Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Doret van de Kerkhof
Verhalen achter het nieuws

Joanna begeleidt 'Wie is de Mol'-kandidaten:
Ik ken veel geheimen

Daisy Heyer

J

Joanna Reichart-Schouten van der Velden (31) is getrouwd, moeder van een zoontje (1) en directeur van Mind Work Broadcasting, een bedrijf dat onder andere deelnemers van Wie is de Mol, Expeditie Robinson en The Voice Kids begeleidt. Ook biedt het bedrijf psychologische hulp aan BN’ers. "Ik heb een bepaalde verantwoordelijkheid voor nazorg."

"Expeditie Robinson is net afgelopen, dat is één van de programma’s die wij onder ons hebben. Voor de kandidaten is een last van hun schouders gevallen nu ze eindelijk openlijk kunnen praten over hun avonturen.

De kern van het werk dat wij doen is psychologie, maar niet iedere psycholoog kan dit werk doen. Ik heb zelf een master in sociale psychologie, liep stage bij het bedrijf en werk hier inmiddels alweer vijf jaar. We merkten in de loop der jaren dat er steeds meer behoefte was aan psychologen binnen televisieprogramma’s. 

Zenders, productiehuizen, maar ook individuen schakelden steeds vaker de hulp in van derden om de begeleiding voor, tijdens en na een programma zo goed mogelijk te organiseren.

Ook werd bij de selectie van kandidaten en zelfs al bij het ontwikkelen van een programma gekeken naar de psychologische effecten. En dat is dus precies wat ik samen met een groot team van psychologen doe.

Bij zo’n programma als Expeditie Robinson of Wie is de Mol wordt heel erg veel met psychologen gewerkt, al vanaf de screening van kandidaten. Veel mensen weten dat niet.

Je hebt bij Expeditie ook een lichamelijke keuring, om te kijken of je fysiek de beproeving aan kunt, maar dus ook een mentale keuring: heeft iemand trauma’s beleefd, een eetstoornis gehad, controlebehoefte…

Reacties op social media

Als er in het verleden of heden ergens sprake van is geweest, betekent het niet meteen dat je ongeschikt bent om mee te doen hoor. We maken een gedegen afweging van die situatie en de draagkracht van de kandidaat voor het programma.

Wij begeleiden kandidaten na afloop van het programma ook. Voor hen is het al best een tijd geleden, maar als een seizoen wordt uitgezonden zijn de reacties op onder andere social media iets waar sommigen hulp bij nodig hebben om het te kunnen verwerken. 

We proberen altijd uit te leggen dat er in de anonimiteit van het internet gekke dingen gezegd kunnen worden. Mocht je er om wat voor reden ook last van ondervinden, dan is het fijn als er mogelijkheid is tot zorg.

Zo kan bijvoorbeeld Laurie, die een bak aan negativiteit over zich heen kreeg, ons dan te allen tijde raadplegen om daar op een goede manier mee om te leren gaan. 

Doen alsof

Of mensen wel eens doen alsof het fysiek of mentaal goed met hen gaat terwijl dat niet zo is? Je hebt wel allerlei trucjes om daarachter te komen, maar het is nooit 100 procent waterdicht wat mensen je vertellen.

Bij Expeditie Robinson screenen wij bijvoorbeeld ook om ervoor te zorgen dat mensen niet zo snel opgeven. Nou, dat is voor de psychologen die deze keer met de deelnemers hebben gewerkt wel even een rotmoment geweest hoor, toen de één na de ander opgaf! 

Waarom het dit jaar zo extreem was qua opgevers? Daar zijn waarschijnlijk meerdere redenen voor te bedenken, maar ik denk dat we toch te maken hebben met een doelgroep die sneller opgeeft.

Zandvlooien die je kapotbijten

En vergeet ook niet dat je niet weet hoe je doet als je écht meedoet aan zo’n programma. Je kunt je van tevoren nooit voorbereiden op dat niet eten, geen contact met de buitenwereld en de zandvlooien die je kapotbijten.

Wij kunnen heel makkelijk vanaf de bank zeggen dat we ‘dat zo zouden willen doen’, maar als je daar bent is het heel anders. Je leert in zo’n programma een andere versie van jezelf kennen. Dat is al best confronterend en dan word je ook nog eens gefilmd tijdens dat proces. 

Wie Is De Mol

Dat hele ‘doen we wel even’-gevoel hebben kijkers ook heel erg bij Wie is de Mol, maar als er één grote uitdaging op het gebied van psychologie is, is het dat programma wel.

Ja, het is een spel, maar wel in een ander land, met mensen die je niet kent en eigenlijk ook niet gaat leren kennen, want – zoals ook zo duidelijk gezegd wordt – écht niemand is te vertrouwen. Dat doet veel met mensen! 

De rol van de Mol, die is het zwaarst en het eenzaamst. Wij begeleiden hen dus ook met waar ze tegenaan lopen. Al kan het iemand ook heel goed afgaan hoor. Ik sprak acteur Thomas Cammaert laatst en hij vond het juist onwijs interessant om de rol van Mol te spelen en vooraf al die psychologische testen te ondergaan, omdat je daar in het normale leven eigenlijk nooit de kans voor krijgt. 

Weigeren

Ik kan zo niet een programma opnoemen dat wij zouden weigeren psychologisch te begeleiden. Het ligt eraan of dingen goed geregeld zijn: is er van tevoren nagedacht over de doelgroep, is er ruimte om mensen tegen zichzelf te beschermen, wordt er nazorg geboden? Dat zijn een aantal dingen die belangrijk zijn in de keuze. 

Ik zou bijvoorbeeld niet willen werken met een programma waarin mensen betrokken raken die totaal geen nazorg krijgen. Bijvoorbeeld door iemand van de straat te plukken voor een scène en daarna niets meer van je te laten horen.

Je hebt wat mij betreft een bepaalde verantwoordelijkheid voor nazorg, ook al is het niet verplicht voor televisieprogramma’s. Soms zijn mensen zelf niet in staat een goede inschatting te maken. Een programma als Oh Oh Cherso? Dat hadden we graag willen doen hoor! Maar dan dus wel met goede nazorg.

Geheimen

Al deze psychologische begeleiding brengt ook iets met zich mee voor mij: ík draag ook heel veel geheimen bij mij. Net als de deelnemers, moet ik daar lang mijn mond over houden. Daarom is het begeleiden ook zo leuk en vinden deelnemers ook steun bij ons.

Al is een ander aspect van het programma dán weer heel leuk: mijn man is heel erg fan van Wie is de Mol en ik zit elk seizoen af en toe stiekem naar hem te gluren of hij iets door heeft en dan kan ik hem daar later mee confronteren.

Gelukkig vraagt niemand mij ondanks mijn werk naar de uitslagen. En gelukkig maar, want zo’n programma is toch ook veel leuker als je de uitslag niet weet!”