Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Pubers aan de afwas
Foto: Sabine Joosten|Hollandse Hoogte
Opvoeddilemma

'Helpen met opruimen brengt kinderen
verder in het leven'

journaliste

Daphne van Rossum

J

Je staat je uit te sloven in de keuken, de tafel is nog niet gedekt en de afwasmachine nog niet uitgeruimd. Je kunt best even wat hulp gebruiken. Hoe kun je je kind(eren) het beste betrekken bij het huishouden? Orthopedagoog Marielle Beckers geeft raad.

Volgens Mariëlle Beckers loont het kinderen (van jongs af aan) bij taken te betrekken: "Het is wetenschappelijk onderbouwd dat huishoudelijke klusjes helpen bij het ontwikkelen van executieve functies. Iedere keer dat je kind succesvol doorzet, bouwt hij of zij mentale kracht op die nodig is om moeilijke dingen te doen.

Freek Vonk

"Klusjes zijn echt goed om vaardigheden te trainen die ze nodig hebben in het dagelijks leven. Je traint handelsvaardigheid, plannen en overzicht houden. Zoals bij koken. Je moet weten voor hoeveel personen je kookt, wat je nodig hebt en welke stappen je moet nemen. Door taakjes leren ze ook dat dingen die minder leuk zijn toch afgemaakt moeten worden.

Kleintjes van 4 tot 6 kun je verkleden als superheld en op die manier hun superpower aanspreken. Het 'Batman Effect' zou een steuntje in de rug kunnen zijn. Ontdek wat het favoriete karakter van je kind is en verzeker je ervan dat het een hardwerkend persoon is zoals Freek Vonk." 

Broodtrommel

"Zeg tegen je kind 'Doe net alsof je Freek bent en doe je werk zoals Freek dat zou doen'. Check tussendoor hoe het gaat door te vragen 'Hoe gaat het daar, Freek?'. Waarschijnlijk zal je merken dat het beter gaat dan gebruikelijk.

Vroeger was het normaal dat kinderen meedraaiden in het huishouden, maar door de veranderende maatschappij zijn de rollen gewijzigd. In drukke gezinnen doen kinderen eigenlijk minder, ouders nemen het over. Het kost immers minder tijd als zij de broodtrommel vullen of de gymtas pakken." 

Kattenbak

"Het kind krijgt dan minder oefening. Om ze aan het werk te krijgen kun je het beste jong starten. Geef ze mee wat de normen in huis zijn. Zo van 'We maken afspraken met elkaar en we helpen elkaar'. Als iedereen een taak heeft dan kan daar ook geen discussie over ontstaan, net als tandenpoetsen. Het is een afspraak en daar kun je naar verwijzen.

Daar ben je op zich nooit te laat mee. Als je in de kamer van je puber struikelt over de bananenschillen kun je zeggen 'Luister we wonen hier samen, jij bent ook verantwoordelijk voor dit huis’. Zet in de planning dat iemand op maandag de vuilnis doet en iemand op dinsdag de kattenbak." 

Op papier

"Mijn puber heeft ook een keer per week de kattenbakklus. Dat gaat prima. Soms moet je ze er alleen wel even aan herinneren, maar als je het op papier hebt kun je er altijd naar verwijzen. Luister bij het maken van de afspraken wel naar het kind; maak sámen de afspraken. Dan voelt het kind zich er ook meer voor verantwoordelijk."

Van belonen voor bijvoorbeeld de hond uitlaten is Mariëlle Beckers geen voorstander: "Die klusjes horen bij de afspraken die je hebt gemaakt. Je woont samen in het huis en houdt dat samen zo goed mogelijk schoon."

Extra klusje

"Wel vind ik het doen van een extra klusje anders. Zoals een keer de tuin aanharken, of de auto wassen. Het vroegere 'heitje voor een karweitje'. Dat zijn van die klussen waar je het misschien gezellig van vindt om wat hulp bij te hebben.

Wat ik weleens doe is het kind dat altijd goed meehelpt eens wat extra's geven als je een keer in de stad bent samen. Een kleinigheidje als een bellenblaas, want je hoeft ook weer niet met een grote beloning te komen."

Zwaarder geschut

"Kun je kleintjes nog wel paaien met een rollenspel of opruimliedje, voor oudere kinderen moet er zwaarder geschut worden ingezet. "Ik heb zelf pubers in huis, dan moet je soms de verwachtingen bijstellen.

Als je het belangrijk vindt dat de keuken netjes blijft en wordt opgeruimd nadat er ontbijt wordt gemaakt, moet je die kamer maar even laten gaan. Toch helpt een schema ook hier. Begin met een klusje, bijvoorbeeld op zaterdag de kattenbak. Als het goed gaat kun je wat toevoegen."

Besef

"Bij ons weet de jongste dat op maandag de tafel wordt gedekt, dat staat op het planbord. Dus dat levert nooit discussie op. Klusjes die goed uit te besteden zijn aan kinderen zijn was sorteren of papier, plastic en/of flessen wegbrengen. Dat is goed voor ze. Dan leren ze ook voor zichzelf en anderen te zorgen; je brengt ze een stukje besef bij.

Ik heb ook weleens dat ik druk bezig ben en mijn kinderen een Donald Duck op de bank zitten te lezen. Dan denk ik ook wel even 'Wat gaat hier mis?'. Je wilt toch dat als je kind uit huis gaat het niet in de 'hulpeloosheidsstand' staat. Daarom is het net als in een relatie goed om af en toe een gesprek te hebben en dingen bij te stellen."