Dit veld is verplicht

Dit veld is verplicht

Nee bedankt

Partners van VROUW

Last van buikpijn?
Misschien kun je niet tegen gluten

O

Om meteen een misverstand uit de weg te ruimen: een glutenvrij dieet volgen als je géén klachten hebt, is onverstandig. Je kunt dan een tekort krijgen aan belangrijke voedingsstoffen, jodium en vezels. Heb je wél klachten? Schrap dan nooit zonder overleg met je huisarts gluten uit je dieet. Het wordt dan namelijk heel lastig om een goede diagnose te stellen. Alleen als je gluten eet, zijn mogelijke antistoffen in je bloed zichtbaar. Ga bij klachten altijd eerst naar de huisarts om je te laten testen op een glutenintolerantie of -gevoeligheid.

In Nederland kampen ongeveer 170.000 mensen met de auto-immuunziekte coeliakie (spreek uit: seuliakíe), oftewel een glutenintolerantie, maar nog maar 30.000 mensen hiervan weten dit daadwerkelijk, blijkt uit gegevens van onderzoeksbureau GFK. Helaas wordt coeliakie nog niet altijd herkend, doordat de klachten vaag kunnen zijn en zowel huisartsen als patiënten de symptomen nog lang niet altijd koppelen aan gluten. In Nederland lopen daarom nog veel mensen rond met niet gediagnosticeerde coeliakie.

Gluten (een eiwitmengsel) komt voor in granen zoals tarwe, rogge, spelt en gerst. Behalve mensen met coeliakie hebben ook mensen met de diagnose glutensensitiviteit en mensen met een tarweallergie baat bij een glutenvrij dieet. Zo’n dieet is tegenwoordig vrij makkelijk te volgen met de juiste producten, gemaakt door gespecialiseerde producenten zoals Schär. Maar zonder overleg met je huisarts gluten uit je voeding schrappen, is onverstandig. De kans bestaat dan dat de antistoffen tegen gluten niet meer zichtbaar zijn in je bloed, waardoor een arts die diagnose niet meer kan stellen.

Geen burn-out

Freelance trainer en fotograaf Kiki Jaspers weet er inmiddels alles van: coeliakie kan leiden tot een enorm scala aan onbegrepen klachten. Ze kreeg de diagnose afgelopen januari na maandenlang ernstig ziek te zijn geweest. “Het begon in de zomer, toen mijn vriend en ik een weekendje weg waren. Ik werd wakker in onze hotelkamer en het leek alsof alles om me heen draaide. Het was zo erg dat mijn vriend 112 belde. Ik belandde in het ziekenhuis. Dat was het begin van een ellenlange medische zoektocht.”

Gedurende een halfjaar bezocht ze allerlei specialisten. “Van osteopaat tot oncoloog tot fysiotherapeut: niemand kon me vertellen wat de oorzaak van mijn klachten was. Ik had heftige diarree-aanvallen en nergens meer energie voor. Er werd geopperd dat het een burn-out kon zijn. Bijna begon ik daar zelf in te geloven. Maar ik werd alsmaar zieker. Ik heb in die tijd weleens gezegd: het lijkt alsof ik langzaam aan het doodgaan ben. Achteraf gezien was dat ook zo.”

Glutenvrij dieet

In december werd voor het eerst een allergietest geopperd. In eerste instantie kwam daar niks uit, maar vlak na kerst werd ze gebeld. “Uit een van de testen bleek ik te scoren op coeliakie, dus werd ik doorverwezen naar een MDL-arts voor verder onderzoek. Maar nog voordat ik daar terecht kon, werd ik met spoed opgenomen in het ziekenhuis. Ik was ondervoed en uitgedroogd. Uit een gastroscopie (een maag- en darmonderzoek, red.) bleek toen dat mijn darmen zo ernstig beschadigd zijn, dat de darmvlokken volledig zijn afgevlakt. Je lichaam kan dan niet genoeg voedingsstoffen meer opnemen.”

“Ik kan momenteel, 4 maanden na de diagnose, nog lang niet alles hebben. De helft van mijn voedingsstoffen moet ik voorlopig nog via medische drankjes binnenkrijgen. Mijn diëtist vergelijkt mijn darmen met een open schaafwond: zuur, zoet of gekruid eten zorgt direct voor heftige pijn.”

Maar de diagnose was vooral een opluchting. “Eindelijk een verklaring voor mijn klachten! De kans is groot dat mijn darmen zich deels of helemaal gaan herstellen. Zolang ik geen gluten meer binnenkrijg, wordt de bestaande schade in elk geval niet erger. Om kruisbesmetting met de rest van het gezin, die wel nog steeds gluten eet, te voorkomen, heb ik mijn eigen koelkast, oven en keukenspullen. Ontbijt en lunch bereiden we apart van elkaar, maar ’s avonds eten we met z’n allen een glutenvrije maaltijd. Dat is goed te doen.”

Lastige diagnose

Kiki drukt anderen op het hart om bij onbegrepen (buik)-klachten eerder te testen op coeliakie. “Buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree of hoofdpijn zijn niet normaal en ook niet het teken van een slechte vertering. Achteraf gezien heb ik mijn hele leven vage klachten gehad, zoals bloedarmoede, vitamine B12-tekort en periodes met weinig energie. Dat is nooit verder onderzocht, omdat de symptomen niet door artsen werden herkend.”

Typische symptomen van coeliakie zijn diarree, gewichtsverlies, buikpijn en lusteloosheid. Maar ook neurologische klachten, zware menstruaties, migraine en allerlei andere klachten kúnnen terug te leiden zijn tot coeliakie. Kiki: “Een deel van de klachten komt door de ziekte zelf, een ander deel komt door de voedingstekorten die je door de ziekte ongemerkt opbouwt. Dat maakt een diagnose zo lastig. Ik heb een halfjaar lang mijn klachten gegoogeld en er is nooit coeliakie naar voren gekomen.”

Online zelftest

Heb je weleens klachten en twijfel je of je naar een arts moet om je te laten testen? Schär, expert  op het gebied van glutenvrij eten, ontwikkelde een online zelftest om te checken of je mogelijk intolerant bent voor gluten. Neem, als daar aanleiding toe is, contact op met je huisarts om de resultaten te bespreken.