Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Annette Oudejans
Foto: Uitgeverij Orlando
Verhalen achter het nieuws

Annette: Mijn oudtante (26) is in de oorlog
waarschijnlijk levend begraven

journaliste

Daphne van Rossum

T

Toen oud-filmmaakster Annette Oudejans (40) tien jaar was en op zolder speelde, vond ze een vergeeld knipsel met vier portretten van mensen die leken op haar oma. Het waren haar overgrootvader Jan Klingen en zijn drie kinderen Jozef, Leo en Tilly die in het verzet zaten en in de Tweede Wereldoorlog om het leven waren gekomen. Annette schreef er het boek Een familie in het verzet over.

Jaren was ze er niet mee bezig tot zoon Thijmen (12) voor geschiedenis een werkstuk moest maken en vroeg naar zijn familie in de oorlog: "Toen ben ik me erin gaan verdiepen en werd gegrepen door het bijzondere maar ook bizarre verhaal van mijn familie in oorlog. Het was eigenlijk een beetje een geheim. Er werd nooit over gesproken, dus ik heb anderhalf jaar moeten speuren om sommige vragen beantwoord te krijgen.

Dolle dinsdag

De zoektocht voerde me naar de NIOD (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, red.) en getuigen die mijn overgrootvader en de broers en de zus van mijn oma hadden gekend.

Alles om maar meer informatie te krijgen waarom ze precies zijn vermoord zo tegen het einde van de oorlog. Een week daarvoor was het Dolle Dinsdag geweest (5 september 1944, red.), de Slag om Arnhem vond plaats (17 tot 25 september 1944, red.)... Het gevoel was dat de Engelsen kwamen en toen gebeurde dit."

De familie van Annette die tijdens de oorlog is vermoord.

Puzzel

Zeventig jaar na dato kreeg de familie van Annette meer en meer een gezicht: "Het is net een film die zich ontvouwt. Ik vond steeds meer stukjes van de puzzel. De ene bron is betrouwbaarder dan de andere, mensen spreken zichzelf soms tegen.

Er zijn nog altijd losse eindjes. Zo is de laatste rustplaats van mijn oudoom Jozef niet bekend en vraag ik me af wat de directe aanleiding is geweest om mijn overgroot opa Jan en zijn dochter Tilly te vermoorden. 

Documentaire

Ik hoop dat er zich door dit boek nog mensen melden die mijn vragen kunnen beantwoorden. Wellicht dat ik er nog een vervolg op maak in de vorm van een documentaire. Het is natuurlijk een prachtig te verfilmen verhaal. Eigenlijk de droom van iedere verhalenverteller; er zit liefde in, verraad en spanning.

Wat wel duidelijk is, is dat we echt deel uit hebben gemaakt van de geschiedenis. Zo was 'onze' verzetsgroep de eerste die door de beruchte NSB’er Anton van der Waals werd verraden."

Begraven

"Naarmate ik verder kwam met mijn zoektocht ging het steeds meer voor mij leven. Ze waren zo begaan met het lot van de Joden, wilden zo graag helpen. Daarvoor hebben ze een hoge prijs moeten betalen; de helft van het gezin heeft de oorlog niet overleefd.

Het greep me vooral heel erg aan toen ik erachter kwam dat mijn oudtante Tilly, destijds 26, waarschijnlijk levend is begraven door jongens van nog geen 30. Duitsers die onder andere omstandigheden misschien verliefd op haar hadden kunnen worden, maar zo geïndoctrineerd waren dat ze tot die daad kwamen. Toen ik daarachter kwam brak ik."

Erfpachtregeling

Het strijdbare herkent Annette in zichzelf: "Ik kan ook niet tegen onrecht en mijn zoon Thijmen evenmin. Als ik onrecht zie dan doe ik daar wat aan. Zo ben ik medeoprichter van een van de eerste Parentshouses waar net gescheiden mensen, vaak vaders, op adem kunnen komen als ze geen huis hebben. Dat geeft dan ook rust voor de kinderen.

Ook heb ik strijd gevoerd tegen de Amsterdamse gemeente, om de onredelijke erfpachtregeling humaner te maken. En met succes: een bedrag wat in een half jaar betaald moest worden, mag nu in tweeënhalf jaar betaald worden."

Waalsdorpervlakte

Annette gaat haar familie vandaag herdenken op de Waalsdorpervlakte: "Dan wil ik er voorlopig even een punt achter zetten, maar dit boek maken heeft me wel heel veel geleerd.

Onze vrijheid is zwaarbevochten, ook door onze eigen families. Nu is vrijheid misschien normaal, maar de prijs was hoog. Heel veel mensen hebben daar hun leven voor opgeofferd. Dat vind ik wel iets om bij stil te staan vandaag."

Jij op VROUW.nl

Heb jij ook een bijzonder verhaal dat je wil delen?

Dan kan dat hier...