Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Hollandse Hoogte/Bas de Meijer
Opinie

Verplichte fietshelm?
Doe normaal!

Journalist

Simone Wijnands

D

De Europese Veiligheidsraad Verkeer (ETSC) pleit voor het verplicht stellen van de fietshelm. Journalist Simone vindt dit idee maar niks: 'Denk je nou echt dat een beetje fietshelm je gaat helpen bij een ongelukkige ontmoeting met een vrachtwagen?'

Toen manlief en ik jaren geleden door Amerika reisden, kwamen we ze met enige regelmaat tegen: fietsers met een helm op. En daar moesten we dan best wel een beetje om gniffelen. Typisch overdreven Amerikaans om nota bene op een fiets (ik bedoel: wat kan er gebeuren?!) met een helm op te gaan zitten. Raarrrr. Dat zul je hier nooit gaan zien, zo dachten wij.

Want, de Nederlander gaat door weer en wind, met twee boodschappentassen aan zijn stuur, een hond aan de lijn, een kind voorop en kind achterop en er soms nog eentje naast op zijn eigen fietsje, overal naartoe. Zonder helm. Da’s dan weer een skill waar menig Amerikaan ons graag om mag bewonderen, getuige de vele artikelen die aan onze fietscultuur zijn gewijd (google maar eens).

Een harnas helpt ook niet

Maar anno 2018 zou ons fietslandschap er wel eens heel anders uit kunnen komen te zien. Tenminste, als het ligt aan de Europese Veiligheidsraad Verkeer. Zij pleiten namelijk voor het verplicht stellen van het dragen van een helm voor kinderen. Want, hoewel het aantal slachtoffers onder kinderen in het verkeer aanzienlijk is gedaald in heel Europa, denken ze dat het nog beter kan.

En het wondermiddel wat daarvoor moet gaan zorgen is, jawel, de verplichte fietshelm. Nu heb ik een zoontje van twee met wie ik regelmatig stad en land af fiets. Hij zit achterop, zonder helm. Nu kun je me een ontaarde moeder noemen, maar ik ben niet van plan om daar verandering in te brengen. Ook niet als hij over een tijdje op zijn eigen fiets stapt.

Natuurlijk wil ik niet dat mijn kind iets overkomt, mijn hemel, alsjeblieft niet. Als het kon zou ik hem het liefst voor ieder pijntje, zeertje, narigheid en ongeluk in zijn leven behoeden. Maar ik geloof er simpelweg niet in dat je dat doet door het dragen van een fietshelm. Want, laten we eerlijk zijn. Denk je nou echt dat een beetje fietshelm je gaat helpen bij een ongelukkige ontmoeting met een vrachtwagen? Of een bus? Daar is zelfs een harnas niet tegen opgewassen. Bovendien fietst een harnas heel lastig, maar dat terzijde.

Vallen moet je leren

Groot worden doe je met vallen en opstaan, om er maar eens een lekker cliché tegenaan te gooien. En reken maar dat ik vroeger regelmatig van mijn fiets ben gedonderd. Meestal liep dat wel goed af, want een beetje kind is soepel en licht en weet zijn val te breken. Maar dat is nou juist een van de eigenschappen waar het bij veel kids van nu aan ontbreekt. Kinderen zitten veel binnen, worden met de auto naar school gebracht en leren zo dus ook niet hoe ze zich moeten redden, mocht het misgaan. Naar mijn idee creëer je bij een kind alleen maar een gevoel van schijnveiligheid, door een helm op te zetten. “Hier Jantje, doe maar lekker je helm op, dan kan er niks gebeuren!” Kinderen moeten ook leren hoe ze meegaan in het verkeer en dat ze niet opeens onaantastbaar zijn, dankzij zo’n fluoriserend gedrocht op hun hoofd.

Zweeds onderzoek

Nog een andere reden om het nut van een fietshelm te betwijfelen is een Zweeds onderzoek van een paar jaar geleden. Zweden doet het weliswaar hartstikke goed, zij hebben jaarlijks het minste slachtoffers. De fietshelm is daar verplicht. Maar gek genoeg is het aantal gevallen van hoofdletsel daardoor helemaal niet drastisch verminderd. Zeker niet zoveel als je zou verwachten, in verhouding tot de toename van het aantal helmdragers. Wel hebben ze daar te maken met een afname van het aantal jonge deelnemers aan het verkeer. Of dat te maken heeft met het verplicht stellen van een helm is niet bewezen, maar opvallend is het wel. Daarnaast, fietsen in een Zweedse stad is qua drukte niet te vergelijken met waar we in Nederland mee te maken hebben.

Een fietshelm is de omgekeerde wereld

Zeker in overbevolkte steden als Amsterdam kunnen verkeerssituaties voor (jonge) fietsers behoorlijk onoverzichtelijk en gevaarlijk zijn. Ik woon zelf niet in onze hoofdstad, maar ik kan me voorstellen dat je daar als ouder niet blij bent als je je kind de weg op moet sturen. Maar moeten we ons daarom niet eerder afvragen wat we eraan kunnen doen om juist die drukke plekken veiliger te maken voor onze kinderen? Is het echt nodig dat er zo krankzinnig veel auto’s en vrachtverkeer door de stad rijden? Ik denk dat dat best een tandje minder kan.

En da’s dan ook meteen weer een voordeel voor het milieu. Moeten gemeenten er niet nog beter voor waken dat hun fietsers op goed afgeschermde fietspaden kunnen rijden? Moeten handhavers er niet voor zorgen dat automobilisten zich nog voorzichtiger opstellen in het verkeer? Een kind met een helm de straat opsturen lijkt mij de omgekeerde wereld. Zorg eerst eens dat de weg überhaupt weer een veilige plek wordt voor de tweewieler.

Gerelateerde onderwerpen