Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Sasha Lambert
VROUW magazine

Vrouwenrechtenactiviste Darya Safai:
Een hoofddoek is geen vrije keuze

V

Vrouwenrechtenactiviste Darya Safai (43) vluchtte achttien jaar geleden uit Iran, waar zij na de revolutie ineens haar haren moest bedekken. Dat ook hier steeds meer hoofddoekjes te zien zijn, baart haar grote zorgen. ‘Waarom geven we toe aan extreme, orthodoxe gevallen?’

“Ik was vier jaar toen in Iran, in 1979, de revolutie plaatshad en zes toen ik voor het eerst naar school moest. Mijn moeder gaf me een wijd, lelijk, donkerblauw schooluniform met een vormeloze broek. Ze deed me ook een hoofddoek om, die mijn haren en m’n nek bedekte, want alleen mijn gezicht mocht zichtbaar zijn. Eind september komt haar boek 'Plots mocht ik niet meer lachen' uit. 

Niet naar school

Ik keek naar mijn mama en zei: ‘Ik heb zoveel andere mooie kleren, waarom moet ik dit dragen?’ Ze antwoordde: ‘Dit is niet wat ík voor jou heb gekozen, maar anders mag je niet naar school. Maak je geen zorgen, al je vriendinnen zullen er zo uitzien.’

Toen zag ik ons buurjongetje het huis uitkomen in dezelfde kleren als de dag ervoor. Ik keek naar hem en naar mezelf en dacht: 'Tot vandaag konden we nog gewoon spelen en waren we gelijk. Vandaag moet ik mij bedekken en zijn leven blijft hetzelfde.'

'Goed' meisje

Dat was de eerste confrontatie met de islamistische vrouwendiscriminatie. Ik voelde; vanaf nu is alles anders. Het was niet alleen de kleding, ons hele gedrag moest veranderen. Ineens mochten wij niet meer hardop lachen, geen spelletjes meer spelen. 

Dag na dag leerden we hoe we een ‘goed’ meisje zouden worden. Vanaf ons twaalfde mochten we niet meer fietsen, want dat zou ons seksueel kunnen opwinden. Van het moment dat je de hoofddoek omdoet, word je geseksualiseerd.

Doodsbang

Ik weet het nog heel goed, ik was negen en hoorde tijdens de les: ‘Als je ooit een lokje haar laat zien aan een man, ga je naar de hel en aan diezelfde haarlok word je opgehangen boven een vuur en zul je eeuwig branden.’

En ook: ‘Als je zelfs maar durft te denken; bestaat Allah wel of niet?, dan ben je al een ketter en zul je oneindig branden in de hel. Ik geloofde dat, hè. Als kind waren we altijd doodsbang. Zo gaat het in Iran, veertig jaar later, nog steeds. 

Opgepakt

Ik werd in 1999 opgepakt. Ik was 24 en inmiddels getrouwd met Saeed, de leider van de studentenprotesten, waaraan ik zelf ook meedeed. De tijd in de gevangenis was heel zwaar. Het is alsof je een donkere tunnel binnentreedt zonder te weten hoelang je daar zult blijven.

Anderen, die samen met mij werden gearresteerd, keerden nooit terug, maar bezweken onder de martelingen. Hun moeders wachten, tegen beter weten in, nog altijd. 

Politieke overtuiging

Van welke politieke overtuiging je ook bent; je móet tegen de sharia en de politieke islam zijn. Het islamisme maakt alles kapot, alles donker. Sta voor de westerse principes; houd vast aan de gelijkheid tussen man en vrouw en aan de scheiding van religie en staat.

Maar het is zo moeilijk om sommige zogezegde ‘feministes’ en ‘progressieven’ in Europa van dit gevaar te overtuigen. Dan krijg ik te horen: ‘Jij bent getraumatiseerd, daarom zeg je die dingen.’ Ze sluiten liever hun ogen.

Hoofddoek

De vrouwen die nu in Iran demonstreren tegen de hoofddoek, zijn zo dapper, want ze lopen grote risico’s. Zij weten dat zeven mensen, die werden opgepakt bij eerdere demonstraties tegen het regime, in de gevangenis zijn doodgefolterd en dat anderen tot lange celstraffen zijn veroordeeld. Het regime is doodsbang voor hen.

En wat doen vrouwelijke westerse politici, zoals jullie minister Sigrid Kaag, als ze naar Iran gaan? Ze dragen een hoofddoek. Hoe verwacht je dan dat de andere partij je zal respecteren? Ofwel draag je als westerse gezagsdrager in Iran geen hoofddoek, ofwel ga je niet. Hoe kun je anders de politieke islam in ’t Westen bekritiseren?"

Interview door: Wierd Duk

Het hele interview lees je dit weekend in VROUW Magazine (iedere zaterdag bij De Telegraaf)

Jij op VROUW

Heb jij een bijzonder verhaal en wil je dat met ons delen?

Stuur een berichtje