Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Hollandse Hoogte
Foto: Meisje leest
Open brief

'Die dyslexieverklaring ligt in de la;
er is niets met mijn kind aan de hand'

journaliste

Marjolein Hurkmans

I

Ik had ooit een aanvaring met een heel verdrietige collega. Heel ongenuanceerd riep ik over de redactie: ‘ADHD, joh, dat zit gewoon tussen de oren!’ Bij iemand die op dat moment enorm worstelde met een kind dat maar niet kon aarden op school en dat uiteindelijk inderdaad de diagnose ADHD kreeg, viel dat rauw op het dak. En dat snap ik. Ik kon mijn tong wel afbijten. Daarom ga ik hier ook zeker niet lopen roeptoeteren dat dyslexie niet bestaat. Alleen: mijn dochter heeft het dus niet.

Ze heeft wel een dyslexieverklaring. Ze was een jaar of zeven toen haar juf - blond, kek brilletje - vroeg of ik tussen de middag langs kon komen. Er was een probleem. Het prinsesje zat in groep 4 en ze kon nog geen letter lezen. Ja, dat was mij ook al opgevallen.

Nee, dat baarde me geen zorgen. Haar oudere broer kon op zijn eerste verjaardag hele volzinnen zeggen, maar kroop pas met anderhalf en de kleine kabouter zat bij de kleuters, maar vond zijwieltjes al een ding. Die was voorlopig niet van zijn driewieler te branden. Dus dat de middelste wat langzaam op gang kwam met lezen, tja.

Ze kon wel prachtig tekenen. Het hele koppoterverhaal had ze gevoeglijk overgeslagen en je hoefde haar maar mee naar een museum te nemen of ze pakte thuis geïnspireerd de kwasten. Daarbij was ik een fanatiek voorlezer. En ook daar maakte ze dan weer zelf de illustraties bij. Niet ieder kind doet alles even snel, toch?

Vos eet pap

"Nou," zei de juf, "ik maak me dus wel zorgen. We denken hier op school zelfs aan zwakbegaafdheid. Want de hele klas is al drie boeken Vos en Haas verder. En zij heeft de allereerste bladzijde nog niet eens doorgeworsteld." 

Met een zucht legde ze het boek op mijn schoot. Fijne tekeningen, die ieder zinnetje ook in beeld lieten zien: Vos eet pap. Daar is haas. Wil jij pap? Ik vond het bij nader inzien ook een beetje raar dat ze dat niet onder de knie kreeg.

"Misschien moet je haar om te beginnen eens laten testen op dyslexie," zei de juf terwijl ze me streng aankeek.

Ze vond het nog best leuk, die test. Een hele dag exclusieve aandacht en spelletjes doen. Ze vertelde erover tijdens het avondeten, dat net zo chaotisch verliep als altijd. De kleuter zat te knoeien met zijn spaghettisaus en Oudste had net Harry Potter ontdekt, het eerste deel in drie dagen gelezen en was zo zwaar onder de indruk dat hij druk gebarend uitlegde hoe dat nou werkte op een toverschool.

De zwaarste vorm

Ik bracht haar naar bed. "Lees je me voor?", vroeg ze terwijl ze De Steen der Wijzen van de tafel griste. Tegen de tijd dat de uitslag van de test binnenkwam, waren we halverwege. Voor een moeder die altijd bezig is met taal, was het nog best even slikken; dyslexie in de zwaarste vorm.

Lezen en schrijven zouden altijd een dingetje blijven. Er moesten dingen geregeld worden en tussen neus en lippen verklaarde de onderzoeker er nog even bij dat voor kinderen met zo’n zware vorm, het vervolgonderwijs straks ook nog wel een stevige dobber zou worden. "U moet u er op instellen dat VMBO-kader al moeilijk zal zijn." 

Ze was verdorie pas 7. Dat zagen we dan wel weer.

Dat is toch Pluisje

Een week later moest ik voor mijn werk een paar dagen naar het buitenland. "Kijk," zei ze toen ik terugkwam, "ik heb een tekening voor je gemaakt." Een lobbesachtige hond met meerdere koppen staarde me aan van het papier.

"Mooi hoor," zei ik plichtsgetrouw, "hoe ben je daar nou opgekomen?" 

"Laat zien," eiste grote broer. "Hey," zei hij, "dat is Pluisje, toch?" 

"Wie is Pluisje," vroeg ik. "De hond van Hagrid," zei hij ongeduldig. "Uit Harry Potter," We vielen tegelijkertijd stil en keken naar haar blonde krullenbol terwijl ze ijverig verder tekende.

"Hoe weet jij dat?", vroeg haar broer. "Zo ver is mama nog helemaal niet in het boek." 

Ze haalde haar schoudertjes op: "Ik wilde weten hoe het afliep," zei ze laconiek. "Ik heb het zelf uitgelezen."

Geen plaatjes

De inkt van het onderzoek, waaruit bleek dat mijn dochter dyslectisch zou zijn, was nauwelijks droog en ze had zelfstandig Harry Potter uitgelezen??? Hoe dan? 

"Nou," zei ze, "er stonden geen plaatjes in. Toen heb ik maar naar de woorden gekeken."

Ik heb de verklaring onderin de la gelegd en hij is er nooit meer uitgekomen. Mijn dochter van 7 kon simpelweg niet lezen omdat ze het boek op school niet interessant genoeg vond om er moeite voor te doen.  

Oogkleppenpsychologie

"Dyslexie bestaat niet," zegt hoogleraar Anna Bosman. "Een taalachterstand is het gevolg van slecht onderwijs.

Ik durf haar niet hardop gelijk te geven, maar het bestaat in ieder geval niet in mijn gezin. Daar bestaat alleen een verklaring en die had er ook niet hoeven zijn als die juf met haar kekke brilletje eens verder had gekeken dan haar neus lang was en zich had afgevraagd of dat altijd tekenende meisje misschien een andere aanpak nodig had.

Maar ja, dat heeft ze waarschijnlijk niet geleerd op de pabo. Wat dat betreft ben ik nog steeds vooral verbaasd over het onderzoeksbureau dat mijn dochter indertijd heeft getest.

Mevrouw Bosman, oogkleppenpsychologie, is dat ook het gevolg van slecht onderwijs?