Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Foto: Getty Images
VROUW magazine

Moeders, zit niet steeds
zo bovenop je kind

Journaliste

Sara Luijters

A

Als puber werd ze enorm vrijgelaten door haar ouders en experimenteerde ze er op los. Tegenwoordig zitten moeders juist bovenop hun kroost. Hoe kijkt journalist Sara Luijters (46) op haar jeugd terug nu ze zelf een puberdochter heeft? 

Het moment dat ik mij realiseerde dat ik wel heel erg op mijn ouders lijk, was toen mijn dochter (14) de puberteit in ging. Ik wist toen dat ik het net zo wilde aanpakken als mijn ouders het hadden gedaan. 

Wijn met water

Maar als ik over mijn jeugd vertel, beginnen de meeste ouders van pubers met hun ogen te rollen. “Dat waren de jaren tachtig. Dat kan nu écht niet meer!” En inderdaad, ik vermoed dat Jeugdzorg op de loer ligt als ik het net zo wil doen als mijn ouders.

Als kind kreeg ik bij feestelijke etentjes een glas wijn aangelengd met water. Ik wilde liever cola, maar hun argument was: “Franse kinderen drinken ook wijn met water!” 

Puberen

Een paar jaar later, op mijn 15e, dronk ik gewoon een pilsje met ze, samen met mijn vrienden die het bij mij thuis vreselijk gezellig vonden. Maar de grootste ‘misdaad’ die mijn ouders pleegden, was dat ze niet continu mijn hand wilden vasthouden. Ik mocht gewoon fouten maken en ze lieten mij op m’n bek gaan.

Er was nog geen Magister waarmee ze mijn schoolprestaties konden volgen of GPS-trackers waarmee ze mij voortdurend in de gaten konden houden. Ik kreeg de ruimte om te puberen. Waar ik dan ook gretig gebruik van maakte. 

Hanenkam

Een makkelijke puberdochter was ik niet: mijn goudblonde vlecht verruilde ik als tiener al voor punkie stekeltjes en op mijn 14e was ik klaar voor een serieuze hanenkam. Ik was nieuwsgierig naar seks, drugs en rock-’n-roll en op mijn meisjeskamer maakten de posters van Marilyn Monroe plaats voor inktzwarte muren en foto’s van The Sex Pistols.

Na de tweede klas ging ik van het gymnasium terug naar de havo, omdat ik weigerde nog een dag in mijn leven wis- of natuurkunde te doen. Daar haalde ik alleen maar enen voor, alle jaren bijles ten spijt.

Mijn vaders reactie: “Dat kind weet wat ze wil (journalist worden, schrijven), dus havo of vwo, dat maakt niet uit. Als ze haar diploma maar haalt en haar best blijft doen.” En dus doorliep ik met twee vingers in mijn neus de havo en had ik vooral veel tijd over om allemaal stoute puberdingen uit te vreten. 

Klaarwakker

Vanaf mijn 15e ging ik elk weekend uit. Eerst moest ik nog om 1 uur thuis zijn (terwijl het dan net leuk werd), maar omdat mijn moeder altijd klaarwakker in bed zat te wachten tot ze de sleutel in het slot hoorde, besloot mijn vader vanaf mijn 16e dat zij in het weekend naar hun buitenhuisje gingen. Kwestie van: uit het oog, uit de stress.

Een slim besluit, vooral voor mijn vader en mij, want mijn moeder sliep er geen haar beter door en bleef zich nog heel lang ongerust maken. “Ze loopt niet in zeven sloten tegelijk,” was het nuchtere commentaar van mijn vader. 

Grenzen

Verkeringen mochten blijven slapen, seks was geen taboe. Ik mocht op mijn 16e samen met een vriendin naar Parijs en een jaar later treinde ik gelukzalig met Interrail door Zuid-Europa. Maar er waren ook grenzen en ik kon het maar beter uit mijn hoofd laten die te overschrijden.

Zo moest ik het niet wagen om aan harddrugs te beginnen, dat had mijn vader mij wel ingepeperd. Zijn strenge speech zorgde ervoor dat ik wel experimenteerde, maar met beleid.

Regels

In het weekend kreeg ik 25 gulden om van te eten en mee uit te gaan, maar ook een briefje met daarop de regels van mijn ouders. Eén daarvan was dat het huis op zondagavond zes uur opgeruimd en rookvrij moest zijn, want dan keerden zij terug voor het eten.

Verder moest ik de cv op 15 graden zetten wanneer ik de deur uitging (wat ik meestal vergat), het gas controleren, mijn eigen wasjes draaien en de katten eten geven. En ook niet onbelangrijk: ik mocht de buren geen overlast bezorgen. 

Half zes

Zo leerde ik vanaf mijn 16e om in het weekend voor mezelf te zorgen, en uiteraard ging dat met vallen en opstaan. Toch vond ik het belangrijk om de weinige eisen die ze hadden te respecteren en dus stond ik elke zondag om half zes nog even snel te soppen en te stofzuigen. Met de ramen wagenwijd open om de rooklucht naar buiten te laten ontsnappen. 

Vertrouwen

Natuurlijk waren er ook ruzies, over foute vriendjes, over jassen en sleutels die ik om de haverklap kwijtraakte, fietsen die ik niet op slot had gedaan en waren gejat...

Maar ik ben blij en dankbaar dat ze ondanks alles mij het vertrouwen en de ruimte bleven geven. In plaats van voortdurend bovenop me te zitten, deden ze af en toe een stap terug. Ze waren betrokken ouders, maar deden ook hun best om los te laten.

Rechtop in bed

Mijn dochter heeft géén hanenkam, maar lang blond haar. Het liefst ziet ze er stoer en sportief uit, maar ze wil toch vooral niet te veel opvallen. Haar kamer is niet inktzwart. Ze sport vier keer in de week: voetbal en boksen. Ze heeft oppasbaantjes. Ze doet het vwo en heeft de intentie daar ook gewoon te blijven, en ze is – halleluja – niet slecht in bètavakken.

De experimenteerdrift van haar moeder lijkt ze ook te ontberen. Ze zit vooral graag op haar telefoon en heeft op Netflix alle seizoenen van Friends al drie keer bekeken. Ik heb nog niet ervaren hoe het is om bezorgd rechtop in bed te zitten, zoals mijn moeder.

Puberpolitie

Mijn kind zou heus weleens uit willen, maar dat is anno 2019 totaal onhaalbaar voor een 14-jarige. Sowieso mag ze van de puberpolitie pas op haar 18e naar een bar om een Apfelkorn met ijs of een flesje bier te bestellen.

De coffeeshop komt ze tot die tijd ook niet, zoals mijn vriendinnen en ik die daar hele middagen doorbrachten, giechelend met een kopje thee, backgammon, de leesmap en een joint. 

Rustig

Nu zou ik als haar moeder deze ontwikkelingen alleen maar moeten toejuichen. Geen hersenschade toebrengende alcohol en geen heftige THC-joints voor jou, missy! En lekker rustig ook, dat ze op haar 14e nog nul interesse toont in seks.

Ik ga haar ook zeker niet aanmoedigen hetzelfde pad te bewandelen als ik. Maar sinds ik een reportage maakte over chillende pubers op straat, in parken of bij afwezige ouders thuis, weet ik dat dit soort maatregelen toch niet helpt.

Losmaken

Mijn dochter mag nu nog heerlijk tegen mij aankruipen op de bank, haar ene oog gefixeerd op haar telefoon, haar andere op de film die we samen aan het kijken zijn, over een of twee jaar wil ze zich toch losmaken. Zoals een goede puber dat hoort te doen.

Ze gaat haar eigen fouten maken, grenzen overschrijden, verliefd worden, seksen, kotsen van vieze zoete drankjes, die veel te heftige joint opsteken of een pilletje slikken. Ik maak mij geen enkele illusie dat ze tot haar 18e keurig binnenblijft, netflixend op de bank.

Been there, done that

Ik heb pubers gesproken van 15, 16 jaar, die net als ik in de jaren tachtig, alles al hebben meegemaakt: been there, done that. Hangend in het park regelen ze met het grootste gemak drank, sigaretten en joints. Sigaretten zijn voor 50 cent per stuk te koop in de avondwinkel, net als een sixpack bier. Als je als meisje even heel lief kijkt, krijg je het zo voor elkaar, legde een stel meiden mij uit.

Ze doen alles wat ik ook deed als puber, maar dan zonder het toeziend oog van een kroegbaas of portier, die dealers, zakkenrollers en types die meisjes lastigvallen eruit gooit. En voor sigaretten of drank, vervalsen ze nu ID’s of knopen ze hun blouse wat meer open. 

Zelf ervaren

Ondanks dit niet heel opbeurende scenario (dank je wel, 18nix!) wil ik mijn dochter net zo’n vertrouwen, vrijheid en verantwoordelijkheid geven als mijn ouders mij vroeger hebben gegeven.

Het lijkt mij helemaal niet verstandig om je kind voor al het onheil te willen beschermen. Pubers moeten de kans krijgen om dingen zelf te ervaren en mee te maken, dingen zelf te leren doen en durven. Zelf ontdekken wat ze wel en niet prettig vinden.

Begeleiden

Als haar moeder zie ik het vooral als mijn taak om mijn dochter te begeleiden in haar keuzes, te helpen als ze hulp nodig heeft, maar niet om haar af te schermen van de echte wereld, waar niet altijd alles gaat zoals ze wil.

Ik check geen Magister, maar vraag gewoon eens per week hoe het gaat op school, tijdens het eten. Ik traceer haar gangen ook niet met GPS (al was het maar omdat zij mijn gangen dan ook kan traceren, alsjeblieft zeg!).

Mens zijn

Ik wil haar niet voortdurend vertellen wat ze moet doen, maar haar leren om zelf dingen te ondernemen. En de paar regels die ik belangrijk vind, die kan ik haar, net als mijn ouders, op een briefje meegeven. 

Mijn moeder zegt soms opeens: “Ik voel me schuldig over de dingen die we niet goed hebben gedaan als ouders.” Dan antwoord ik dat ik het niet met haar eens ben. Ik ben juist blij dat ze het niet steeds zo perfect wilde doen. Het heeft mij geleerd dat ouders ook gewoon mensen zijn. Net als pubers, trouwens. 

Jij op Vrouw

Heb jij ook een verhaal voor de redactie?

Klik dan hier

Gerelateerde onderwerpen