Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Opinie

Spreekt jouw puber ook Pubertijns?
'Beter ga jij níet zo praten'

Esther Vuijsters

R

Ruim één op de zes pubers heeft moeite met lezen, aldus een recent onderzoek van de Stichting Lezen en Schrijven. Met hun spreekvaardigheid is anno 2017 echter niets mis: pubers leren vaak zonder problemen (en in heel korte tijd) een nieuwe taal. Neem nou mijn oudste dochter. Die ging met een aantal leerlingen een week naar Frankrijk en toen ze terugkwam, sprak ze een andere taal. Het was alleen geen Frans helaas.

Dochter (14) had tijdens de uitwisseling in Frankrijk namelijk Pubertijns geleerd: een onbegrijpelijke taal die slechts heel in de verte nog doet denken aan de moedertaal, het Nederlands.

Wat een tijdje geleden op de lagere school onschuldig begon met 'een beetje' vreemde kreten als Yolo en dikke doei, had plaatsgemaakt voor het echte werk. Fuckboy's (die gaan met elk meisje), Fakka-zus-en-zo en squadgoals (geen idee wat dat laatste is, ik durf het niet te googlen).

#doemaarniet

Ondanks de taalbarrière begreep ik van mijn dochter dat de hele ervaring nogal ‘intens’ was geweest – dat snap ik, je leert niet zomaar een nieuwe taal in één week – dus ik was blij dat ze weer thuis op de bank zat. Zonder fuckboy's (gelukkig) want daar hebben zij en haar vriendinnen haat aan. Ook geen Nederlands natuurlijk, maar dat vond ik in dit geval niet erg, omdat ik het wel eens was met de strekking.

Grammatica is trouwens één van de dingen die je sowieso moet loslaten, wil je nog íets van het Pubertijns begrijpen. Zinnen worden gehusseld, vaste woordcombinaties gescheiden en zelfs het correcte gebruik van die/dat/deze ("Wie is deze?") krijgt de hashtag doemaarniet.

'Beter ruim jij die troep op!'

Afijn. Dochter was nog geen half uur thuis of de BFF (o nee, dat heet tegenwoordig een BAE*) stond voor de deur om te chillen. De dames verdwenen naar boven om bij te kletsen en ik hoorde mijn dochter nog net zeggen: “Béter vertel ik dit niet aan mijn moeder!”

“Spreek eens normaal Nederlands, joh!”, kon ik niet nalaten om naar boven te roepen. Er kwam geen reactie. Dat had ik ook niet verwacht, want ze spreken niet alleen een andere taal, ze verstaan hun moedertaal ook steeds minder goed, lijkt het wel.

En ineens kreeg ik een idee. Als ik ze nou eens in hun eigen taal zou aanspreken? Dat zou vast effect hebben. Nog diezelfde avond wees ik mevrouw op de onuitgepakte tassen die half in de gang lagen en zei: "Béter ruim jij die troep nu op!"

Lesmateriaal in de eigen taal

En effect hád het. Langzaam draaide dochter zich om, trok haar wenkbrauwen op tot ‘wattefack’-hoogte en keek me heel vies aan. Daarna pakte ze beide tassen en liep de trap op. Toen ze bijna boven was, hoorde ik haar zeggen: "Beter ga jij níet zo praten." Goed. Ze had me in elk geval begrepen.

Misschien een tip voor degene die de lesmaterialen voor het vak Nederlands ontwikkelen: spreek ze eens wat vaker aan in hun eigen taal. Heb je in elk geval de aandacht. Gaan ze misschien ook weer beter lezen.
 

*BAE = Before Anyone Else à Frances #BAE