Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Wendy lijdt al jaren aan een winterdepressie
Verhalen achter het nieuws

Winterdepressie... 'Eigenlijk leef
ik maar de helft van mijn leven'

journalist

Elien Andersen

D

De dagen worden korter, kouder en donkerder. Voor mensen die de aanleg daarvoor hebben hét recept voor een depressie, een winterdepressie. Er wordt weleens lacherig over gedaan. Maar dat er eigenlijk niets te lachen valt, maakt het verhaal van Wendy van Ipenburg duidelijk. Zij kampt al sinds haar kindertijd met winterdepressies.

Als kind wist Wendy al dat met de maand oktober aanbrak een, letterlijk en figuurlijk, donkere tijd aanbrak. “Ik praatte hier toen ik klein was al met mijn moeder over. Ze vertelde me later dat ik altijd moe was in de winter en extreem vroeg naar bed ging. Zelf kan ik me wel herinneren dat ik vanaf klokslag half oktober minder happy werd. En dat het vanaf maart of april weer beter ging.”

Lichttherapie

Toen Wendy’s moeder in een tijdschrift een stukje over winterdepressie las, wist zij meteen: dit is mijn dochter. En hoewel het fenomeen nog erg onbekend was in die tijd, kwam Wendy via een arts in aanraking met lichttherapie.

“Eerst werd ik vooral fitter van een half uurtje achter de lamp. Maar terwijl ik eerst vele uren achter elkaar sliep, had ik wel ineens een ontregeld slaapritme. Dit is nooit meer helemaal goedgekomen. Ik wil daarom benadrukken dat wanneer je aan lichttherapie begint, je dit wel onder deskundige begeleiding moet doen. Maar al is mijn slaapkwaliteit er door aangetast, de lichtbak helpt me wel door de winter heen. Ik heb er inmiddels dan ook zelf één aangeschaft.”

Meer mensen met een depressie

Wendy is niet de enige. Volgens een bevolkingsonderzoek dat jaren geleden is gehouden, lijdt zo’n 3% van de Nederlanders aan winterdepressies en heeft 8,2% van de Nederlanders last van de winterblues. Volgens de wetenschappelijke literatuur, waarin winterdepressie overigens SAD (Seasonal Affective Disorder) wordt genoemd, is winterdepressie mogelijk het gevolg van een verstoring van het bioritme door gebrek aan daglicht. Hierdoor scheidt de pijnappelklier het slaaphormoon melatonine een groter deel van de dag af, waardoor je je dus ook een groter deel van de dag moe voelt.

Volgens Selwyn Donia, die al jaren literatuuronderzoek doet naar winterdepressie en een facebookgroep beheert over dit thema, kwam Norman Rosenthal met de term winterdepressie en was hij de eerste wetenschappelijk onderzoeker die het verschijnsel onderzocht. Hij zegt dat mensen met een winterdepressie een hogere drempel voor het waarnemen van licht in het relevante deel van de hersenen hebben. Ze nemen licht niet even intens waar als anderen, wat verklaart waarom ze extra fel licht nodig hebben. Vandaar dat lichttherapie voor hen goed kan werken.

Behoefte aan suiker

Wendy gaat vanaf half oktober twee weken lang dagelijks onder de lamp. Daarna houdt ze een pauze van zes weken. Ze voelt ‘m op dit moment al hangen, de depressie. Al vindt ze dit een behoorlijk confronterend woord: “Het begint met een vermoeidheid, een zwaar gevoel, en lusteloosheid. En wat ook een belangrijk, maar onderbelicht, kenmerk is, is een enorme behoefte aan suiker. Je wilt de hele winter heel veel eten.”

Er is een duidelijk verschil tussen een dipje en een depressie, vertelt Wendy. “Veel mensen zijn een beetje neerslachtig in de winter, maar dit is meer dan een dipje. De winter is een zware dobber. Zodra het donker wordt, wil ik naar bed. Ik wil niks, niet naar buiten, eigenlijk wil ik een soort winterslaap ingaan.”

Onbegrip

“Normale taken als het huishouden zijn een crime in de winter en ook het onderhouden van sociale contacten is moeilijk. Ik heb gewoon nergens zin in. Vooral het me ertoe zetten is lastig. Het is als de zwaarste vermoeidheid die je ooit hebt gehad, maar dan een winter lang.”

“Ik ben veel mensen kwijtgeraakt, maar de mensen die nog in mijn leven zijn snappen het en blijven ook voor eeuwig. Dit geldt ook voor mijn man; hij is lief en neemt mij in de winter veel uit handen. Vroeger bracht hij onze drie kinderen naar alle sportclubs en hij deed veel extra's in het huishouden. Ik zeg altijd: ‘Eigenlijk leef ik maar de helft van mijn leven.'"