Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Els Rolsma-Hoes
Foto: Eigen foto
Verhalen achter het nieuws

Els praat via een stemknop:
Ik voelde me zo eenzaam

Ismay Gijsen

D

De Wereld Dag van de Stem op 16 april is een dag van bewustwording en erkenning van de gezonde stem. Els Rolsma-Hoes (70) - moeder van twee - praat sinds een kwaadaardige tumor op haar stembanden in 2009 via een stemknopje.

Het begon allemaal met een bezoekje aan de dokter omdat ze heser begon te worden.

Hese stem 

"Als hobby deed ik aan amateurtheater. Nadat ik mijn baan had opgezegd werd ik steeds vaker gevraagd voor producties met beroepsregisseurs. Een hese stem kon ik daar niet bij hebben, dus ik besloot naar de KNO-arts te gaan." Een poliepje, vermoedde Els. "Dat hoor je wel vaker bij mensen die hun stem intensiever gebruiken."

Maar Els werd doorgestuurd naar een academisch ziekenhuis waar bleek dat het een tumor betrof. "Die was klein en zou met een laser behandeld kunnen worden." Helaas had dit geen resultaat. "Daarna werd ik zeven weken lang iedere dag bestraald. Mijn stem kon ik op deze manier misschien behouden dus ik ging er gelijk voor; ik kon mezelf geen leven zonder stem voorstellen."

Keuze

De bestraling had effect; de tumor leek weg. "Ik kon toen helemaal niet meer praten maar er was hoop dat ik dat een half jaar later wel weer zou kunnen." Helaas was de tumor een paar maanden later terug. De enige oplossing was een totale laryngectomie (verwijderen van het hele strottenhoofd, red.).

"Ik moest de keuze maken of ik mijn stem voorgoed wilde kwijtraken of wilde overlijden aan kanker. Mijn stem verliezen was eigenlijk geen optie. Ik ben een vrouw die graag haar stem laat horen en gelden. Ik kon mezelf niet voorstellen om niet meer te communiceren zonder mijn eigen stemgeluid. Maar ik wilde ook niet dood op mijn 62e."

Eenzaam

Els koos voor het leven. "Niet willen doodgaan wint dan toch. Ik zocht contact met lotgenoten. Ik sprak een man en dacht: 'Oké, als het bij mij ook zo zou kunnen aflopen dan ga ik ervoor.'" Vlak na de operatie was het voor Els verschrikkelijk om niet te kunnen spreken.

"Ik voelde me zo eenzaam. Gelukkig lag ik in een academisch ziekenhuis waar ik en mijn man ontzettend goed zijn begeleid om te leren omgaan met de handicap en de verzorging van bijvoorbeeld een stoma." 

Stemknopje

Momenteel spreekt Els via een stemknopje. Dit ging niet zonder slag of stoot. "Ik praat erg goed met mijn stemknop doordat ik intensief na de operatie heb gewerkt met een goede logopediste." Het is volgens Els niet makkelijk om via haar stemprothese te spreken. "Ik praat graag veel en dat is erg vermoeiend met mijn stemknopje. Voor ieder woord heb je een ademhaling nodig." 

Els is blij met de keuze die ze heeft gemaakt. "Ik en mijn man halen alles uit het leven." Wel merkt Els dat ze veranderd is. "Ik houd van debatteren en onnozel kletsen. In grotere gezelschappen gaat dat niet meer en dat doet pijn. In die zin is mijn leven saaier geworden."

Als een man

"Ik kan niet meer de kroeg in met vriendinnen, napraten over een toneelstuk of meedoen aan eetgroepjes. Ook praat ik door mijn aandoening zwaar en hees, als een man. Als ik in een vreemde omgeving ben, is daar alle aandacht opgericht. Ik kan daar niet aan wennen.

Ik vind het ook heel vies dat de slijmproductie die een normaal mens wegslikt er bij mij via de stoma uitkomt. Ik schaam mezelf daar zo erg voor. Als ik het al vies vind… Laat staan een ander." Toch kan Els ook het positieve ervan inzien: "Aan de andere kant heb ik nu veel beter leren luisteren. En ja, ik heb voor het leven gekozen, want ik leef ondanks alles een mooi leven."

Jij op VROUW.nl

Wil jij ook een bijzonder verhaal vertellen?

Dan kan dat hier...