Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Wat Zij Vindt

Dat een tiener al zo ongelukkig is,
dat ze wil verdwijnen van de wereld

journaliste

Marjolein Hurkmans

I

Ik heb stevige kinderen. Zowel qua postuur als qua geest. Om dat laatste ben ik blij. Want in deze tijd van vloggers die er niet voor terugdeinzen om rechtstreeks uit de luiers de plastisch chirurg te bezoeken of gelukzalig kwelen dat je beeldig, slank en supergezond wordt van een dagelijks bordje klei, zouden ze met hun postuur wel eens in de problemen kunnen raken.

Ik las het gisteren in de krant: steeds meer kinderen tussen de 8 en 12 jaar krijgen anorexia. Ja sorry hoor. Maar dan denk ik 'Hoe dan?' Achtjarigen spelen toch met Playmobil, barbies en lego? Die horen zich helemaal niet bewust te zijn van hun uiterlijk. Kleren zijn dingen die je aan moet van je moeder omdat je het anders koud krijgt en omdat naakt over straat gaan ook zo ongemakkelijk is. En dat is dat.

Anorexia is een psychische aandoening

En het ene kind is wat sprieteriger en het andere juist wat boller. Maar dat zien ze helemaal niet op die leeftijd. Je wordt geen vriendinnetjes omdat dat ene klasgenootje zulk beeldig haar heeft, maar omdat ze, net als jij, graag in bomen klimt.

Anorexia is geen dieetziekte, dat even terzijde. Anorexia is een psychische aandoening die ervoor zorgt dat mensen er niet meer willen zijn, ze hongeren zichzelf uit om letterlijk op te lossen in de lucht. Vrienden verloren een dochter eraan.

Het was een pijnlijk proces. Ze was 16, afschuwelijk om op die leeftijd al zo ongelukkig te zijn dat je liever verdwijnt. Maar hoe kan het in vredesnaam in deze tijd gebeuren dat 8-jarigen zich ook al zo voelen? Waar is het misgegaan?

Een gazelle of een leeuwtje?

Ik stel me het iets te stevige meisje voor. Ze zit in groep 4. Haar klasgenoten zijn allemaal langer en dunner. Het is niet moeilijk haar voor de geest te halen. Ik was het namelijk zelf. Mijn dochter ook. We hebben nou eenmaal niet die ranke slanke gazellebouw, we zijn meer leeuwtjes met sterke manen en stevige botten.

Maar dit meisje heeft internet. Ze kijkt naar filmpjes waarin meisjes roepen dat perfectie voor iedereen bereikbaar is. Als je maar weet hoe je die ene lipgloss moet gebruiken. Na school gaat ze naar huiswerkbegeleiding. Want haar ouders willen wel dat ze straks, over vier jaar, naar het VWO gaat. Het is niet raar dat ze dat willen. Al hun vrienden willen dat ook. Het begon al in de babytijd: 'Kan die van jou nog niet omrollen? Joh, de mijne kruipt al bijna!' Wie wil meedraaien in de maatschappij moet presteren.

 

Hoe kun je nou zo dik zijn?

Ze heeft regelmatig hoofdpijn, ze leert gewoon niet zo gemakkelijk. Als ze haar rapport mee naar huis krijgt, is haar vader teleurgesteld: 'Hoezo, een onvoldoende voor rekenen?' Hij kijkt dan precies zoals haar moeder kijkt als ze samen gaan winkelen en de hippe skinny jeans die ze graag wil hebben, want die draagt haar favoriete vlogster ook, niet dicht gaat in de maat die de gemiddelde 8-jarige heeft. Die voor 10-jarigen ook niet.

'Ik snap er niks van', zegt haar moeder dan, 'we eten toch gezond? Hoe kun je nou zo dik zijn? Je moet echt voortaan maar een rijstwafel mee naar school nemen. Daar zitten minder calorieën in dan in een appel. Ik moest ook al bij de schoolarts komen voor je. Die vindt ook dat je echt af moet vallen.'

En dan steekt ze haar vinger in haar keel

Ze is 8 en ze faalt aan alle kanten, denkt ze. Haar haar is niet lang en glanzend bruin zoals dat van MeisjeDjamila, ze haalt niet de tienen die haar vader wil. Ze is een harkje op balletles en in hockey blinkt ze ook niet uit. Ze wordt altijd als laatste gekozen als de teams worden samengesteld. Dan is er nog de muziekles die ze haat en dat lijf dat maar niet lang en dun wil worden.

Ze koopt van haar zakgeld stiekem een Mars en voelt zichzelf nog iets meer mislukt. 'Als ik nou dun word', denkt ze, 'dan komt alles goed. Dan is mijn moeder blij en dan gaat alles beter.' En dan steekt ze haar vinger in haar keel.

Prestatie-economie

Wordt het leven beter? In eerste instantie wel. Ze krijgt complimentjes. Iedereen groeit van complimentjes, ook meisjes van 8: 'Wat zie je er mooi uit!' Voor het eerst in haar leven heeft ze ergens controle over. Dit is iets wat ze wel kan: niet eten.

Haar ouders zijn trots op haar. Het duurt nog best wel lang voor ze doorhebben dat er iets niet in de haak is. Het is niet dat ze niet van haar houden, ze hebben het gewoon heel druk met hun eigen levens; die 40-urige werkweek. De veeleisendheid van het moderne leven, de prestatie-economie.

Dat hun dochter het slachtoffer is van diezelfde prestatie-economie ontdekken ze pas als de ziekte al in volle hevigheid heeft toegeslagen. En dan maar hopen dat het niet te laat is, zoals voor Emma, de inmiddels overleden hoofdrolspeelster in de documentaire Emma wil leven die BNN vanavond uitzendt.

Je kind is toch zeker perfect zoals het is?

'Maar wat moet je dan doen als je een kind hebt dat te dik is?', vroeg een collega tijdens onze redactievergadering. 'Hoe maak je het bespreekbaar?' Wat dacht je van: niet? Wat dacht je ervan om gewoon te accepteren dat jouw kind is zoals het is? Een leeuwtje in plaats van een gazelle? Of een teddybeertje of juist een sprinkhaan? Dat je het dan gewoon normaal te eten geeft en ervoor zorgt dat het gezellig en leuk aan tafel is, veilig en warm?

Zodat dat kind uiteindelijk zijn of haar weg kan en durft te kiezen en een leuk mens wordt. Met maat 36 of maat 46, daar gaat het toch helemaal niet om? Door de jaren heen was ik zelf dik en dun en dun en dik. Geloof me: ik was dun niet gelukkiger dan dik. Dingen gingen niet beter, er waren niet meer of minder obstakels op mijn pad. Het bleef hetzelfde.

En als je dan toch bezig bent; accepteer dan ook meteen dat sommige kinderen uitgroeien tot fantastische meubelmakers of kapsters. Niet iedereen hoeft advocaat of hartchirurg te worden. En dat het liever tekent dan voetbalt. Je kind is toch zeker perfect zoals het is? Let it be!