Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Peinzende tiener
Foto: Sabine Joosten
Opvoeddilemma

Zó maak je depressie bespreekbaar
met je tiener

journaliste

Daphne van Rossum

U

Uit recente cijfers van het CBS-cijfers blijkt dat het aantal zelfdodingen onder jongeren van 10 tot 20 jaar toenam van 48 in 2016 tot 81 in 2017. Binnen deze groep zijn het met name oudere tieners die zelfmoord plegen. Hoe weet je of jouw tiener depressief is en hoe ga je het gesprek met hem/haar aan?

Psycholoog Jeffrey Wijnberg: "Je merkt het snel genoeg als je kind last heeft van depressies. Je kind is lusteloos, slaapt niet goed of juist heel veel. Je kind is rusteloos of heeft gebrek aan concentratie. Het is niet vitaal, of is in een slechte stemming. Heeft last van somberheid, heeft nergens zin in. Je ziet dat er minder vrienden in the picture zijn. Dat ze geen afspraken meer maken. Dat zijn allemaal signalen.

Leuk

Een beetje betrokken ouder valt dit soort onregelmatigheden op. Anders zijn het dingen waar je op kunt letten. Vraag ook hoe het gaat. Vraag hoe het op school gaat, of het kind meekomt. Of het kind erbij hoort. Toon belangstelling op een open belangstellende, niet veroordelende manier. Kijk of je het kind kan laten vertellen wat er speelt. Als het kind met rust gelaten wil worden is dat natuurlijk ook verontrustend.

Vraag of het kind met een therapeut wil praten, iemand buiten de familie om. Ik heb in mijn praktijk ook steeds meer jongeren van 14,15 en 16. Laatst ook een bezorgde moeder met haar dochter. Een leuke slimme meid die VWO deed. Haar schoolprestaties gingen steeds meer achteruit. Het probleem was dat ze zichzelf niet knap vond en ze zat met haar lengte. Ze vroeg zich af of ze er wel bij hoorde. Dat zie ik veel bij jongeren. Hun verhoogd zelfbewustzijn speelt ze parten. Ben ik wel leuk en spannend genoeg?

Het is natuurlijk ook wel van alle tijden. De stoere jongens kregen vroeger verkering. Meisjes vonden mij alleen maar aardig. Maar er ligt nu wel extra druk op met social media. De kans dat je afgekeurd wordt is groter. Misschien mag je niet in de groepsapp. Het is tegenwoordig net even wat ingewikkelder en subtieler hoe je moet meedoen. De lat ligt hoger en de prestatiedruk op school, maatschappelijk en sociaal is groter. Het is nu meer, meer, meer."   

Gesprek

Psychiater Esther van Fenema vertelde eerder al aan VROUW.nl: "Zie je de cijfers op school kelderen en wil hij of zij niet meer met vrienden uit of uitslapen op zaterdag, dan kan er iets mis zijn."

Maar wat kun je als ouder doen, als je dit constateert? "Ga het gesprek aan. Benoem het. Zeg: 'Ik zie dat je nergens meer van geniet, dat je cijfers kelderen. Dat er dingen in je leven veranderd zijn.' Haal het taboe van depressie af door erover te praten. Als je vermoedt dat je puber een depressie heeft, vraag dan of hij of zij zo somber is dat hij of zij weleens denkt dat het niet meer hoeft. Of er plannen zijn om er een einde aan te maken."

Huisarts

Hoe luid je zo’n gesprek eigenlijk in? Van Fenema: "Kondig aan dat je iets wilt bespreken, vraag wanneer je kind tijd heeft. Ga samen ergens heen, even wat eten." Volgens Van Fenema plegen 1900 mensen per jaar zelfmoord. "Zelfmoordgedachten zijn een symptoom van depressie. Maar niet iedereen die depressief is heeft ze.

Worstel jij met zelfmoordgedachten of maak jij je zorgen om iemand? Bel anoniem naar 113 Zelfmoordpreventie via 0900-0113 of kijk op: www.113.nl.