Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Jolanda en haar moeder Ria
Foto: Eigen foto
Verhalen achter het nieuws

Jolanda's familie kon de mantelzorg
voor moeder Ria niet meer aan

Jolien van de Griendt

M

Mantelzorgen voor een van je ouders: veel mensen krijgen er vroeg of laat mee te maken. Maar de zorg voor Ria viel iedereen wel heel zwaar: er waren heftige ruzies en sommige broers en zussen hebben inmiddels geen contact meer met elkaar. Ondertussen voelde Ria zich zo bezwaard dat ze meerdere keren probeerde zichzelf van het leven te beroven, opdat ze haar kinderen niet meer tot last zou zijn. Dochter Jolanda vertelt.

"We zijn er in onze familie niet trots op, hoe het is gelopen. Maar juist daarom vind ik dat er meer aandacht voor de (mantel)zorg voor ouderen moet komen. Er moet iets veranderen. Zoals wij voor mijn moeder moesten zorgen, dat wil ik mijn eigen kinderen niet aandoen."

Trillingen

Jolanda schreef daarom het boek Een gouden gezin, waarin ze uitlegt wat er in haar familie gebeurde toen zij met haar acht broers en zussen de zorg voor haar moeder Ria op zich moest nemen. Ria was 89 en had veel last van trillingen, waardoor ze met bijna alles hulp nodig had.

"De thuiszorg hielp haar 's morgens met eten, douchen en aankleden, maar door de dag heen kon mijn moeder verder bijna niks. Een koffiekopje vasthouden ging zelfs niet meer. En ze had ook afleiding nodig want een puzzelboekje invullen of een spelletje doen ging ook niet meer door het trillen."

Rooster

"De huisarts zei: 'Jullie redden het verder wel toch? Jullie zijn met zoveel om de zorg te verdelen?' Dat had hij wat mij betreft nooit zo mogen doen. Hij had ons echt beter moeten begeleiden.

Gelukkig heeft een van mijn zussen, die verder niet werkt, heel veel opgepakt. Zij regelde alle medische zaken en maakte bijvoorbeeld ook een rooster voor alle broers en zussen, zodat we de zorg wat konden verdelen. Iedereen kon daarin aangeven wanneer hij of zij de meeste ruimte had."

Smoesjes

Maar zo'n rooster loste niet alles op. "Twee van mijn broers reageerden dan niet op zo’n mail, of ze kwamen met smoesjes waarom het niet uitkwam of waarom ze vonden dat ze het niet hoefden te doen.

Wij probeerden het dan verder samen op te lossen, je gaat zo iemand dan niet smeken om bij zijn moeder langs te gaan. Maar het zorgt natuurlijk wel voor frictie, en die onenigheid liep steeds vaker hoog op. Iedereen heeft een andere mening over hoe dingen verdeeld moeten worden en wat je van elkaar kunt verwachten."  

Depressies

Jolanda probeerde ervoor te zorgen dat haar moeder zo min mogelijk van die discussies meekreeg, maar dat lukte natuurlijk niet altijd. "Ze was daar sowieso heel gevoelig voor, en voelde zich snel te veel. Terwijl we de ruzies probeerden op te lossen, kreeg mijn moeder steeds meer last van depressies.

De eerste keer dat we doorhadden dat het echt mis was, stond ze 's avonds laat in haar pyjama op het balkon. Ze wilde naar beneden springen. Kort daarna vonden we haar een keer in bed, omringd door een hoop slaappillen. Ze had een overdosis willen nemen, maar door haar trillende handen was het niet gelukt."

Van de trap

"Vanaf dat moment realiseerden we ons dat we haar echt niet meer alleen konden laten, en dus gingen we om de beurt bij haar slapen. Of nou ja slapen; je doet natuurlijk geen oog dicht.

We moesten telkens in de gaten houden of ze weer gekke fratsen ging uithalen. Een van mijn zussen heeft haar een keer 's nachts van de trap geplukt. Ze zei dat als ze zich van bovenaf naar beneden zou laten vallen, het misschien ook eindelijk afgelopen zou zijn."

Altijd paraat

"Het mantelzorgen was al zwaar, maar toen die overnachtingen er ook nog bijkwamen werd het te veel. Ik heb gewoon een baan, ik sta voor de klas, en heb ook nog kinderen thuis. Ik wil met veel liefde alles voor mijn moeder doen, maar ik ben haar kind, niet de verpleegkundige. Ik ben hier ook niet voor opgeleid."

De zorg voor Ria en het onderlinge geruzie werden de familie te veel. "Je bent er niet alleen mee bezig als je 'dienst' hebt om voor haar te zorgen, maar de hele dag. Je staat altijd paraat voor het geval een van de zussen belt dat er weer iets is."

Crisisopvang

Na de zoveelste gebroken nacht belden Jolanda en haar familie de crisisopvang. Ria stemde ermee in om te worden opgenomen. Vanuit de crisisopvang stroomde ze uiteindelijk door naar een verzorgingstehuis.

"Toen ze werd opgehaald, wisten we eigenlijk al dat ze niet meer thuis zou komen. Daar krijg ik nu nog tranen van in mijn ogen. Achteraf gezien had dat nooit op die manier mogen gebeuren, maar we wisten toen niet meer hoe we het anders moesten oplossen."

Bezoekrooster

"Mijn moeder kwam op een afdeling waar iedereen er mentaal veel slechter aan toe was dan zijzelf. Ze vond bij niemand aansluiting, en is daar eigenlijk helemaal weggekwijnd."

Ondertussen werd nog altijd geprobeerd om een bezoekrooster rond te krijgen zodat Ria nooit een dag zonder visite zat, maar niet iedereen hield zich daar aan. De spanningen tussen de broers en zussen liepen daardoor nog verder op.

Op sterven

Toen het uiteindelijk zo slecht ging met Ria dat ze op sterven lag, zijn twee broers geen afscheid meer komen nemen. "Ik zat met mijn zussen al de hele week te waken, toen mijn broers opeens toch nog wilden langskomen. Maar dan moesten wij wel even een half uur uit de buurt blijven.

Daaraan wilde ik niet meewerken: ze mochten van mij langskomen, maar ik ging daarvoor niet het huis uit. Uiteindelijk zijn ze geen afscheid meer komen nemen."

Om de tafel

Omdat de zware mantelzorg Jolanda’s familie zo heeft opgebroken, hoopt ze dat dit proces in de toekomst beter wordt begeleid. "Een onafhankelijke partij had met mijn moeder en alle kinderen om de tafel gemoeten. Wat is de situatie, wat is nodig, waar werken we samen naartoe? Dat had denk ik heel veel gescheeld."

Ook pleit Jolanda ervoor dat het ouderwetse ‘bejaardentehuis’ weer wordt ingevoerd. "Mijn opa en oma gingen daarheen en hadden het daar prima. Ze hadden wel hulp nodig, maar waren mentaal nog prima in orde en hadden ook mensen om zich heen waarmee ze het gezellig hadden.

Nu kom je alleen nog maar in een verzorgingstehuis als je al heel slecht bent. Het hele proces wat daaraan vooraf gaat, ligt nu bij de kinderen. Die situatie is voor niemand goed."

Jij op VROUW.nl

Wil jij ook je verhaal kwijt?

Dan kan dat hier...