Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Letitia | Foto: Patiëntenvereniging HOOFD-HALS
Verhalen achter het nieuws

Letitia verloor
haar strottenhoofd en stembanden

Anne Noorman

L

Letitia Hellendoorn-Brunst (68) verloor haar strottenhoofd en stembanden aan kanker. Sindsdien spreekt en ademt ze met een tracheostoma. De kunstenares geniet weer voorzichtig van het leven, maar dat was niet altijd zo. "Laat mij maar sterven, dacht ik."

Letitia gaat mij voor in haar huisje in Almere-buiten. Ze groeide op in de Bijlmer, maar woont nu al 20 jaar in deze rustige buitenwijk. “Hier kennen mensen me en weten ze wat ik heb, dat is wel fijn”, legt Letitia uit. 

The Beauty of Cancer

De woonkamer staat en hangt vol met plantjes, kleurige ingelijste schilderijen en nog niet afgemaakte doeken. “Kunst is een uitlaatklep. Kijk, op deze werken plak ik oude onderdelen van mijn tracheostoma”, wijst Letitia aan. “Zo is het nog ergens goed voor.” 

Het is niet de eerste keer dat Letitia haar ziekte voor de kunst gebruikt. “Een paar jaar geleden hield ik de expositie The Beauty of Cancer. Daar kreeg ik wel kritiek op. ‘Hoe kun je zeggen dat kanker mooi is?’ vroegen mensen. Zo was het niet bedoeld. Als iemand weet hoe verschrikkelijk kanker is, ben ik het. Wat wel mooi is, is dat ik het leven meer ben gaan waarderen. Zonde dat we dat pas doen als het eigenlijk te laat is. 

Radioactieve behandeling

Letitia werd in 1999 gediagnosticeerd met schildklierkanker. Het was het begin van een lange en zware ziekteweg. “Ik moest aan een radioactieve behandeling. Ik kreeg een slokje of een capsule van radioactief jodium. Daarna moest ik drie dagen in quarantaine. Want ik mocht niet in aanraking komen met andere mensen. Zeker niet met kinderen. 

Ik moest zes liter sinaasappelsap per dag drinken om het radioactieve uit mijn lijf te krijgen. Nu kan ik geen sinaasappelsap meer zien, haha." Vier jaar later bleek de kanker terug te zijn, deze keer in het strottenhoofd. "Mijn strottenhoofd en stembanden moesten verwijderd worden."

Stemverlies

"Na de operatie kon ik drie weken lang niet praten. Je kunt je niet voorstellen hoe dat is, om ineens geen woorden meer uit je keel te krijgen. We nemen praten voor lief, het is zo vanzelfsprekend. Pas als je je stem verliest, besef je hoe ongelofelijk incompleet je zonder bent.

Letitia tikt op haar tracheostoma: "En toen in 2004 kreeg ik dit apparaatje. Hierdoor adem ik, want met mijn neus en mond kan ik dat niet meer. En ik heb ermee leren praten, met hulp van een logopedist. Je hoort me alleen als ik op de knop druk. En terwijl ik druk kan ik niet ademen. Daarom moet ik pauzes tussen zinnen houden. Het went, maar voor vreemden is het gek." 

Letitia | Foto: Patiëntenvereniging HOOFD-HALS

Eenzaam

"Het geluid is laag en heeft meer ruis dan een normale stem. Omdat ik ook kaal ben door alle behandelingen, word ik weleens voor man aangezien. Een beveiliger trok me ooit uit het vrouwentoilet. Ik heb borsten hoor, zei ik. Toen schaamde hij zich meer dan ik”, zegt Letitia grinnikend. 

"Je zou het nu niet meer zeggen, maar een tijd lang durfde ik haast niet naar buiten; Ik schaamde me voor mijn stem. Het is zo afwijkend. En dan valt het apparaat soms nog uit ook. Mensen verstaan je vaak niet. In een restaurant durfde ik niet te bestellen. Dus bleef ik binnen en vereenzaamde ik, opgesloten in een wereld van stilte."

Kleinkinderen

"'Laat mij maar sterven', dacht ik weleens. Maar toen mijn zoon een dochter kreeg, zei hij: ‘Nu moet je blijven, al is het maar voor haar.’ Ik weet niet precies wanneer ik het ben gaan accepteren, maar op een dag realiseerde me dat dit het nu eenmaal was en ik er niet meer van kon maken. 

Mijn kleinkinderen vinden mijn stem doodnormaal, ze kennen me niet anders. Toen mijn zoon een keer een oude video opzette waarin ik mijn stem nog had, zei mijn kleindochter: ‘Nee, dat is oma niet!’ 

Kankerpreventie

Ik probeer goed voor mijn lijf te zorgen. Ik eet gezond, het liefst uit mijn eigen tuintje, en wandel zoveel als ik kan. Ik geloof dat we ziek worden door stress en door wat we eten. We zijn als maatschappij gestresster dan ooit en de supermarkt ligt vol met suikerproducten, frisdrank en andere troep. 

Zo worden we ziek gemaakt, zodat ziekenhuizen en farmaceutische bedrijven geld verdienen aan dure behandelingen en medicijnen. Terwijl kanker en veel andere afschuwelijke ziektes voorkomen kunnen worden met een gezondere levensstijl en betere voorlichting hierover. 

Uitzaaiing

Letitia heeft te horen gekregen dat er uitzaaiingen in haar longen zitten. “Ze wilden me weer aan de chemo hebben en nog een kunstknie geven. Mooi niet. Aan mijn lijf geen polonaise meer. Er is maar een zekerheid in het leven en dat is dat we op een dag doodgaan. Als die dag komt, heeft het zo moeten zijn. 

Als ik terugdenk aan hoe onzeker ik vroeger was, vind ik mezelf maar een zeur. Kijk me nu eens! Ik ben er nog en ik ben sterker dan ooit.” 

Jij op VROUW

Is er een verhaal dat je graag met ons zou willen delen?

Stuur een berichtje