Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Boukje Canaan
Foto: Cheryll van Weert
Verhalen achter het nieuws

Boukje is rouwfotograaf:
Ik heb altijd tissues op zak

Jolien van de Griendt

T

Toen Boukje Canaan (46) negen jaar geleden haar moeder verloor, wist ze meteen dat ze foto’s van het afscheid wilde. "Mijn dochter zei dat ze in een engelenpakje voor de kist uit wilde lopen. Dat plaatje, dat koppie: ik wilde het gewoon vastgelegd hebben."

Boukje liet een fotograaf komen, maar de serie viel enorm tegen. "De bloemen, de kist en de pastoor stonden erop, maar waar waren wij? De nabestaanden, iedereen die ons kwam steunen, de mensen die er echt toe deden? De fotograaf zei dat hij dat te intiem vond. Toen vroeg ik: 'Voor jou, of voor ons?'"

Tweeling

Zelf wist Boukje al langer hoe waardevol beeld kan zijn in het verwerkingsproces. In 2001 verloren zij en haar man na negentien weken zwangerschap een tweeling: Vin en Enzo. "De verpleegkundige had van allebei één polaroidfoto genomen. Je ziet hoe ze in onflatteuze houding op een groen operatiedoek liggen.

Op dat moment stond mijn hoofd er totaal niet naar, ik was helemaal niet bezig met foto’s. Toch zijn die 'lelijke' foto’s nu het enige tastbare bewijs dat ze er zijn geweest. Het is voor mij daarom heel mooi om andere gezinnen nu te kunnen geven wat ik destijds niet heb gehad."

Klap

Inmiddels doet Boukje dit werk zo’n zeven jaar, maar het blijft een zware job. "Vlak voor ik aan het werk moet, voel ik altijd die steen in mijn maag. Mensen ontmoeten die door zo’n moeilijke periode gaan, is heel zwaar. Ik moet mezelf blijven vertellen dat het niet mijn verdriet is.

Als ik aan het werk ben, gaat dat meestal goed. De klap komt vaak later. Het gebeurt regelmatig dat ik de auto op de terugweg naar huis langs de kant moet zetten. Dan komen al die emoties pas echt bij me binnen.

Ademhalingsoefeningen

Ook live-muziek raakt me altijd enorm, ik krijg vaak echt kippenvel als iemand begint te zingen. Ik heb dus altijd tissues op zak, want ik ben natuurlijk ook gewoon een mens." Wel heeft Boukje zichzelf aangeleerd hoe ze zich snel weer kan herpakken. "Ik doe ademhalingsoefeningen, maar probeer het ook te accepteren. Dat geeft me de kracht om door te gaan."

Foto: Boukje Canaan

Keerzijde

Die hele zware kant van het werk heeft gelukkig ook een keerzijde. "De eerste keer dat ik een uitvaart vastlegde, was toen de vader van een vriendin stierf. Maar haar broer zag zo'n fotoreportage totaal niet zitten. Hij had er geen behoefte aan en wilde die foto’s nooit zien, zei hij. Maar als hij geen last van me zou hebben, mocht ik komen.

Zes maanden later belde hij me op, dat hij de foto’s toch graag wilde hebben. Hij had ze uiteindelijk toch samen met zijn kinderen bekeken en vertelde dat hij er dankzij de foto’s over kon praten met hen. Daardoor blijft de herinnering aan hun vader en opa veel levendiger."

In coma

Zo’n dag van afscheid en verdriet ervaar je als nabestaande vaak in een roes. "Juist daarom is het zo fijn om een tastbare herinnering te hebben. Zeker bij hele schrijnende gevallen, zoals zelfmoord of een ernstig ongeluk, is het vaak enorm druk. Zoveel belangstelling, dat kun je niet allemaal onthouden."

Een van de heftigste uitvaarten die Boukje vastlegde, was van een moeder van een gezin. Ze hadden een ernstig ongeluk gehad. De vader lag in coma, de moeder was overleden. De kinderen, alledrie pubers, hadden het overleefd.

Pas een jaar na de uitvaart kwam hun vader bij. Eerst hebben ze hem verteld wat er was gebeurd, en een maand later hebben ze hem het album gegeven. Het is heel mooi als je zo’n proces kunt ondersteunen."

Niet voor iedereen

Toch voelt lang niet iedereen zich prettig bij het idee van een fotograaf op zo’n verdrietig moment. "Het is vooral heel moeilijk als een paar nabestaanden het wel willen, maar een enkeling niet. Die 'Nee' weegt dan altijd zwaarder. Maar je hebt maar één kans om dit te doen, er is geen weg terug.

Foto: Boukje Canaan

Ik vind het eigenlijk heel erg als iemand anders daardoor de kans op zo’n herinnering wordt ontnomen. We maken altijd afspraken. Als mijn aanwezigheid toch even te veel is, hoef je maar een klein seintje te geven en ik ben weg."

Mooier dan trouwalbum

Laatst maakte Boukje foto’s bij een man die afscheid moest nemen van zijn vrouw. "Hij vertelde me achteraf dat het album met de afscheidsfoto’s hem dierbaarder is dan zijn trouwalbum. Hij zei dat als hij naar deze foto’s kijkt, zijn liefde voor haar weer groeit.

Als ik iets geleerd heb van dit werk, dan is het dat je over alles moet kunnen praten, altijd. Je moet niet afwachten tot het 'goede moment', want dat bestaat niet. Elk moment is het goede moment."

Jij op VROUW.nl

Wil jij ook iets bijzonders vertellen?

Dan kan dat hier...