Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto door Daisy Scholte
Foto: Foto door Daisy Scholte
Verhalen achter het nieuws

Waarom Daisy spijt heeft
van haar vrijwilligerswerk

Yara Mens

D

Daisy Scholte (31) schreef deze week op haar blog dat zij spijt heeft van haar vrijwilligerswerk in India. Hoewel ze bang was voor onbegrip, kreeg ze juist veel bijval en herkenning. Niet zo vreemd eigenlijk, want de laatste jaren wordt vrijwilligerswerk in derdewereldlanden steeds kritischer bekeken. ‘Het is absoluut niet zo dat ik ertegen ben om iets voor een ander te doen, maar je moet wel kijken naar de manier waarop.’

Twaalf jaar geleden besloot Daisy na haar middelbare school naar India te gaan. "Ik was altijd al reislustig, wilde weg en was opgegroeid met het idee dat je altijd iets voor anderen kunt betekenen. Vrijwilligerswerk leek daarom de ideale keuze. Ik sprak goed Engels en wilde die kennis graag delen." 

Dat Daisy tweeduizend euro voor haar ‘werk’ in India moest neerleggen, vond ze logisch. "Ik ging ervan uit dat ze daarvan mijn onderdak en eten en drinken zouden betalen. Later, toen ik meer reiservaring had, realiseerde ik me pas dat je daar nooit tweeduizend euro voor kwijt bent."

Chaos in de klas

Vol goede moed vertrok Daisy naar het noorden van India, waar ze twee maanden lang Engelse les op een basisschool gaf. Ze kreeg de verantwoordelijkheid over veertig kinderen en dat was voornamelijk chaos. Op haar blog schrijft Daisy: "Ik leerde ze de dagen van de week opdreunen, maar ik wist niet zeker of ze snapten wat ze zeiden of dat ze alleen mijn geluiden nabootsten. Het grootste deel van de tijd was het totale chaos in de klas. De oudsten klommen in de ramen, trokken aan elkaars kleding. De jongsten klampten zich aan mij vast en keken met grote ogen naar mijn blanke huid en lichte haren. We lachten, we speelden en we knuffelden. We maakten tekeningen van bomen en olifanten. We zongen vrolijke liedjes en dansten. Ik deed alles wat een grote zus zou doen en we genoten er allemaal volop van. Voor zolang als het duurde, want toen ging ik weg.’’

De effecten

Pas later, tijdens haar minor Humanitarian Management, ging Daisy zich meer verdiepen in de effecten van dit soort vrijwilligerswerk. Pas toen realiseerde ze zich hoe krom het was dat zij voor de klas had gestaan zonder ook maar enige leservaring. Bovendien was het voor haar misschien wel lastig geweest om afscheid te nemen, voor de kinderen zelf was het nog veel moeilijker. "Die hechten zich elke keer weer aan een nieuw iemand, om vervolgens weer in de steek te worden gelaten. Dat kan toch niet goed zijn?"

Het nieuwe backpacken

Niko (54) herkent veel in het verhaal van Daisy. Drie jaar geleden ging hij naar Tanzania om te helpen bij een microfinancieringsproject. Ook hij realiseerde zich na zijn terugkomt dat er iets niet klopte. "De commerciële reiswereld heeft vrijwilligerswerk ontdekt als nieuwe niche. Ik kwam erachter dat het om de vrijwilligers draait, om hun een goed gevoel te geven. Een soort nieuw backpacken ‘waarin je ook nog eens wat voor anderen doet.’ Het is gewoon een commercieel model geworden.”

Sinds Niko terug is, is hij zich daarom gaan verdiepen in verschillende soorten vrijwilligerswerk. Samen met een paar andere gelijkgestemden heeft hij Stichting Volunteer Correct opgericht. Deze stichting zet zich in voor meer transparantie bij het aanbieden van vrijwilligerswerk.

“Het is niet zo dat vrijwilligerswerk slecht is, maar je moet gewoon goed kijken waar, wat en hoe je het doet. Vaak kunnen de kleine organisaties veel meer betekenen voor de lokale bevolking, maar worden die ondergesneeuwd door de grote commerciële organisaties. Die kennen natuurlijk de wetten van de marketing veel beter en die vind je ook sneller via Google. Daar ben ik zelf ook ingetuind.”

Duurzame oplossingen

Daisy beaamt dit. “Ik wil benadrukken dat ik er juist voor ben om iets voor een ander te betekenen. Dat is juist, zeker in deze tijd, iets ontzettend moois. Je moet alleen goed kijken naar hoe je het doet. Ik gaf bijvoorbeeld Engelse les in India aan de kinderen, maar een veel duurzamere oplossing zou zijn geweest om juist de docenten daar les te geven, zodat zij het de kinderen weer kunnen leren. Ik ben nog steeds bezig met het helpen van anderen, maar ik zoek wel naar manieren om dit duurzaam te kunnen doen. Zo investeer ik meer in kleinschalige projecten en ondersteun ik nu bijvoorbeeld de bouw van een school in Nepal. Die school ga ik niet zelf bouwen, maar ik zorg ervoor dat er geld is, zodat juist de lokale bevolking die school kan bouwen. Zo steun ik niet alleen een project waar ik in geloof, maar help ik ook nog eens de lokale bevolking aan werkgelegenheid.”

Niko is het hier volledig mee eens. “Vaak weten mensen ook niet dat door ‘vrijwilligers’ les te laten geven, soms de échte docenten zelfs worden ontslagen.” Ook hij geeft daarom als tip om goed te kijken op wat voor manier je kan helpen: “Het ‘redderssyndroom’ is de grootste valkuil van veel mensen. Je kan de wereld niet redden, dus verwacht dat ook niet. Houd het bij projecten die niet zijn opgezet voor de vrijwilligers, maar écht voor de mensen zelf.”

Foto bovenaan door Daisy Scholte