Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Marjolein kookt over

'Ik ben niet dik,
ik heb gewoon een lange darm'

journaliste

Marjolein Hurkmans

I

Ik heb dus een hele lange dikke darm. Serieus. Niet dat ik daar bewijs voor heb, maar dat vermoed ik in ieder geval. En die hele lange dikke darm heeft zich opgehoopt rond mijn middel. Een verlies/verlies-situatie. Alles wat ik eet, is zo lang onderweg dat er een maximale hoeveelheid voedingsstoffen uit kan worden gehaald. Maar door die 'opgerolde' lange darm lijk ik wel dikker dan ik ben. Polen hebben ook een langere dikke darm. Scheelt al snel anderhalve meter met die van de Russen. Daarom worden Polen ook dikker als ze hetzelfde voedsel eten…

Afijn, ik las deze week in het populairwetenschappelijk maandblad Eos een artikel van de Amerikaanse professor Rob Dunn. "Alles wat u over calorieën weet is fout." Ik ben op dieet hè, dus geobsedeerd door alles wat met voeding te maken heeft.

Nachtmerrie

Van de week had ik een nachtmerrie: alle buren kwamen gourmetten (wat op zich al wonderlijk is, want ik ben niet zo’n gourmetter). Ze zaten aan een lange tafel die prachtig was gedekt. En toen kwam ik erachter dat ik geen eten in huis had.

Ik was vergeten boodschappen te doen en alle winkels waren dicht. Zoals het schone kind later zei: 'Alleen jij kan zo’n nachtmerrie hebben.' Maar goed, door die obsessie ga ik dus ook alles over eten lezen. En professor Dunn had gelijk: alles wat ik over calorieën wist, klopte niet.

Etiket

Zo had ik geen idee dat het aantal calorieën dat staat aangegeven op een etiket niet overeenkomt met het aantal calorieën dat een voedingsmiddel bevat nadat je het eenmaal hebt opgegeten. Dat schijnt dus heel erg af te hangen van hoe je het eten bereidt en of je darmen er wel of geen energie kunnen uithalen.

Pinda’s, amandelen en pistachenoten bijvoorbeeld, zijn op papier caloriebommetjes, maar geven in werkelijkheid veel minder energie af dan op het etiket staat (kanttekening: het onderzoek waaruit dit blijkt, is gefinancierd door Amerikaanse amandelboeren).

Mais

Dunn heeft er jaren onderzoek naar gedaan. Het schijnt zo te zijn dat planten een beschermingsmechanisme hebben. Ze houden hun energie liever binnen dan het aan ons te geven zodat ze, eenmaal weer buiten (jaja, in de poep) nog voldoende over hebben om zich - letterlijk en figuurlijk - voort te planten. De ene plant is daarin beter dan de andere. Mais is wat dat betreft kampioen. Het komt er bijna net zo uit als het naar binnen ging.

Denk nou niet dat je je vanavond straffeloos kunt vergrijpen aan popcorn, want ook of je een voedingsmiddel wel of niet verwarmt, maakt verschil. Als voedsel wordt verwarmd, verzwakken de beschermende celwanden en komt er onderweg meer energie vrij dan wanneer de mais gewoon zo van de kolf wordt gekluifd.

Honing

En er spelen nog meer factoren mee die de energiewaarde bepalen. Hoeveel energie kost het je spijsverteringskanaal om de energie uit het eten te halen? Eiwitten bijvoorbeeld zijn een crime om te ontrafelen en de energie vrij te maken, terwijl honing in feite een eitje is.

Daar hebben ze de calorieën zo uit te pakken daarbinnen. Hoe meer moeite je lichaam moet doen, hoe minder erover blijft onder de streep. Daarom zijn Dunn en consorten ook geen voorstanders van voorbewerkt voedsel, tenminste: niet als je wil afvallen. Voorbewerkt is makkelijk verteerbaar. Je spijsverteringskanaal heeft dat blik ravioli zo omgezet in energie die opgeslagen kan worden in je zwembandjes.

Lactase

En dan zijn er ook nog je eigen enzymen. Die zijn bij ieder mens verschillend. De ene maag kan prima een voedingsmiddel afbreken en omzetten in energie, de andere maag bakt er niks van. 80% van de mensen wereldwijd beschikt bijvoorbeeld niet over lactase, het enzym dat lactose afbreekt.

Die kunnen cappuccino’s tanken tot ze erbij neervallen, in tegenstelling tot die 20% waarvan het spijsverteringskanaal meteen 'Hoera' roept bij iedere druppel melk: opslaan die handel. En dan is er dus nog de lengte van de dikke darm die meespeelt. Hoe langer de darm, hoe langer de weg die het voedsel aflegt en hoe meer tijd er dus is om er energie uit te halen.

Lange darm

Ik vind het artikel van Dunn een eyeopener, al zullen er best wel tegengeluiden zijn of komen. Dat gebeurt altijd. Maar vooralsnog vind ik het hele verhaal hout snijden. Op naar de volgende dieetweek in de wetenschap dat de een dus echt sneller dik wordt dan de ander, en met een nieuw motto: 'Ik ben niet dik. Ik heb gewoon een lange darm.'