Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Kim van Laar werd door de buurman verkracht
VROUW magazine

'Dat niemand iets deed, heeft mij meer
beschadigd dan de verkrachtingen zelf'

journaliste

Hanna Gillissen

K

Kim van Laar (33) werd in haar jeugd verwaarloosd. Door een afwezige vader en een instabiele moeder kon de buurman haar jarenlang misbruiken. Nu vertelt ze haar verhaal op scholen, zodat ook anderen erover durven praten.

“Mensen zijn altijd verbaasd als ze horen dat ik slachtoffer ben van kindermishandeling: ‘Goh, jij?’ Blijkbaar moet je er dan anders uitzien, je zielig gedragen. Maar kinderen die zijn mishandeld hebben juist veel kracht. Ze hebben alles in de gaten, voelen haarfijn aan wie ze voor zich hebben, beter dan menig professional.

Ik leerde al vroeg voor mijn jongere zusje en broertje te zorgen. Mijn moeder was niet stabiel. Vaak kwam ze ’s ochtends haar bed niet uit en moesten wij onszelf zien te redden. Ik wist niet dat het abnormaal was dat ik zoveel verantwoordelijkheid kreeg. Ik gaf mijn broertje de fles en toen ik een jaar of zeven was noemde hij mij zelfs ‘mama’. Mijn vader had wel in de gaten dat het thuis niet lekker liep, maar hij werkte veel. Wel was hij stipt om zes uur thuis, wat mij het gevoel gaf: op hem kan ik bouwen.

Grote vuurbal in de tuin

Op mijn dertiende gingen mijn ouders uit elkaar. Mijn vader kreeg een relatie met een andere vrouw, wat mijn moeder niet had zien aankomen... Ze sloeg helemaal door. Op een dag kwam ik thuis en zag ik een grote vuurbal in de tuin – had ze alle spullen van mijn vader in brand gestoken. De huisarts schreef pillen voor, maar daar werd ze alleen maar hysterischer door. Het beetje stabiliteit dat er was, was in één klap weg.

Mijn broertje en zusje bleven bij mijn moeder. Ik mocht kiezen. Ik ging liever naar mijn vader, maar vond het belangrijker om mijn broertje en zusje in de gaten te houden. Het werd een vechtscheiding en ik mocht mijn vader niet meer zien. Nee, hulp zocht ik niet. Ik was aan het overleven, dacht alleen maar: ‘Ik moet zorgen dat het goed gaat met mijn broertje en zusje.’ En ik was allang blij dat mijn moeder er nog was; ze dreigde vaak dat ze weg zou lopen.  

Nieuwe buurman

Onze nieuwe buurman werd een huisvriend. Hij was heel aardig en uitbundig, maar ik merkte meteen dat er iets niet klopte. Ik was het niet gewend dat iemand me steeds knuffelde. Mijn moeder zei: ‘Dan zeg je er toch iets van?’ Absurd, maar op diezelfde dag heeft hij mij voor het eerst aangerand en ik kon niet zeggen dat ik het niet wilde. Durfde niet voor mezelf op te komen.

Vanaf dat moment ging het heel snel. Bijna drie jaar lang ben ik door hem verkracht. Dat gebeurde in parkjes waar we ’s avonds met de auto naartoe gingen. Onder het mom van ‘samen de hond uitlaten.’ De buurman was getrouwd en had kinderen. Dus ik zei: ‘Dit mag jij niet doen, je gaat vreemd.’ Bizarre gedachte natuurlijk, maar ik zag het niet als een verkrachting. Hij indoctrineerde mij, zei dat we verliefd op elkaar waren. Moet je nagaan: ik was 13, hij 56! Toen ik me begon te verzetten, dreigde hij dat hij mijn zusje zou pakken en uit angst stribbelde ik niet meer tegen. Het laatste jaar verkrachtte hij me bijna elke dag. Geloof me, dan blijft er niks meer van je over.

Nog meer beschadigd

Het kan niet anders, dan dat mensen in onze omgeving er iets van hebben meegekregen. Dat niemand iets deed, heeft me nog meer beschadigd dan het verkrachten zelf.

Het stopte pas toen we gingen verhuizen en hij van dat nieuwe huis geen sleutel had. In die nieuwe omgeving kon ik opeens zeggen: ‘Mijn kamer uit, hier gaat het niet meer gebeuren.’ Opeens was ik veilig, maar was er ook ruimte om te voelen. Alles wat ik in mijn leven had doorstaan, kwam er in één keer uit. Ik trok letterlijk de haren uit mijn hoofd, sneed mezelf, kon niet eten... Mijn moeder stuurde me naar een maatschappelijk werker. Zij vertelde me dat een kind nooit schuldig is over wat het meemaakt. Dit was voor mij het begin van verwerking, van echt voelen wat er was gebeurd; een zwaar proces.

Verschillende crisisopnames 

Er volgden heel veel therapieën, verschillende crisisopnames... Het heeft zeker tien jaar geduurd voordat ik er weer was. In tussentijd besloot ik pedagogiek te gaan studeren, wilde met kinderen werken. En ik dacht: ik kan iets positiefs maken van wat er is gebeurd door erover te praten. Kort daarna vertelde ik in Klokhuis over de verwaarlozing, dat mijn moeder me nooit knuffelde. Heel heftig, maar het voelde ook goed. Inmiddels vertel ik mijn verhaal aan jong en oud: van politieagenten en hulpverleners tot scholieren. Met in totaal zes jonge ervaringsdeskundigen vormen we Team Kim en geven we workshops en gastlessen door het hele land.

Onze overeenkomst is dat we ons niet gezien voelden en dat heeft ons veel pijn gedaan. Ons uitgangspunt is niet: ‘Ik ben zo zielig.’ Onze verhalen geven kracht. Het is onze missie anderen te inspireren er voor elkaar te zijn. Onze grote kracht is dat we er niet alleen, maar als team staan, we kunnen elkaar ondersteunen. Je verhaal op een professionele manier vertellen zodat mensen er ook iets aan hebben, is niet eenvoudig. Maar we zijn enorm gedreven om de aanpak van kindermishandeling te verbeteren. We kunnen echt verschil maken, daar ben ik trots op.

Vriendelijk gezicht kan wonderen doen

Ik wil dat ieder kind weet wat het kan doen als het thuis niet goed gaat. En dat iedere school zorgt dat het veilig is om hierover te praten. Want hoe eerder je praat, hoe kleiner de schade.

Mensen weten vaak niet wat ze kunnen betekenen voor een ander. Hulpverleners willen een kind vaak ‘redden’, maar geloof me, daar zit het niet op te wachten. Als ze mij bij mijn zusje en broertje hadden weggehaald, zouden ze me diepongelukkig hebben gemaakt. Dan liever een gesprek – zonder te veroordelen – met mijn ouders: ‘Hoe gaat het nu echt met jullie?’ Tenslotte waren zij verantwoordelijk voor ons. Of had mij apart genomen: ‘Hoe gaat het nou met jou?’ Het zit ’m in de kleine dingen. Een vriendelijk gezicht kan wonderen doen. 

Aangifte tegen de buurman

Op aandringen van een verpleegkundige heb ik aangifte tegen ‘de buurman’ gedaan. Hij bekende direct, is veroordeeld en heeft zeven maanden vastgezeten. Aan wat er is gebeurd heb ik een posttraumatisch stresssyndroom overgehouden. Ik maak te veel stresshormoon aan, moet goed op mezelf blijven letten. Als ik slecht slaap, raak ik angstig. Gelukkig heb ik lieve mensen om me heen bij wie ik terechtkan. Ik ben ook altijd in contact gebleven met mijn broertje en zusje. We hebben allemaal onze weg gevonden en daar ben ik trots op. Ook met mijn moeder heb ik goed contact. Daar heb ik hard aan gewerkt. Doordat ik er zo open over heb gesproken, heeft mijn moeder onlangs toegegeven dat ze het fout heeft gedaan, dat ze niet heeft ingegrepen. Nu kan ik haar weer recht in de ogen aankijken. Ik heb haar heel lang veel kwalijk genomen; waarom was ze niet voor me opgekomen? Maar ik zie haar niet als dader. Ook zij werd vroeger mishandeld, ook bij haar greep niemand in. Met mijn vader heb ik oppervlakkiger contact. Ik heb nog niet alle antwoorden gekregen die ik wil hebben, dat is een proces.

In de toekomst hoop ik zelf moeder te worden. Ik heb een heel leuke vriend en we willen graag een gezin. Ik vind het wel spannend. Mishandelen wordt vaak van generatie op generatie doorgeven. Dat is ook bij mijn familie gebeurd en het is mijn grote angst dat het verder gaat. Aan de andere kant heb ik zoveel geleerd in mijn leven en als pedagoog al met heel veel kinderen gewerkt… Dat geeft me vertrouwen.”

Kindermishandeling

* In Nederland worden ruim 118.000 kinderen blootgesteld aan een vorm van kindermishandeling. Dit is ruim 3 procent. 

* Vaak gaat het om emotionele (36%) en fysieke verwaarlozing (24%). Seksueel misbruik wordt het minst gemeld (4%).

* Per jaar overlijden er ongeveer 50 kinderen aan de gevolgen van kindermishandeling.

* In het VN Kinderrechtenverdrag staat dat overheid en gemeenten verplicht zijn zich in te spannen om kinderen te beschermen tegen mishandeling. (Bron cijfers: Nationale Prevalentiestudie Mishandeling, NPM, 2011)

* Over het werk van Kim van Laar en haar team is de documentaire Onze stem, onze kracht gemaakt (NL 2017) regie Ingeborg Brunt

* In mei is de stichting Stop kindermishandeling opgericht om het team te ondersteunen.

* Wil je sponsoren of heb je interesse in een gastles? Ga naar Team-kim.nl