Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Jiri heeft afasie
Foto: Eigen Beeld
Verhalen achter het nieuws

Jiri heeft afasie:
Moeilijk dat vrienden afhaakten

journaliste

Daphne van Rossum

V

Vandaag, 1 oktober, is het Dag van afasie. 30.000 mensen in Nederland moeten door afasie dagelijks zoeken naar woorden. 75% is arbeidsongeschikt, 90% van deze mensen ervaart eenzaamheid en isolement.

Zo’n tien jaar geleden kreeg Jiri Hemming (inmiddels 46) een herseninfarct in haar slaap. Eén kant van haar lichaam raakte verlamd. Sinds het infarct heeft Jiri ook Broca afasie (motorische afasie, red.) en spraakapraxie; ze moet bij het spreken zoeken naar woorden.

Gehoor

Jiri herkent dat. Ongelofelijk 'frustrerend en boosmakend' vindt ze het als mensen stoppen met luisteren. Als ze ongeduldig zijn en merken dat ze een spraakstoornis heeft. Ze gaan harder praten of juist langzamer. "Met mijn gehoor is niks mis. Ik loop dus regelmatig tegen onbegrip aan", vertelt ze in haar knusse benedenwoning.

"Mensen denken zelfs weleens dat ik dom ben. Het is vreselijk om niet goed te kunnen communiceren, maar de reacties erop zijn soms nog erger. Als het bijvoorbeeld niet snel genoeg gaat bij de kassa. Ik vraag maar één ding: 'Laat me uitspreken.'"

Vriend

Haar vriend Michiel heeft aan één woord genoeg", vertelt ze met een bulderende lach. "Ook met mijn vriendinnen van team Dinges kan ik lezen en schrijven. Allemaal vrouwen die in hetzelfde schuitje zitten.

We zijn allemaal ervaringsdeskundigen. En we liepen tegen hetzelfde aan. Daarom hebben we Dinges opgezet en organiseren we kennisevents rondom afasie. Vertellen wat leven met afasie voor ons betekent.

Dood

Op een nacht werd ik wakker en voelde mijn rechterzij dood aan. Ik maakte Michiel wakker en we zijn naar het ziekenhuis gereden. Het bleek dat ik een infarct had gehad. Na het infarct moest ik alles opnieuw leren.

Ik kon niet meer lopen, schrijven, afwassen of koken. Lezen gaat nog steeds niet goed en ook een telefoongesprek voeren is moeilijk. Ik heb liever een gesprek met mijn notitieblokje bij de hand, dat ik dingen kan opschrijven. Ik heb nu ook een computer met spraaksoftware."

Liedje

Ze zoekt soms naar woorden of schrijft iets op om het duidelijk te maken. Ze vertelt soms letterlijk met handen en voeten haar verhaal, maar het lukt haar goed om haar gevoelens over te brengen. Al drukt ze zich soms net even wat anders uit.

Heeft ze het over de taal die 'op slot zit' en die 'open ging' toen ze weer ging praten. Ik vind het wel mooi, een beetje poëtisch. Taal ís ook een raar ding. Ze vertelt dat de eerste woorden die ze weer sprak na haar infarct van het liedje Lang zal ze leven waren. 'Die zitten er zo in geramd."

Levenslust

De afasie heeft niets van haar levenslust weggenomen. Voor me zit een krachtige vrouw die ondanks de tegenslag een mooi en zinvol leven voor zichzelf heeft ontwikkeld. Ze zorgt voor haar dochter Josien (8) en is actief met Dinges. Toch ging het opbouwen van haar leven na het infarct niet zonder slag of stoot.

"Er zijn ook wel momenten geweest dat ik het niet meer zag zitten. Ik heb veel gehuild. Ik moest helemaal opnieuw leren praten, heb zes maanden geen woord gesproken. Ik moest leren omgaan met mijn lichamelijke handicap. Daarbij bleek ik ook nog zwanger en kreeg ik de zorg over een klein kind.

Afhaakten

Ik begon te merken hoe ongeduldig mensen zijn. Dat mensen stoppen met luisteren. Het gaat allemaal niet snel genoeg. Ik merkte dat er vrienden afhaakten, dat vond ik heel moeilijk.

Aan mijn denkvermogen is niks veranderd. Alles zit er nog. Ik druk me alleen anders uit. Maak kortere zinnen. Ook ben ik emotioneler dan voorheen. Gelukkig kan ik nu weer veel. Alleen traplopen gaat nog steeds niet.

Universiteit

De zorg in de revalidatiekliniek was fantastisch. Die mensen hebben mij er echt doorheen gesleept en de wil gegeven om door te gaan. Ik kwam ook echt op een omslagpunt dat ik dacht 'Ik ga ervoor, ik ga niet mijn leven achter de geraniums slijten.' Ik wil nog dingen doen. Jiri is nog Jiri."

Terwijl poes Tati gezellig aanschuift vertelt ze verder: "Ik had een goede baan als programmamanager aan de universiteit maar kon na mijn herseninfarct niet meer werken. Met Dinges kan ik toch nog mijn steentje bijdragen aan de maatschappij.

Met het door ons ontwikkelde Taalspel voor het leven wist ik samen met lotgenoten Hetty en Tamara zelfs de Afasieprijs in de wacht te slepen. Daar ben ik heel trots op. Net als op mijn werk voor de revalidatiekliniek. De kliniek heeft mij geholpen en nu steun ik op mijn beurt anderen die in dezelfde positie zitten."

Jij op VROUW.nl

Heb jij ook een gebeurtenis meegemaakt die een grote invloed op je leven had en wil je die delen?

Vertel het ons hier...