Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Giga Sara-pop
Foto: Hollandse Hoogte
Praat mee

'De Sara-pop is onmisbaar
op een vijftigste verjaardag'

journaliste

Daphne van Rossum

I

Ik had mij er al jaren in stilte op verheugd. Het leuk me geweldig leuk om eens een keer een Sara-pop te krijgen. Maar toen ik eindelijk Sara zag, kreeg ik weliswaar een geweldig feest en een berg cadeautjes maar mijn tuin bleef leeg. Sara zien zonder pop is geen Sara zien. Of vind je van wel? Heb jij er een gehad of zou jij er een willen?

Geen Sara-pop... Ik was er ietwat teleurgesteld over. Het is toch iets wat je eens in je leven gekregen 'moet' hebben. Een soort bucketlijstdingetje. En dat terwijl collega B. er helemaal niet op zat te wachten, maar wèl in de prijzen viel.

Vakantiewoning

Zij kreeg er op vakantie ongevraagd een van vrienden; de ouderwets aangeklede pop zat in de schommelstoel voor haar vakantiewoning. Ze kon er wel om lachen: "De pop rouleert in mijn vriendenkring. Bij mannen krijgt 'ie een Abraham-masker, bij vrouwen een Sara-masker." En dan had een collega er ook nog eentje achter haar bureau gezet. Was wel even slikken voor haar.

De Sara-pop is een echt Nederlands fenomeen. Zij is zelfs opgenomen in het hilarische boekje You know you’re Dutch when... Buitenlanders verbazen zich over deze maffe verjaardagtraditie met de soms metershoge opblaaspoppen voor het huis van het feestvarken.

Papier-maché

Soms zijn ze niet van plastic, maar zijn vrienden urenlang in de weer geweest met strobalen en/of papier-maché. Dan weet de hele buurt ook meteen dat je in de menopausale leeftijd bent, maar tegelijkertijd is het een leuk stukje huisvlijt dat met liefde gemaakt is.

Volgens de site van Onze Taal komt de zegswijze 'Sara gezien hebben' in de Van Dale voor het eerst voor in de veertiende druk (2005). Al is in de twaalfde druk (1992) 'Sara' wel al een benaming voor "pop van brooddeeg, banket, vlees of stof in de vorm van een oude vrouw, die een vrouw op haar vijftigste verjaardag ten geschenke wordt gegeven."

Gezichtsverlies

Ter Laan gaat in zijn boek Nederlandse spreekwoorden, spreuken en zegswijzen eeuwen verder terug; hij citeert een bijbelpassage (Genesis 18:10-12): Toen zei een van hen: 'Ik kom over precies een jaar bij u terug en dan zal uw vrouw Sara een zoon hebben.' Sara, die in de ingang van de tent stond, achter de man, hoorde dat. Nu waren Abraham en zij op hoge leeftijd gekomen en de jaren dat een vrouw vruchtbaar is, lagen al ver achter haar. Daarom lachte ze in zichzelf. 

Maar nu weer terug naar het nu: zit je als vijftigjarige (voor sommigen toch een beetje een pijnpuntje) eigenlijk wel te wachten op zo'n pop in de tuin? Volgens etiquettedeskundige Gonnie Klein Rouweler (die zelf twaalf jaar geleden Sara zag) is het altijd leuk om een grote pop te knutselen voor een dierbare: "Het is aan de jarige om aan te geven als je dit niet wilt. Het kan niet zo zijn dat je een misprijzend gezicht trekt als de pop er eenmaal staat. Dan geef je de makers gezichtsverlies."

Felrode pump

Zelf woont Klein Rouweler in Oldenzaal. "In Twente is het gebruikelijk om het te plaatsen voor iemand uit je buurtschap. Meestal zijn het je buren. Soms is het geen pop, maar een felrode pump. Of iets van wat typisch is voor iemand."

"Soms worden er zelfs grote foto’s op het huis geplakt. Het wordt eigenlijk steeds uitgebreider. Vroeger was het alleen een oud vrouwtje met een schortje voor. Nu wordt het wat moderner ingevuld. Er gelden hier toch andere regels dan in de Randstad." 

Ooievaar

"Ik kom oorspronkelijk uit Rotterdam, dus ik wist in het begin ook niet altijd precies hoe de lokale gebruiken waren. Toen ik 50 werd kreeg ik ook zo’n pop en kwam iedereen verkleed als Sara en Abraham op het feest." 

"Als iemand bevallen is, dan plaatst kraambezoek ook een ooievaar voor je huis. Dat soort dingen leven meer in kleinere gemeenschappen. In Rotterdam kende ik mijn buren bij wijze van spreken niet. Hier geef je een housewarming om de buren te leren kennen."

"Als je er niet op zit te wachten, geef het dan duidelijk van tevoren aan. Dan breng je mensen ook niet in verlegenheid. Maar meestal wordt het initiatief wel gewaardeerd. Het is ook vervelend als je iets verwacht en er is niks."

Heb jij al Sara gezien en hoorde daar een pop bij? Of mag je Sara nog zien en wil je absoluut niet dat de buurt dat weet? Praat mee!

En, wat vind jij? Laat je horen!