeld moet hebben. Bevrijd van die geknakte geest en dat geknakte lichaam, eindelijk vrij, naar het licht.

Vijftig jaar lief en leed

Ik ben blij dat ik de kracht in mijzelf kon vinden om haar in liefde te laten gaan. Ook de dood is iets wat je iemand moet gunnen. Voor haar was dit nog het enige wat haar kon bevrijden. Ze mocht 67 jaar worden. 43 jaren daarvan mocht ik haar mijn moeder noemen. Ik kon nu eindelijk écht om haar rouwen, kon nu eindelijk afsluiten.

Voor mijn vader was het verlies heel anders dan voor mij. Rouwen om je partner is iets heel anders dan rouwen om je moeder. Vijftig jaar samen lief en leed delen en er dan opeens alleen voor staan. Een van de eerste dingen die ik kort na het overlijden van mijn moeder tegen mijn man zei was: "Als mijn vader er maar niet meteen achteraan gaat."

Hij deed zijn best, maar de bodem was onder zijn bestaan vandaan geslagen. Niets of niemand kon deze leegte ooit weer opvullen. Diep van binnen wilde hij ook niet meer. Hij wilde maar een ding en dat was mijn moeder terug.

Op je achterhoofd gevallen

Mijn vader begon 3 maanden na haar overlijden ander gedrag te vertonen. Hij werd boos, nukkig, liet het huishouden en zijn administratie ontsporen. Het was niets voor hem, maar rouw doet vreemde dingen met mensen. Ik vond het daarom niet zo raar. Van mij mocht hij boos en nukkig zijn, op de hele wereld.

Op 1 januari van dit jaar werd hij onwel in het bijzijn van vrienden en kwam hij in het ziekenhuis terecht. Daar volgde de diagnose snel en onverbiddelijk: een hersentumor. Prognose 3-6 maanden, in zijn geval waarschijnlijk nog minder als gevolg van een moeizaam functionerend hart en diabetes. Mede daarom was chemo geen optie meer.

Wel werd nog door een zeer jonge zaalarts geopperd dat hij wellicht bestraald zou kunnen worden. Maar dat zou zijn leven alleen verlengen, en hij zou eerst moeten revalideren. Ik heb haar beleefd gevraagd of ze wellicht op haar achterhoofd was gevallen. Hoe lang wil je een laatste levensfase nog rekken?

Gebroken hart

Mijn vader was tevens lid van de Vereniging voor Vrijwillig Levenseinde. Ik heb haar uitgelegd dat dat geen korfbalclubje is en je dan ook bij jezelf na kunt gaan hoe hij in het leven stond. Het werd uiteindelijk een maand. Een maand waarin we al snel weinig contact meer hadden met elkaar, als gevolg van de snel delende tumor en het delier wat er ook nog eens bij kwam.

Tijdens één van zijn weinige, heldere momenten zei hij dat hij een mooi leven had gehad. Hij is uiteindelijk naar een prachtig gerenoveerd verpleegtehuis gebracht, en daar vier uur na aankomst overleden. Aan een, daar ben ik nu van overtuigd, gebroken hart. Ook nu voelde ik mij, behalve intens verdrietig, ook opgelucht. De tumor zou uiteindelijk pijn gaan veroorzaken en hij kon dat niet meer aangeven. Hij heeft nu niet hoeven lijden en hij was weer samen met mijn moeder.

Dankbare herinneringen

Zijn taak zat erop. Hij heeft mijn moeder mogen verzorgen en mij gelukkig zien worden met een geweldige man. Uiteindelijk zijn mijn vader en moeder samen op zee verstrooid. Ik kan hier alleen maar diep dankbaar voor zijn. Ik heb 43 jaar geweldige ouders mogen hebben. Dat is niet iedereen gegund. Geen losse eindjes, alleen warme, liefdevolle en dankbare herinneringen.

Ik voel de armen van mijn man om me heen. Aan elke hand heb ik een lief jongetje. Ze komen niet uit mijn buik, wel uit mijn hart. Samen delen we herinneringen en ik knipoog even naar boven. Maak je maar geen zorgen, ik red het wel.

Jouw lezerscolumn op VROUW

Wil jij, net als Jannet, jouw verhaal (naar aanleiding van de actualiteiten) vertellen?

Laat dan hier je gegevens en verhaal achter

Gerelateerde onderwerpen