Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Amaury Miller
Verhalen achter het nieuws

'Vergeten Kinderen'
Rafaël en Noortje aan het woord

journaliste

Marjolein Hurkmans

H

Het Vergeten Kind is een campagne gestart en heeft een petitie gelanceerd om onnodig leed van uit huis geplaatste kinderen te voorkomen. Daar weten Rafaël en Noortje alles van. Zij vragen aandacht voor deze kwetsbare kinderen.

Trots dragen ze allebei hun Unforgettables-vest; zwart met witte letters. "We dachten, dan herken je ons tenminste", zegt Noortje (21). Het regent en zij en Rafaël (21) zitten op een bankje onder een afdakje. Ze waren iets te vroeg. Het café waar we hebben afgesproken, was nog niet open. Maar ze zijn wel wat gewend, die twee.

Scheiden

Vanaf veel te jong moesten ze het al alleen zien te rooien. Rafaël en Noortje zijn zogenoemde 'Vergeten Kinderen'; kinderen voor wie het leven niet van een leien dakje ging. "Ik was 17 toen mijn ouders gingen scheiden", vertelt Noortje. "Het was geen gemakkelijke periode, er was veel ruzie. Ik kon daar heel slecht tegen.

In overleg met jeugdzorg werd ik uit huis geplaatst. Daar zat ik dan in een begeleid wonenproject. Ik was zo eenzaam. Ik verloor het contact met vriendinnen en met familie ging ik ook nauwelijks nog om. Dat lag ook aan mij: ik was zo verschrikkelijk boos over de hele situatie.

Tweelingzus

Ik weet nog dat Kerstmis naderde en mijn opvangvoorziening sloot. Ik kon nergens anders terecht dan thuis. Het waren echt vreselijke feestdagen; de spanning was om te snijden." Heel veel meer wil ze er niet over kwijt.

"Er zijn meer mensen bij mijn verhaal betrokken. Die wil ik niet kwetsen. Ik heb nog een tweelingzus en een broer. Ja, die konden wel thuis blijven wonen. Daar heb ik het heel moeilijk mee gehad.

Aansluiting

Ik voelde me ook schuldig: waarom ging het met mij zoveel slechter dan met hen?" Ze had moeite met aansluiting vinden, vertelt ze. "Ik kwam in de opvang terecht in een moeilijke periode. Er was ook nog een reorganisatie aan de gang.

Als ik me aan iemand hechtte, was die persoon ineens weer verdwenen. Ik vind het nog steeds moeilijk om een band op te bouwen. De meesten met wie ik omga, komen uit eenzelfde soort situatie. Het voelt alsof zij mij beter begrijpen." 

Blijf-van-mijn-lijfhuis

Voor Rafaël werd het leven eveneens snel onvriendelijk: hij was 4 toen zijn huiselijke situatie spaak liep. "Mijn ouders hadden problemen. Samen met mijn moeder, mijn broer en zusje kwam ik in een Blijf-van-mijn-lijfhuis (tegenwoordig Oranje Huizen, red.) terecht.

Daar woonden we een jaar. Ik had het daar heel moeilijk mee, sliep slecht, sloot me in mezelf op en hield andere mensen op afstand. Dat werd er niet beter op toen we met het gezin een huurwoning toegewezen kregen. Ik was erg stil en mijn moeder maakte zich grote zorgen.

Gesloten afdeling

Ik werd twee keer getest. Uit de eerste test kwam niks, uit de tweede alles. Ik kreeg de stempels adhd, autisme, gedragsstoornissen, Gilles de la Tourette en ik zou een IQ van 75 hebben. Daarom leek het de instanties beter om me uit huis te plaatsen.

Ik was 8 toen ik belandde op de gesloten afdeling van de crisisopvang, waar ik behandeld werd voor mijn depressies. Dat had een averechts effect. Hulpverleners doen enorm hun best, maar ze kunnen niet voorkomen dat er van alles door elkaar woont in opvanghuizen. 

Knop omzetten

Kinderen met allerlei verschillende, heftige problemen. Die verhalen kwamen allemaal heel hard bij me binnen. Ik raakte nog verder in mezelf gekeerd. Ik was 10 toen ik het leven niet meer zag zitten, toen ik niet meer kon. 

Over die periode wil ik liever niet meer te veel uitweiden, maar ik ben heel blij dat het me uiteindelijk toch gelukt is om er weer uit te komen. Als ik iets van mijn leven wilde maken, moest ik de knop wel omzetten. Praten maakte me sterker.

Koksopleiding

Op mijn 12e ben ik nog even op een gesloten afdeling geplaatst, maar gelukkig zag de begeleiding dat ik daar niet thuis hoorde. Vanaf dat moment ging het steeds beter. Uiteindelijk leidde het er zelfs toe dat ik mijn leerachterstand inhaalde en groep 7, 8 én het eerste jaar van vmbo-basis in een jaar deed."

Op zijn 16e had Rafaël zo veel zelfvertrouwen dat hij een nieuwe test afdwong. Daaruit bleek dat hij hooguit wat achterstand had op het gebied van de sociale ontwikkeling en bovendien een IQ van 116. Inmiddels woont hij zelfstandig en volgt hij een koksopleiding.

Vergeten kind

In het speciale kerstdessertboekje dat stichting Het vergeten kind uitbracht is zelfs een van zijn recepten opgenomen. Beretrots is hij erop. "Een panna cotta van kokos met chocoladecrumble.

Ik heb het vorig jaar bedacht. Samen met mijn moeder, mijn broer en mijn zusje hebben we voor het eerst van ons leven Kerstmis gevierd. Met een echt kerstdiner. Daar was vroeger bij ons thuis namelijk geen geld voor. En ik heb gekookt."

Kerstboom

Zowel Noortje als Rafaël - die als Rafaël RR Rozenblad ook nog eens aan de weg timmert als rapper ("Mijn tweede album Funkyvibez is net uit") - reizen met de stichting het land door om als Unforgettables (de jongerenraad van Het vergeten kind, red.) hun verhaal te vertellen en aandacht te vragen voor al die kinderen in Nederland voor wie een gezellig thuis niet zo vanzelfsprekend is.

Dit verhaal verscheen eerder al op 10 december 2018 op pagina VROUW in De Telegraaf.