Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Eva Nagel
Foto: Dinand van der Wal
Verhalen achter het nieuws

Eva's zus pleegde zelfmoord:
Was ik maar naar het strand gegaan

Dimphy van Miltenburg

K

Koningin Máxima verloor op 6 juni zusje Inés aan zelfdoding. Iemand die hetzelfde meemaakte is Eva Nagel (41). Haar zusje Marianne (21) maakte in 2001 een einde aan haar leven. Eva: "Was het haar keuze of was het de ziekte die zei dat het niet anders kon?"

Eva was 24 jaar toen ze door haar moeder werd gebeld met het vreselijke nieuws. "Marianne zat al een tijdje niet zo lekker in haar vel. Ze was gestopt met haar opleiding en zoekende naar wat ze ging doen. Maar ik dacht: 'Ze heeft het nu gewoon even moeilijk en dat was ook wel logisch.' 

Kaart

Ik zag wel wat verdriet, maar dat het zo erg was heb ik nooit gezien. Achteraf moet het zo zijn geweest dat ze twee levens leidde. Ze deed allemaal cursussen en ging op haar fietsje van hot naar her in Amsterdam. Ze was heel avontuurlijk, durfde altijd van alles te ondernemen. Als kind was ze ook al zo."

Eén keer lukte het Marianne niet om de ernst van haar problemen verborgen te houden. Ik had haar een kaart gegeven met een steen. Daarop had ik geschreven: 'Lieverd, het komt allemaal goed, maar ik zie dat je het moeilijk hebt.'

Marianne Nagel / Beeld van familie Nagel

Trechter

Ze nam de kaart alleen maar aan en rende heel snel naar boven in ons ouderlijk huis. Later zei ze: 'Ik heb alles verpest, ik heb alles verpest.' Ze zakte in elkaar, ik pakte haar vast.

Dat was eventjes een moment waarop ze het niet meer verborgen kon houden. Ik denk dat ze het gevoel had dat alles wat ze deed fout was. Dit stapelde zich op, ze belandde in een soort trechter en werd steeds verder naar beneden gezogen.

Pillen

Marianne liep wel bij de psycholoog en daarna nog bij de psychiater. Maar ook die had niet het idee dat ze suïcidaal was, hooguit een beetje depressief. Ze kreeg pillen voorgeschreven, maar die blijkt ze nooit te hebben genomen.

Een dag voor haar dood had Marianne gevraagd om samen naar het strand te gaan. Maar toen ik de telefoon had neergelegd, werd ik hartstikke misselijk. Ik heb haar toen gebeld dat ik niet met haar naar het strand kon.

Misselijk

Dat begreep ze niet; ik kon toch op het strand misselijk zijn? En de dag erna dacht ik: 'Was ik maar met haar naar het strand gegaan.' Ik vraag me nog steeds af wat er dan was gebeurd.

Ik weet niet of ze het dan niet had gedaan, ik denk eigenlijk niet dat het haar had gered als we wel samen naar het strand waren gegaan. In de loop van de tijd is het een feit dat het is gebeurd en ik voel mij niet schuldig meer. Maar ik blijf me wel altijd afvragen: 'Wat als?'"

Perfecte dochter

Eva zocht een paar maanden na het overlijden van Marianne professionele hulp. "Ik had heel lieve vrienden, maar ik wilde twintig keer hetzelfde verhaal vertellen. En dat wilde ik niet aan bekenden doen.

Ik kon ook bij mijn ouders terecht, maar die wilde ik niet met mijn verdriet opzadelen. Ik kreeg het idee dat ik nu de perfecte dochter moest zijn, want ik was nu hun enige kind. Ik zou mijn studie afronden, voor het nageslacht zorgen, enzovoort. Met mij zou het goed gaan.

Doorgaan

Dat was ergens ook wel goed, want het zette mij in beweging. Na zo’n trauma is het ook goed als je gewoon dingen onderneemt. Zo blijf je in beweging. Mensen maken het vaak zwart-wit. Zoals Máxima weer aan het werk ging: dat betekent niet dat het verdriet dan over is of dat het dan goed met haar gaat.

Je kunt verdrietig zijn én 'gewoon' doorleven. Op welke manier je dat doet, verschilt per persoon. Voor de één is dat een jaar reizen in plaats van meteen weer te gaan werken."

Voorstelling

Eva is theatermaakster en ze maakte onlangs een muziektheatervoorstelling over de zelfmoord van haar zus. Eva: "Ik merkte tijdens het schrijven dat het vaak over de dood ging. Opeens dacht ik: 'Volgens mij gaat dit over mijn zus. En dus besloot ik er een voorstelling over te maken.

Dat vond ik wel spannend, want het is een thema dat mij zó raakt: kon ik daar wel theater van maken? Maar het lukte. Ik vond het heel spannend toen mijn ouders in het publiek zaten. Ik durfde ze niet aan te kijken. Maar ze vonden het heel moedig en mooi."

'Plekje'

In haar voorstelling Oploskoffie vertelt Eva welke dingen mensen onder meer tegen haar zeiden na de dood van haar zus: "'Kun je al een beetje verder met je leven?', 'Heb je al gewerkt?', 'Heb je het al een plekje gegeven?', 'Kun je het al een beetje loslaten?', 'Ik begrijp het wel hoor, de zus van een nicht van de vader van Fred heeft zich ook opgehangen…'

Die opmerkingen zijn natuurlijk wel uitvergroot en ik weet dat ze alleen maar goedbedoeld zijn. Ik was dan ook niet boos als mensen zulke dingen zeiden. Maar je geeft het nooit een plek; het vergroeit met wie je bent.

Boot

Wat mensen ook vaak zeggen als je in de rouw bent: 'Je kunt mij altijd bellen'. Maar als je zo verdrietig bent dat je geen woorden hebt voor je verdriet, ga je die telefoon niet pakken.

Ik vond het heel fijn als een vriend zei: 'Ik heb een boot geregeld, we gaan varen.' Ik werd daarmee op sleeptouw genomen. Maar beter is misschien nog wel: 'Ik ga vanmiddag varen, ga je mee?' Dan kun je ook makkelijker 'Nee' zeggen als je geen zin hebt."

Máxima

Eva maakte de voorstelling, die ze in september nog twee keer speelt, ook om zelfmoord en depressie meer bespreekbaar te maken. Na afloop kan iedereen iets erover opschrijven en in tweetallen kunnen ze er dan over praten.

"Daar is ook vaak een professionele hulpverlener bij. Depressie is toch een ziekte, het sluipt erin. Máxima zei over haar zusje: 'Zij kon geen vreugde vinden en kon niet genezen.' Zo is het; mensen gaan er dood aan. Maar er zijn mensen die op het randje balanceren en die door erover te praten misschien níet eraan dood hoeven te gaan.

Dapper

Mensen vinden het nog steeds heel moeilijk om over depressie te praten. Juist daardoor is het zo goed dat Máxima er woorden aan heeft gegeven. En heel dapper, want er is moed voor nodig om jezelf zo kwetsbaar op te stellen.

Het is nog altijd heftig op de meest onverwachte momenten. Als ik bij de kapper zit en hij begint over zijn zus. Dan denk ik opeens: 'Oh ja, ik heb geen zus meer.'

Kaarsje

Op Mariannes sterfdag gaan we altijd met mijn ouders en mijn gezin (Eva, haar man Koos en hun kinderen van 10 en 8) uit eten. En ik steek nog regelmatig een kaarsje voor Marianne aan; dan is ze er toch een beetje bij.

Dat deed ik vorige week nog, op mijn verjaardag. Wat ik nu wel moeilijk begin te vinden: de jaren die ik met haar heb geleefd en die ik zonder haar heb geleefd naderen elkaar steeds meer."

Jij op VROUW.nl

Heb jij ook een persoonlijk verhaal dat je wilt delen?

Dat kan dan hier... 

Worstel jij met zelfmoordgedachten of maak jij je zorgen om iemand? Bel anoniem naar 113 Zelfmoordpreventie via 0900-0113 of www.113.nl.