Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Tamara en haar drie kinderen
Foto: Eigen foto
Verhalen achter het nieuws

Tamara (46) én haar kinderen zijn dyslectisch:
Leraren zeiden dat ik dom was

Jolien van de Griendt

R

“‘RRR. OOO. SSS.’, riep de juf tegen me, terwijl ze bij elke letter met een stok op het bord sloeg. Het was vast goed bedoeld, maar het hielp natuurlijk niets.” Toen Tamara (46) op de basisschool zat, werd dyslexie totaal niet begrepen. Inmiddels krijgen haar dochter van zestien en tweeling van dertien jaar, alledrie ook dyslectisch, gelukkig beter onderwijs. “Maar dyslexie wordt nog steeds gezien als een beperking, terwijl het óók een talent is.” Vandaag is het de Dag van de Dyslexie, en op het gebied van bewustwording is dus nog wel wat te winnen.

Bij Tamara duurde het wel even voordat ze erachter kwam waardoor het lezen en schrijven toch zo moeilijk ging. “Ik zat op een nogal elitaire school, want mijn ouders woonden in Amsterdam-Zuid. In een kraakpand, hoor. Maar op die school zeiden de leraren dat ik dom en lui was, omdat ik de stof niet begreep.”

Gepest door leraren

“Ik werd niet gepest door leerlingen, maar door de leraren”, vertelt Tamara. “Dan zeiden ze tegen andere kinderen in de klas: ‘Het is niet erg als je in het groepje met langzame leerlingen zit, want Tamara is toch het slechtst en je bent nooit zo slecht als zij.’”

Maar ‘lui’ en ‘dom’? Tamara’s moeder herkende die kenmerken totaal niet. “Mijn moeder heeft zich er als een tijgerin in vastgebeten. Ze heeft me allerlei testen laten doen, tot ze uiteindelijk een orthopedagoog tegenkwam die in Amerika over dyslexie had geleerd. ‘Woordblindheid’ heette het toen nog.”

Al snel werd duidelijk waarom Tamara zoveel problemen had met lezen en schrijven. Maar Tamara’s elitaire school ‘geloofde’ niet in dyslexie, dus moest ze vertrekken. “Via de havo en het mbo heb ik me uiteindelijk opgewerkt tot algemeen directeur van een bekend grafisch ontwerpbureau. Met dat ‘dom’ en ‘lui’ viel het dus wel mee.”

Dyslexie x3

Als ervaringsdeskundige zag Tamara bij haar eigen kinderen al snel kenmerken terug. Dus toen haar oudste dochter in de kleuterklas links en rechts door elkaar bleef halen en moeite had met het benoemen van kleuren, wist ze wel hoe laat het was.

“Ik stuitte op heel veel weerstand, ook toen ik mijn andere kinderen vroeg wilde laten testen. Hoe haalde ik het in mijn hoofd om zo’n jong kind al een dyslect te noemen? Een juf zei zelfs dat je pas dyslectisch kunt worden vanaf groep 3. Dat is natuurlijk niet zo – het is aangeboren en hoe eerder je de juiste begeleiding krijgt, hoe beter.”

Onbegrip

Ook Tamara’s kinderen stuiten nog regelmatig op onbegrip. “Mijn zoon had een jaar een juf, die er echt niets van begreep. Als hij dan vroeg of ze iets nog een keer wilde uitleggen, ging ze alleen maar harder tegen hem praten.”

Maar ook mensen die wel begrijpen wat dyslexie is, zien het volgens Tamara vaak verkeerd. “Mensen zien het alleen als handicap of beperking. Maar het punt is: iedereen heeft handicaps én talenten in zijn brein.”

Neurodiversiteit

“Er zijn verschillende soorten hersenen, die allemaal net iets anders werken. Dyslecten hebben alleen de pech dat zij niet goed zijn in iets waar ons hele basisonderwijs op draait. Ze kunnen echt prima leren lezen en schrijven, maar er is een andere aanpak nodig.”

Als het aan Tamara ligt, zou het onderwijs overigens niet alleen voor dyslecten moeten worden aangepast. “Voor alle kinderen! Ons onderwijssysteem is 180 jaar oud, terwijl de wereld om ons heen enorm is veranderd. We zouden veel meer moeten kijken naar welke manier van leren bij welk kind past.”

Zelfvertrouwen

“Ook al zullen de leraren een kind niet snel meer ‘dom’ noemen, dat wil niet zeggen dat een kind zich niet zo voelt. Stel je voor dat je elke dag naar je werk moet, maar dat je baan zo is ingericht dat je er alleen maar kunt falen. En dat je daar dan jaren in vastzit.

Want zo is het voor kinderen met dyslexie. Ze worden elke dag geconfronteerd met het feit dat zij iets niet kunnen, wat voor andere kinderen heel gewoon en makkelijk is. We hebben nu wel betere begeleiding, maar niemand maakt zich druk om hun zelfvertrouwen.”

Talenten

Na tien jaar directeurschap besloot Tamara daarom het roer om te gooien. Ze startte met een (eveneens dyslectische) zakenpartner Stephanie Raber (37) de HOI Foundation. Samen willen ze dyslexie rebranden. “We gaan na schooltijd met groepen kinderen aan de slag en focussen alleen maar op alle dingen die ze juist wél heel goed kunnen,” vertelt Tamara.

“Dyslecten hebben bijvoorbeeld vaak een goed ruimtelijk inzicht. Dat zie ik ook terug bij mijn eigen kinderen, die zijn nog nooit uit een boom gevallen.”

Ondernemerszin

“Daarnaast zijn dyslecten vaak heel goed in verbanden leggen en dingen aan elkaar koppelen, die op het eerste zicht weinig met elkaar te maken hebben. Ze zien altijd mogelijkheden.

Dat is een fantastische eigenschap voor ondernemers: ze zien kansen die anderen niet zien. Maar ondertussen zijn meerkeuzevragen verschrikkelijk: alles lijkt een optie te zijn.”

Miljonairs

“Een andere kracht is visualiseren, je heel levendig voorstellen hoe iets er in de toekomst uit gaat zien. Ook zijn ze enorm goed in verhalen bedenken en onthouden. Niet voor niets zijn er veel dyslectische architecten, acteurs en auteurs.

Veertig procent van de selfmade miljonairs is dyslectisch. En in de toekomst gaan we steeds meer behoefte hebben aan creatieve mensen, die op een andere manier over dingen kunnen nadenken. Als je het in dat licht gaat zien, is het ineens niet meer zo’n handicap, maar ook een enorme kracht en voordeel.”