Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Bediening op het terras
Foto: Hollandse Hoogte | Sabine Joosten
Opinie

'Zijn er geen Nederlands sprekende 45-plussers
die het werk willen doen?'

journaliste

Hester Zitvast

J

Journaliste Hester Zitvast schrijft over dat wat haar opvalt in het nieuws of in het dagelijks leven. Dit keer schrijft ze over het toenemende Engelstalige personeel in winkels en restaurants. Tja, weet jij direct het Engelse woord voor pijnboompitjes? Pine tree pitjes?!

Het was druk, echt loeidruk in de kledingwinkel waar ik zondag even naar binnen wipte om een spijkerbroek voor de kleuter te halen. Er stond een rij met zeker tien mensen met de handen vol items tot ver op de afdeling. Kinderen jengelden, wachtenden zuchtten: met één kassa openen kon het weleens een langdradig verhaal worden, maar hey; de broek was spotgoedkoop!

Verstandhouding

Er waren - om kort te gaan - betere plekken op aarde dan daar in die bewuste rij in die kledingwinkel. Ik was bijna aan de beurt, toen er voor mij een vrouw wat retouren uit haar tas pakte. 'Ook dat nog', dacht ik - het leed van de wereld viel zwaar op mijn schouders. En vervolgens ontdekte ik dat de vrouw achter de kassa, de enige medewerker die ik tot dan toe op de afdeling gezien had, alleen Engels sprak.

De vrouw voor mij schakelde moeiteloos over vanuit het Nederlands en legde in vloeiend Engels uit wat er mis was met de schoenen die ze online besteld had. De caissière kwam iets minder goed uit haar woorden. Oók Engels was blijkbaar haar moedertaal niet. Achter mij mopperde een oudere vrouw over de toch wat vreemde situatie. We wierpen elkaar een blik van verstandhouding toe.

Eigen taal

Het was niet in Amsterdam, waar men inmiddels met ál die toeristen niet beter weet dan dat je in restaurants, op de terrassen en in winkels in een andere taal wordt aangesproken. Het was in Amstelveen - toen ik er geboren werd, nu 41 jaar geleden, nog een 'soort van' dorp. De verandering daar is waanzinnig, ik voel me een fossiel als ik terugdenk aan hoe kneuterig het er ooit was. En verandering is geen drama hoor, echt niet. Maar dat ik nu dus niet eens meer mijn eigen taal kan spreken in een lokale kledingwinkel, vind ik wel bizar.

Hoe zit dat? Moet alles tegenwoordig vooral zo goedkoop mogelijk en is dát dan ook het criterium bij het aannemen van mensen? Zijn er geen Nederlands sprekende 45-plussers te vinden die het werk willen doen, bijvoorbeeld? Een deel van ons gilt maar wat graag over verdwijnende tradities, maar kijken we wel uit dat we onze taal niet door onze vingers laten glippen?

Vlekken

Een collega vertelde dat ze een keer werd geknipt door een louter Engelssprekende kapper. Dat ze is blijven zitten, getuigt van lef; ik vind het in het Nederlands soms al lastig uit te leggen wat ik nou weer precies aan laagjes en optische diepte-effecten in kleur wil. En natuurlijk, het gros van ons schakelt moeiteloos over naar Engels inmiddels. Maar we kennen ook allemaal wel iemand in onze directe omgeving die er de vlekken van in zijn/haar nek krijgt als hij/zij iets anders dan thank you moet produceren (waarbij de 'th' uiteraard als een keiharde 't' wordt uitgesproken).

En wat krijg je dan op een terras, bijvoorbeeld? Dat iemand eigenlijk had willen zeggen dat ze geen pijnboompitjes (pine tree pitjes?) op het broodje carpaccio had gewild, maar ze er nu maar wat beschaamd af frummelt als het broodje geserveerd is. Of dat iemand in een winkel afdruipt bij het niet kunnen vinden van de juiste maat. Of dat je bij je eten 's avonds maar de huiswijn neemt (of dat wat degene naast je bestelt) omdat je geen flauw benul hebt hoe je smaak moet uitdrukken.

Nederlands

Het is tof dat toeristen die ons land bezoeken vrijwel overal met Engels uit de voeten kunnen. Maar het is verdrietig dat mensen die alleen maar Nederlands spreken, dat in hun eigen land niet overal meer kunnen. Moet het geen eis zijn, dat als je in contact komt met klanten, je de voertaal van dat land (een beetje) beheerst? Want waar ligt de grens? Binnenkort ook in ziekenhuizen geen Nederlands sprekende verpleegkundigen meer? Het schijnt in sommige verzorgingshuizen al aan de orde te zijn… Ik vind dat best treurig.